Bekijk het origineel

Tweespalt in de rijen van de Namibische bevrijdingsbeweging

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Tweespalt in de rijen van de Namibische bevrijdingsbeweging

SWAPO op ongelegen tijdstip ernstig verdeeld

8 minuten leestijd

LUSAKA — Juist nu de vooruitzichten op onafhankelijkheid voor Namibië (Zuidwest-Afrika) gunstiger zijn dan ooit in het verleden is er een diepe verdeeldheid binnen de bevrijdingsbeweging SWAPO aan het licht gekomen. De meningsverschillen spitsen zich toe op de eis van een groepering binnen SWAPO, die nieuwe verkiezingen eist voor de SWAPO-leiding. Een andere groep, onder aanvoering van SWAPO-voorzitter Nujoma, verzet zich tegen verkiezingen.

Behalve de kwestie van de verkiezingen liggen een zekere stammen-rivaliteit, ideologische meningsverschillen en persoonlijke kwesties ten grondslag aan de verdeeldheid. Spanningen zijn er ook tussen SWAPO-leiders die al lange tijd in het buitenland verblijven en degenen die in Namibië zelf actief zijn, of pas onlangs naar het buitenland zijn gevlucht. SWAPO (Volksbeweging van Zuidwest-Afrika) strijdtvoor onafhankelijkheid van Namibië, dat door Zuid-Afrika wordt bestuurd bestuurd, hoewel de Verenigde Naties de Zuidafrikaanse aanwezigheid onwettig hebben verklaard.

Documenten

De verdeeldheid binnen SWAPO kwam in volle omvang aan de oppervlakte in documenten die door militaire SWAPO-leiders in kampen in West-Zambia zijn opgesteld voor het bevrijdingscomité van de organisatie van Afrikaanse eenheid. De documenten behelzen een lange reeks verwijten aan het adres van de SWAPO-leiding.

„Onze kameraden aan het front verkeren op het ogenblik in een kritieke situatie. We zijn volkomen afgesneden van de voedselbevoorrading. Wat onze veiligheid betreft, we hebben 900 a duizend geoefende soldaten, zonder wapens of andere middelen zich te verdedigen. We verwachten elke ogenblik een verrassingsaanval. De vijand (het Zuidafrikaanse leger) is steeds in onze directe omgeving met beschietingen bezig, 's Nachts zien we iichtseinen in het kamp van de vijand", aldus een van de rapporten. De mensen in deze guerrilla-kampen vragen het bevrijdingscomité om vervoermiddelen voor het transport van levensmiddelen naar het front, om een geweer voor elke guerrillastrijder en om zware artillere voor de verdediging.

Een ander document vertelt hoe 150 SWAPO-strijders in opdracht van hun commandant de rivier de Kwando overstaken, van West-Zambia naar Namibië met lichte wapens, één lichte mortiers, en zeven dozen munitie. De groep had geen voedselvoorraden, en er was geen plan voor de communicatie. „Nu is de vijand gesignaleerd langs de rivier de Kwando, dus weten we niet wat er van onze kameraden geworden is. We hebben geen contact met die kameraden, en we hebben geen wapens om hen te hulp te komen".

Hetzelfde stuk vertelt dat guerrilleros in een kamp, waar een groot tekort aan wapens bestond, ontdekten dat 177 kisten ammunitie waren begraven. De plaatselijke Zambiaanse bevelhebber zou getuige zijn geweest van het opgraven van de munitie. „Wij strijders van Namibië, hebben gezien dat onze bevelhebbers munitie verbergen. Wij zijn bereid te gaan vechten, maar niet onder de huidige leiders. Eerst moeten we onze beweging reorganiseren door het houden van een congres".

Congres

Het laatste SWAPO-congres, waarop de huidige leiding werd gekozen, is in december 1969 gehouden in Tanga, in Tanzania. Het volgende congres had op 16 maart 1974 moeten plaatshebben, maar het is nooit gehouden.

Na de publicatie van de kritische stukken heeft de Zambiaanse politie verscheidene vooraanstaande SWAPO-bestuurders, die zich achter de eis voor een congres hadden gesteld, onverwacht gearresteerd. Onder de arrestanten zijn het bestuurslid Andreas Shipanga, en de leider van de jeugdliga, Shangula Sheeli. Aanvankelijk ontkende de Zambiaanse redering de arrestaties, maar later werd in een verklaring meegedeeld dat „enkele SWAPO-leden ter wille van hun eigen veiligheid in beschermende hechtenis zijn genomen, gezien bepaalde recente ontwikkelingen binnen SWAPO. De maatregel is gericht op herstel van de eenheid".

Volgens zegslieden van de dissidente SWAPO-tak zijn 42 mensen van deze „pro-congres vleugel" vorige maand gearresteerd op weg naar Lusaka, waar ze met de dekolonisatiecommissie van de Verenigde Naties zouden spreken. Voor zover bekend bevinden zij zich in Zambiaanse hechtenis bij Mwinilunga in het uiterste noordwesten van het land.

Terugkeer

Volgens diplomatieke bron heeft de Zambiaanse regering SWAPO-bestuursleden verzocht te zorgen voor de terugkeer vari voorzitter Sam Nujoma, en „minister van defensie" Peter Kanyemba, naar Lusaka, zodat ze kunnen helpen bij het oplossen van de crisis. Nujoma verblijft sinds enige tijd in de Angolese hoofdstad Loeanda. Gezien de lange frontlijn tussen Angola en Namibië zijn nauwe banden met de MPLA-regering voor SWAPO van groot belang, daar Angola, naast Zambia, dient als hun uitvalsbasis.

In een van de documenten worden Nujoma en Nanyemba gekritiseerd omdat ze niet waren ingegaan op verzoeken om de guerrillakampen te bezoeken om de klachten aan te horen.

Ongelegen

De crisis binnen SWAPO komt op een erg ongelegen tijdstip. Afrikaanse diplomatieke zegslieden zeggen dat op de komende topconferentie van de Organisatie van Afrikaanse Eenheid in juli, op Mauritius, geprobeerd zou worden e status van de SWAPO-leiding op te vijzelen van bevrijdingsbeweging tot „regering-in-ballingschap". Vervolgens zouden Afrikaanse landen in de herfst, op de komende zitting van de algemene vergadering van naties, prolieren SWAPO als zodanig ook internationaal erkend te krijgen.

Als internationaal erkende regering zou de SWAPO-leiding een legitiem verzoek om militaire bijstand kunnen richten tot andere landen, om behulpzaam te zijn bij het verdrijven van het Zuidafrikaans bestuur uit Namibië. Het internationaal Öerechtshof heeft het Zuidafrikaanse bestuur al jaren geleden onwettig verklaard. In mei vorig jaar liep een ultimatum van de Veiligheidsraad af, die had geëist dat Zuid-Afrika vóór 30 mei 1975 de verplichting op zich zou nemen uit Namibië terug te trekken. Pretoria heeft de VN-uitspraken steeds genegeerd.

Sowjet-wapens

 Diplomatieke kringen in Lusaka menen dat Nigoma al via Angola een overeenkomst heeft gesloten voor de levering van Russische wapens. Mogelijk zijn er ook re- Ongelegen gellngen getroffen voor de opleiding van SWAPO-strijders in Angola door Cubaanse instructeurs, die eerder de MPLA behulpzaam waren. Het zier er nu naar uit dat Nujoma eerst zal moeten aiVekenen met de problemen binnen SWAPO zelf.

Andere klachten in de „dissidente documenten" beweren dat er in SWAPO-kampen in Zambia guerrilleros van de honger zijn gestorven, dat gewonde strijders niet behoorlijk behandeld kunnen worden vanwege tekorten aan medicijnen, dat er meer vrouwelijke dan mannelijke strijders zijn maar dat ze nooit op het slagveld verschijnen, en dat sommige leiders de strijders opdracht hebben gegeven voor de buitenwereld de indruk te wekken — ondanks gebrek aan wapens — dat er een harde strijd aan de gang is.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 25 mei 1976

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

Tweespalt in de rijen van de Namibische bevrijdingsbeweging

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 25 mei 1976

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

PDF Bekijken