Bekijk het origineel

Felle kritiek op beleid voor order Z-Afnka

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Felle kritiek op beleid voor order Z-Afnka

Tweede kamer over regeringsbrieven

7 minuten leestijd

DEN HAAG — Het is onjuist te beweren, dat het kabinet onbetrouwbaar en onverantwoord heeft gehandeld en het zal goed zijn als de Kamer zich hier rekenschap van geeft, aldus minister-president Den Uyl gisteren in de Tweede Kamer tijdens het debat over kredietverzekering voor deelname in de bouw van een kernenergiecentrale in Zuid-Afrika.

De premier zei zich goed voor te kunnen stellen dat de betrokken bedrijven teleurgesteld zijn. Hij gaf toe dat er bepaalde verwachtingen zijn. Binnen de ministerraad hebben we o.m. ernstig afgewogen de eventuele werkgelegenheid, betekenis van de centrales in Zuid-Afrika, de positie ten opzichte van Zwart Afrika en de verhouding van ons land ten opzichte van Amerika, zo zei hij.

Premier Den Uyl vroeg in zijn beantwoording opheldering over de uitspraak van Andriessen, die gezegd zou hebben dat de feiten het heenzenden van het kabinet zouden rechtvaardigen, maar dat er nog teveel zaken door de regering moeten worden afgehandeld om dit nu te doen. Andriessen echter zei toen, dat „niet naar zijn oordeel, maar naar veler oordeel" dit het geval was.

Ongeloofwaardig

Het debat was aangevraagd door fractievoorzitter van de WD, Wiegel, die van mening was, dat woorden van de regering om werkloosheid te bestrijden ongeloofwaardig zijn geworden en dat er duidelijk sprake is van onzorgvuldig beleid.

Een moeilijk punt voor Wiegel was, dat de regering in haar eerste brief aan de Tweede Kamer over deze kwestie geen melding had gemaakt van de fatale datum. Hij betitelde de brief van de regering van woensdag als een poging om hun vuile handen schoon te wassen. Het beste zou echter zijn, zo zei hij, als de regering op zou stappen en diende hierover een motie in.

Drees (DS'70) zag niet in dat de Nederlandse regering wel ontwikkelingshulp aan zulke landen met een dictatoriaal bewind als Cuba kan geven en weigeren zichzelf werk te verschaffen door levering van kernonderdelen aan Zuid-Afrika. Hij noemde de hele kwestie een stuk oneerlijkheid, die tot voor kort voor een kabinet 'niet mogelijk zou zijn gehouden.

Scherpereactie

De Gaay Fortman (PPR) kwalificeerde de levering van kerncentrales van Zuid-Afrika of het verschaffen van kernenergie aan een regime waar de blanke meerderheid over een zwarte meerderheid regeert. Hij zei te verwachten dat de Derde Wereld en met name Zwart Afrika op zo'n leverantie scherp zou reageren. Betreffende de standpuntbepaling had hij willen zien dat de Nederlandse regering een definitief negatief besluit had genomen.

Dr. Verbrugh (GPV) suggereerde dat de werkelijke reden van het niet beslissen was, dat zo'n besluit niet kon worden genomen zonder de regering ten val te brengen. Er is geen sprake van een rassenprobleem in Zuid-Afrika, we kunnen beter spreken van een cultuurprobleem, aldus Verbrugh.

De KVP-er Van Amelsfoort constateerde dat er twee gaten in het beleid van de regering zaten. Ten eerste dat de brieven van vorige week niet op de urgentie van een beslissing op korte termijn wees, ten tweede dat 28 mei de datum van ondertekening had moeten zijn. Er is dus, zo stelde hij, in de eerste brief sprake van onjuiste voorlichting krijgen.

Besluiteloosheid

In de. AR-fractie "heerste nog steeds verdeeldheid. Aantjes verweet de regering gebrek te hebben aan regeerkracht en te lijden aan grote besluiteloosheid. Hij wilde echter nog steeds onder geen voorwaarde het kabinet laten vallen. „Om een kabinet tot aftreden te dwingen, moet er een kabinet zijn. Of dit niet blijkt uit het regeren, aangezien aan de elementen en voorwaarden niet is voldaan, kan er ook geen aanleiding tot aftreden zijn", aldus Aantjes.

Onzorgvuldig

Kruysinga (CHU) was van mening dat als het kabinet toch niet van plan was om een kredietgarantie te geven, zij dit beter had kunnen zeggen, zodat de Kamer hierover had kunnen discussiëren. De bedrijven prbereh met moeite het hoofd boven water te houden en hun werknemers aan te houden, zo zei hij. Waarom gaat de regering dan zo onzorgvuldig met de werkgelegenheid om? Hij vroeg zich af hoe het kabinet in de toekomst nog kon verwachten geloofwaardig te zijn. Het CDA diende een motie in, waarin zij stelt de rechtszekerheid eist dat voorwaarden voor het afsluiten van transacties van bedrijven van te voren bekend moeten worden gemaakt.

Geen schade

Ongeveer de enige die niet geloofde dat het aanzien van Nederland in de wereld geschaad zou zijn, was Van Thijn, fractievoorzitter PvdA. Ook hij had er de voorkeur aan gegeven als de regering een principieel „nee" had laten horen. Hij wees erop dat Zuid-Afrika als een kat in nood tot alles in staat zou zijn. „Ik heb veel over de belangen van de werkgelegenheid", aldus Van Thijn, „maar niet bevoordeling hiervan tot elke prijs" verwachtingen kon wekken zonder enigermate toezeggingen te doen. Ook zei hij niet te kunnen begrijpen dat er voor een dictatoriaal land als Korea wel kredietgarantie wordt verstrekt en voor een land als Zuid-Afrika niet. Er wordt in hevige mate geschommeld met de belangen van het land en Gods Wet wordt vertrapt, maar nog steeds geldt hier het gebod: Gij zult geen vals getuigenis spreken, zo besloot de SGP-er.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 4 juni 1976

Reformatorisch Dagblad | 29 Pagina's

Felle kritiek op beleid voor order Z-Afnka

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 4 juni 1976

Reformatorisch Dagblad | 29 Pagina's

PDF Bekijken