DE EEN-PROCENTSOPERATIE

„Nu of nooit", zei onlangs dr. J. Zijlstra In Eindhoven toen hij sprak over de noodzakelijkheid van het uitbreken uit de loon- en prijsspiraal, die onze economie teistert. „Wil een verdere ontwrichting van het economische leven en het maatschappelijke bestel worden voorkomen, zo vervolgde hij, dan moeten we nu over een effectieve inflatiebestrijding beslissen".

 In de Tweede Kamer lag het accent meer op de andere poot van de moeilijkheden in ons maatschappelijk bestel: de werkgelegenheid. Door het aannemen van de motie-Andriessen (KVP) zag het kabinet zich geplaatst voor de omvangrijke eis de groei van de uitgaven tot en met 1980 met één percent terug te dringen. Minister Duisenberg annexeerde onmiddellijk dit KVP-streven door te zeggen dat de een-percentsbezuinlgingsoperatie ook een goed socialistisch streven was.

Beide opmerkingen vormen tezamen de klippen waar het kabinet den Uyl met zijn financieel-economisch beleid tussen door zeilen moet.

 De nu gepubliceerde, zo geheten één-percentsnota komt maar gedeeltelijk aan de wensen van de topman In onze financieel-economische samenleving tegemoet. Opvallend is de duidelijk optimistischer kijk die het kabinet ontwikkelt als het gaat over de grondslagen waarop het beleid moet worden gefundeerd. Beschouwt Zijlstra een groei van onze nationale welvaart met 3,5 percent al als een goed resultaat, Den Uyl kijkt hier kennelijk anders tegenaan. De één-percentsnota fundeert het beleid op een groei van minstens 3,75 procent Dat is al bizonder optimistisch. Tellen we daarbij dat in het bezuinigingsplan al minder wordt bezuinigd dan Andriessen noodzakelijk achtte, dan Is het duidelijk dat ernstige twijfel moet rijzen aan het welslagen van hetgeen het kabinet beoogt; namelijk het terugdringen van het aantal werklozen en het omlaagschroeven van de inflatiespiraal. Het begrotingstekort dat door zijn onvoorstelbare hoogte reeds een opwaartse druk op deze spiraal uitoefent, zal indien Den Uyl's veronderstellingen toch te optimistisch blijken, vergroot worden. Daardoor verkrijgt de Inflatie een nieuwe impuls, en wankelt het gehele beleid opnieuw.

Wie noteert dat door tegenvallende aardgasopbrengsten, (die als het ware op dit moment de kurk vormen waarop onze welvaart drijft) we al grote moeite hebben om de overschrijding van de uitgaven voor dit jaar met twee miljard gulden te financieren, houdt zijn hart vast.

 In de politieke sfeer balanceert het kabinet met de één-percentnota al niet minder op het slappe koord van een verantwoord beleid. Tijdens het Zuid-Afrikadebat was het Andriessen die Den Uyl duidelijk maakte, dat het kabinet wat hem betrof slechts bleef zitten, omdat het nog zoveel had goed te maken. Het moest eerst de bezuinigingsvoorstellen indienen. Den Uyl haastte zich er aan toe te voegen, dat dit kabinet zich toch ook tot taak heeft gesteld allerlei maatschappij herstructurerende hervormingen door te voeren.

 Zo krijgen in de besluitvorming in de Tweede Kamer steeds duidelijker electorale overwegingen de overhand. Het behoeft geen betoog dat een dergelijke situatie niet tot een evenwichtige besluitvorming zal kunnen leiden. We noemen slechts een ding: angstvallig ligt de vakbeweging op de loer om bij de geringste afwijking van de weg die de vakbeweging uitgestippeld heeft te kunnen toeslaan. Ongetwijfeld zal de KVP in de dan ontstane twisi onder de progressieven niet werkeloos toezien. Zo komt het beleid steeds meer te staan onder het spanningsveld van het dingen naar de volksgunst en neemt de ongeloofwaardigheid van het beleid eerder toe dan af.

Wie zijn huis beroert, zegt de Prediker, zal wind erven. Het ondersteboven halen van onze samenleving en maatschappijstructuur heeft ons huis vooral sedert het optreden van het kabinet-Den Uyl in beroering gebracht Daarom kunnen wij niet anders dan verwachten dat de nu onderhanden nota tot grote beroering aanleiding zal geven

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen