Bekijk het origineel

Arbeidsvrede ten koste van onzekere toekomst

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Arbeidsvrede ten koste van onzekere toekomst

Georiënteerde markteconomie

11 minuten leestijd

In een haast perfecte timing: schuift het kabinet- Den Uyl één voor één de stenen aan, die het begonnen loongesprek tussen regering,   werkgevers en werknemers tot een vruchtbaar overleg moeten maken.

Achter elkaar komen de nota's los waarop geheel Nederland al geruime tijd met spanning wachtte. Donderdag verscheen de nota over één-percentsoperatie, gisteren verder ingevuld en uitgebreid met de structuurnota van minister Lubbers en de bijgevijlde wet op de Ondernemingsraden.

Het komende loongesprek dwingt haar tot een veelomvattende operatie. Het scheppen van 200.000 nieuwe arbeidsplaatsen tot het jaar 1980, onder het vermijden van een opnieuw oproepen van een versterkte inflatie. De 516 bladzijden tellende Structuurnota is duidelijk bedoeld om het klimaat te scheppen dat het loongesprek gunstig moet beïnvloeden. Want met het welslagen van dit gesprek staat of valt min of meer het welslagen van de voor ons liggende operatie. In die zin heeft het kabinet van dr. Zijlstra ter harte genomen, die de opvatting huldigt, dat het „nu is of nooit".

Prijscompensatie

De vakbeweging wil een prijscompensatie van 102 gulden, terwijl het minimumloon verhoogt moet worden met 6,4 procent. Dit brengt de prijsstijging op 9,1 procent, één procent meer dan het kabinet wenselijk acht. Daarnaast zal de loonsom mede daardoor stijgen tot 11,2 procent, wat twee procent meer is, dan in de plannen van de regering aanvaardbaar wordt geacht. Minister Bóersma heeft echter reeds laten doorschemeren, dat wellicht een oplossing gevonden kan worden - het kamerlid Nypels VEUI D ' 6 6 was hier al eerder mee komen aandragen - de eis van de vakbeweging op te vangen door eenderde af te wentelen op de werkgevers, eenderde op de werknemers en een derde op de staat, door het verlagen van de belastingen en de sociale premiedruk. 'i S '§^l-

Spreiding

: Zoals gezegd de éénpercentsoperatie, de structuurnota en de wet op de Ondernemingsraden' moeten het gesprek gimstlg stemmen. In de éénpercentsoperatie neemt de regering wat gas weg door als het ware op elke sector in het beleid wat te beknibbelen. Bijna iedereen wordt getroffen, maar door de grote spreiding wordt de ingreep slechts gering gevoeld. In de beleidsombuigingen bij de rijksuitgaven wordt relatief het meeste gesnoeid waar het meest uitgegeven wordt. Onderwijs en Wetenschappen, Verkeer en Waterstaat, Volkshuisvesting dragen de grootste aandelen bij in de bezuinlrangen.

In de collectieve sector van onze samenleving moet bijna zes miljard gulden gevonden worden. De grootste pijn die hier geleden wordt ligt niet zozeer in het verlagen van de uitgaven pèr sector, alswel in een engere uitleg van de wet.

 Een nauwkeuriger controle op oneigenlijk en onwettig gebruik van onze sociale regelingen zal daarbij een stevige bijdrage moeten geven. Een merkwaardig argimient voor wie zich herinnerd, dat de regering ons in het nabije verleden op allerlei toonaarden heeft bezworen, dat hier op dit terrein niets bijzonders aan de hand was. Kennelijk is achter de schermen meer openbaar geworden, dan men heeft willen toegeven.

 Tekort

De zwakte van de nota ligt dan ook niet zo zeer in de voorgestelde richting, waarin het beleid Zich moet bewegen, ze ligt veel meer in het feit, dat wil zij de voorgestelde operatie doen slagen, het begrotingstekort tot 1980 tot het uiterst aanvaardbare zal oplopen. Ons land wordt met dit tekort dan koploper in Europa. De risico's die de regering daarmede neemt, zijn o.i. te groot.

 Onze nauwe verwevenheid niet het internationale gebeuren, onze nauwe relaties met de Europese Gemeenschap geven telkens aanleiding tot maatregelen om externe oorzaken. Oorzaken die wij niet in de hand hebben. Dat heeft zich in de afgelopen jaren telkens voorgedaan. Ook in dit jaar blijkt dat bijvoorbeeld de overschrijding van twee miljard gulden, ten dele zijn oorzaak vindt in de EEG.

De financiering van deze overschrijding is nu reeds zo bezwaarlijk, dat dit jaar bezuinigingen onmogelijk zijn. Het trekken vaneen wissel op de onzekere toekomst ih dit verband gezien is minder verantwoord dan men wil doen voorkomen.

Greep

Daarnaast de structuurnota. Alhoewel in de éénpercentsoperatie daarover verder gezwegen wordt, staat op de achtergrond het harde feit, dat het klimaat in ons land dermate verslechterd is, dat 4e investeringsbereidheid tot onder het nulpunt is gedaald. Teneinde deze bereidheid aan te wakkeren en toch niet het verwijt op zich te laden, door direct ingrijpen de greep op het bedrijfsleven te versterken is het kabinet  een omweg gegaan. Het in te stellen investeringsfonds, zal zowel door de regering, uit de openbare middelen, alswel door het bedrijfsleven worden gevoed. De t.z.t. af te schaffen investeringsaftrek zal dan door aftrek ten gunste van dit fonds worden verguld.

Teneinde niet een totale investeringsstop in ons land te bewerkstelligen wordt de investeringsaftrek tot de datum van instelling van het investeringsfonds drastisch verhoogd. Omdat nog geen uitzicht bestaat op het juiste functioneren van het investeringsfonds lijkt het instappen op de nu tijdelijk door het kabinet geboden verhoogde aftrek een gevaarlijke zaak. Is het een spiering om een kabeljauw te vangen? De eerste voortekenen zijn niet gunstig. Het optreden van de nieuw-linkse Groningse wethouder M. van der Berg, die in overleg met het Rotterdamse gemeentebestuur optreden wil tegen een grote aannemingsmaatschappij, die in Chili werkt, maakt duidelijk, dat investeren in ons land een riskante zaak dreigt te worden. Wanneer politieke motieven, een economisch beleid gaan bepalen is van het huidige kabinet alles te verwachten. Zelfs besluiteloosheid, die ons in de Zuid-Afrika-affaire parten speelde.

Ondernemingsraden

Een georiënteerde markteconomie spreekt duidelijk boekdelen. Een verdere spreiding van macht, kennis en inkomen staat voor de deur. Dat bevestigt de gerepareerde ingediende wet op de Ondernemingsraden. Het broze compromis van een ontworpen overlegorgaan, waarin de directeur wel mag meespreken, wat hem in de Ondernemingsraad niet wordt toegestaan, is geen lang leven beschoren. Dat wijst de toenemende druk van de vakbeweging, die als een rode draad door de georiënteerde markteconomie loopt, uit. Politieke compromissen hebben nog nooit gewerkt, waarom zou dat vandaag wel?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 12 juni 1976

Reformatorisch Dagblad | 13 Pagina's

Arbeidsvrede ten koste van onzekere toekomst

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 12 juni 1976

Reformatorisch Dagblad | 13 Pagina's

PDF Bekijken