Bekijk het origineel

R^ke middeleeuwen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

R^ke middeleeuwen

4 minuten leestijd

MITTERAND ...bent u heilige nieuwe stijl?.,

Die economie is niet altijd zo zwak ge,weest. In de Middeleeuwen waren de Italiaanse stadstaatjes, Venetië, Genua en Florence, belangrijke financiële centra. De Middellandse Zee was toen nog de voornaamste scheepvaartweg van de wereld. Door de ontdekking van Kaap de Goede Hoop en Amerika werd het zwaartepimt van de wereldhandel naar de oceanen verlegd en gedurende een paar eeuwen wisten steden als Lissabon en Amsterdam die geen van beide een groot achterland hadden, de rol van de Italiaanse stadstaatjes over te nemen.

Toen kwam de moderne tijd. Engeland, dat economisch sterk was door zijn koloniën over de hele wereld, ontplooide zich heel snel. Het zwaartepunt kwam nu te liggen in Londen. Later werd Engeland opzij gestreefd door Duitsland en de Verenigde Staten. De economische ontwikkeling was nu niet meer gebonden aan een stad, hoe gunstig die ook gelegen was. Het moderne kapitalisme dat zich vooral na 1870 ging ontwikkelen, zocht naar grote, dichtbevolkte gebieden, waar in ruime mate goedkope arbeidskrachten voorhanden waren. Naast de handel werd de industrie een bron van grote welvaart, tenminste voor de werkgevers.

Het kapitalisme vond dus zijn voornaamste centra in Engeland, de Verenigde Staten en Duitsland en de economische bedrijvigheid concentreerde zich niet meer in Italië, maar bij de noordelijke, Germaanse volken. Er is zelfs een Duitse socioloog geweest, Max Weber, die in 1906 „De Protestantse Ethiek en de Geest van het Kapitalisme" publiceerde. Daarin beweerde hij dat de ontwikkeling van het Anglo-Amerikaanse kapitalisme te danken was aan Calvijn. Andere geleerden weerlegden hem met een keur van argumenten, maar Weber bleef het antwoord niet schuldig en publiceerde het ene boek na het andere over deze kwestie. Hij legde vooral de nadruk op de ascetische elementen die hij zag in de leer van Calvijn. Ook stond deze reformator het vragen van rente toe voor geleend geld. Rente en ascese hebben volgens Weber geleid tot het kapitalisme. Zijn boeken met alles wat er tegenin en er omheen geschreven is, vormen een hele bibliotheek. Of Weber gelijk had? De meeste Calvijnkenners zijn het niet met hem eens. Het is een ingewikkelde historisch-sociologische kwestie. In ieder geval hebben zijn ideeën grote weerklank gevonden en zijn zijn boeken in veel talen vertaald. Terwijl Weber al in 1020 gestorven is, verscheen er in 1964 nog een nieuwe Franse versie van één van zijn boeken. in godsdienst langzamerhand vervangen werd door de tegenstelling marxisme-verwaterd kapitalisme. De theorieën van Weber schijnen daar enige aanleiding toe te geven.

De vrees voor het noordelijke kapitalisme is in februari van dit jaar nog onder woorden gebracht door een Italiaanse journalist. Het was toen de tijd van de Frans-Italiaanse wijnoorlog. De Italianen produceren veel goedkope wijn. Geen beroemde merken zoals FteJEikrijk. met zijn,. champagne en Portugal met zijn port, maar een heel goedkope volksdrank. Voor de Italiaanse landbouw is deze produktie van vitaal belang en zij brengt zeer veel deviezen op. In een Italiaans landbouwblad verscheen dan ook een heel vervolgverhaal over de wijnbouw in Frankrijk en Italië. Na een uitvoerige aanklacht tegen het Franse protectionisme, kwam de journalist die deze stukjes schreef tot de conclusie, dat op lange termijn de wijn als goedkope volksdrank het zou moeten verliezen van bier en whisky die door Germaanse landen op de markt gebracht worden. In die landen is de produktie geïndustrialiseerd o.p kapitalistische basis. Letterlijk schreef hij dat de wijn uit het „katholieke zuiden" nooit tegen deze noordelijke dranken zou kunnen concurreren. De invloed van Webers theorieën is hier wel heel duidelijk. ciaiisten '^ veel dichter bij Marx gebleven zijn dan de Germaanse partijgenoten. Nennl, die nu 85 jaar is, kan geen secretaris-generaal van zijn partij meer zijn. In die functie hebben de socialisten enige weken geleden Bettino Craxi gekozen, die nauw met Nenni bevriend i is en dezelfde zeer linkse politiek wil volgen. idê i'eactiohaire tSaar Alexander I met zijn mystiek, dweepziek karakter, en had ten doel revolutionaire bewegingen in de kleine staatjes van Duitsland en Italië te onderdrukken). Het was een meesterlijke greep van Mitterrand om de Heilige Alliantie van onder het stof vandaan te halen en de uitdagende vraag te stellen of Schmidt, Ford, Callaghan en Oiscard nu de heiligen van onze tijd warent Zo wist hij politieke munt te slaan uit deze affaire.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 5 augustus 1976

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

R^ke middeleeuwen

Bekijk de hele uitgave van donderdag 5 augustus 1976

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

PDF Bekijken