Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Andreotti moet manoeuvreren tussen Moskou en de paus

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Andreotti moet manoeuvreren tussen Moskou en de paus

Conccn*dciat en abortus beheersen Itcüiawwe pol^^

7 minuten leestijd

(Van een niedew«^ki>.r\ Giulio Andreotti, de ministerpresident van Italië, heeft geen gemakkelijke taak. Deze goede vriend van de paus wordt tot de rechterzijde van de Democrazia Cristiana gerekend. Maar het is onmogelijk voor hem een bewind te voeren zoals hij dat in zijn hart misschien zou tcillen. Zijn regering steunt namelijk alleen op zijn eigen partij, een minderheid in het parlement.

Zo is in Italië een paradoxale situatie ontstaan. Het is bekend dat Berlinguer voor de verkiezingen het idee gelanceerd ftilMill had van zijn befaamde ,4iistorisch compromis", een coalitie van communisten, socialisten en christen-democraten. Dit monsterverbond is mislukt. De macht is in handen gekomen van de rechtervleugel van de DC (de christen-democraten). Na de verkiezingen was Europa gerust, toen het Andreotti een regering zag vormen. Maar deze kan met zijn minderheidsregering het land niet zetten naar de wil van de rechterzijde van zijn partij. Hij zit tussen twee vuren: tussen de paus en de communisten (de PCI).

De steun van de communisten in de kamer is onmisbaar. Maar Berlinguer kan hem niet openlijk de stemmen van zijn partij schenken, omdat zijn historisch compromis is afgewezen en daarom heeft hij toegezegd dat de communisten zich in het algemeen van stemming zullen onthouden. De regering-Andreotti kan dus (wets)voorstellen indienen en is er dan zeker van dat de eigen partij vóór en de onverzoenlijke socialisten tegen zullen stemmen onder het werkeloos toezien van het machtige communistische blok.

Ontevredenheid

Dit systeem heeft verscheidene maanden goed gewerkt. Berlinguer en Andreotti zijn er allebel tevreden over. Maar de kiezers zijn niet tevreden, noch de communisten noch de christen-democraten. De communisten hebben het voordeel van een strakke discipline in de partij. Zij hebben dan ook op him congres, dat op 12 december in Rome gehouden werd, gehoorzaam geluisterd naar een geruststellende redevoering van één van hun leiders. De voornaamste punten uit zijn betoog waren dat de PCI een regeringspartij wil worden en dat zij er naair streeft zoveel mogelijk leden uit de arbeidersklasse hoge functies te doen innemen. Zo zal de partij meer proletarisch worden.

Maar niet alleen onder de communisten heerst een zekere malaise. Ook de christen-democraten ontkomen er'niet aan. Op nationaal niveau Is er nog wel een regering van hun partij, maar de provinciale besturen bestaan dikwijls uit coalities van socialisten en commuhisten. Tal van grote steden hebben commimistische burgemeesters. Voor het eerst na de Tweede Wereldoorlog deelt ook Rome dat lot. De bezadigde ktmsthistoricus Oiulio Argan, die daar nu de scepter zwaait, noemt zich onafhankelijk, zegt ook dat hij geen marxist is in de orthodoxe zin van het woord, maar hij is toch door de communisten gekozen.

Bovendien zijn veel leden van de DC ontevreden over hun eigen partij. Andreotti staat als rechts bekend, dat is waar. De minister van Buitenlandse Zaken, ForlanI, heeft het eigen partijbestuur openlijk verweten dat het veel te links Is. Moor de gewone kiezer vraagt zich af welk verschil er nu eigenlijk is tussen rechtse en linkse christen-democraten.

Paard van Troje

In een zekere aversie tegen het partijbestuur van de DC en de regering die af en too wel onvriendelijke woorden zeggen. maar het toch altijd weer eens worden, heeft het conservatieve gedeelte van de basis zich gegroepeerd rondom De Carolis. Deze Milanese advocaat is ook al „onafhankelijk", maar de DC heeft hem niet minder dan 150.000 voorkeurstemmen in het parlement gekozen. Misschien heeft de DC met hem het Trojaanse paard binnengehaald, want De Carolis trekt zich bijzonder weinig aan van het partijbestuur en de regering. Hij' is conservatief en zegt dat openlijk. Hij zou wel eens de „sterke man" van Italië kunnen worden, want in Milaan heeft veel terrorisme gewoed. De Carolis vindt terecht dat het terrorisme bestreden dient te worden en dat het één van de eerste taken van de overheid Is voor de veiligheid op de openbare weg te zorgen. In Italië is het er verre van dat dit Inderdaad gebeurt. Milaan is een uiterst gevaarlijke stad.

Abortus provocatus

Op 21 december is het debat in het Italiaanse parlement begonnen. Alle partijen zijn het erover eens dat er orde moet heersen in het land. Ook de communisten voeren felle propaganda tegen revolutionaire activiteiten. Al gaan die dikwijls uit van marxistische bewegingen, de PCI neemt ze niet voor haar rekening. Ze zou er alle populariteit door verliezen.

In deze omstandigheden treft Andreotti het wel heel ongelukkig dat er net twee onderwerpen in behandeling zijn, waarover hij het met de communisten niet eens kan worden. Het gaat over de abortus en de echtscheiding. Zoals overal in WestEuropa bestaat ook in Italië de wens om de oude, strenge bepalingen op dit gebied af te schaffen.

De communisten hebben samen met andere partijen een initiatief-wetsontwerp ingediend om een vrijere regeling te krijgen voor de abortus. Dit wetsvoorstel wordt met veel talent verdedigd door Giovanni Berlinguer, een broer van Enrico, de leider van de PCI. De voorstanders van de abortus hebben in de senaat vier stemmen meer dan de tegenstanders (DC en neo-fascisten). Over dit onderwerp valt niet te onderhandelen, want het orgaan van de communistische partij schreef vlak na de verkiezingen van 80 juni dat christen-democraten en neo-fascisten samen nu niet voldoende zetels meer hadden In de kamer om een abortusvoorstel tegen te houden. De PCI zal zich dus niet van dit stokpaardje af laten brengen. Volgens de DC is abortus In strijd met de grondwet.

Concordaat

Een ander probleem vormt de echtscheiding. Ook in dit opzicht vinden we dezelfde tegenstellingen als elders in Europa. In Italië is dit nog moeilijker op te lossen dan in andere landen omdat de wetgeving op dit gebied gekoppeld is aan het concordaat dat Mussolini in 1929 met de paus heeft gesloten. In dit verdrag dat bestond uit 46 artikelen werd vastgelegd dat de paus weer een eigen grondgebied zou krijgen, ter grootte van 44 ha. De pausen meenden recht te hebben op dit territorium, omdat ze zichzelf als Stedehouder van Christus bekleed achtten met kerkelijke en wereldlijke macht. Ze bleven voor heel Italië een factor waarmee ieder rekening moest houden. Zij waren niet alleen kerkelijke leiders, maar ook politici die door de vele bepalingen uit het concordaat grote in? vloed hadden. Echtscheiding was praktlscli onmogelijk.

Andreotti streeft naar herziening van dit concordaat. De Roomse Kerk zal geen Staatskerk blijven en Rome heet in de toekomst niet meer de zetel van de Heilige Stoel. Deze concessies wil de DC wel doen,^ maar ze houdt vast aan de strenge regels voor de echtscheiding. Ook op dit gebied is overeenstemming met de communisten onmogelijk, want die willen het concordaat herzien om de mogelijkheid tot eohtschelT ding sterk te vergroten.

De impasse waarin Italië geraakt is, lijkt zónder uitzicht. Vervroegde verkiezingen wil niemand vóór de grote opiniepeiling die de gemeenteraadsverkiezing:en in 1977 zullen vormen. Andreotti vervangen door een linkse christen-democraat zoals zijn voorganger Moro? Dat zou het: wantrouwen van de conservatieve kiezers alleen maar vergroten. '^^S'

Mussolini

Die hebben toch al grondig genoeg van alle oude politieke leiders van de DC. Ze geven de voorkeur aan iemand zoals De Carolis die In politiek opzicht nog maar een half jaar oud is; dat is een man naar, hun hart. Hij keert zich fel tegen de „roden" en hoeft er niet mee samen te werken.

Is De Carolis een fascist? Nee, hij vindt het fascisme, en het neo-fascisme dat in Italië in de kamers vertegenwoordigd is, een gevaarlijke beweging. Men kan ze gelijk stellen met communisten en terroristen. Zo ontgaat hij het verwijt van zijn^ tegenstanders dat hier een tweede Mussolini dreigt op te staan.

De Italiaanse regering werüct voort met een zwakke lire, verschillende onderwerpen waarover het kabinet het niet met de communisten eens kan worden, een toenemende ontevredenheid in eigen partij en. door alles heen, een grote verknochtheid aan de paus. Moeilijkheden genoeg voor Andreotti.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 24 december 1976

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

Andreotti moet manoeuvreren tussen Moskou en de paus

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 24 december 1976

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken