Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Keurbijbel in één deel met kanttekeningen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Keurbijbel in één deel met kanttekeningen

Den Hertogs heruitgave binnenkort gereed

8 minuten leestijd

UTRECHT — Eind september zal naast de reeds bestaande diverse en onderscheiden Bijbeluitgaven de Statenbijbel met volledige kanttekeningen in één deel in „nieuwe" druk, „naar de beste uitgave van Jakob en Pieter Keur" alom verkrijgbaar zijn. Ditmaal nu niet uitgegeven door een stichting of genootschap maar door Den Hertogs uitgeverij en boekhandel BV te Utrecht.

Was tot nu toe de Keurbijbel wel in drie delen te koop, de uitgever is van mening dat er zeker ruimte is voor een handzame uitgave in één deel, minder bedoeld voor studie dan wel als huisbijbel voor het hele gezin. Het formaat wordt 29 bij 35 centimeter, het Oude Testament gaat 940 pagina's tellen, het Nieuwe Testament 334 pagina's en om het geheel komt een rexine kunstlederen band. Later zal de Bijbel ook verkrijgbaar zijn met twee koperen sloten of gebonden in geheel leren band met — acht koperen hoeken. De intekenprijs voor de eenvoudige uitvoeringis is ƒ 195,-, met twee koperen sloten ƒ320,-- en in geheel leren band zoals gemeld ƒ740,--.

Dat laatste bedrag is veel geld. Maar wie verneemt — van dr. C. de Bruin, uit „De Statenvertaling 1637-1937" — dat op de boekverkoping uit de nalatenschap van Constantijn Huygens (hij overleed in 1687) diens Keurbijbel van 1686 met krappen en beslag voor niet minder dan 50 gulden verkocht werd, verwondert zich niet.

Gewaardeerd

De uitgaven van Jacob en Pieter Keur zijn door het gereformeerde voorgeslacht altijd bijzonder gewaardeerd. De naam Keur genoot vertrouwen. Overigens, er was nog een Keur: Hendrik. Echter zelf de zeventiende-eeuwse uitgaven van de Keurs, die zich in een roep van ongereptheid konden verheugen, vertoonden vroeger storende fouten. Zo wees de synode van Dordrecht in 1698 op de uitgave van Hendrik en Jacob Keur anno 1683, waar in Romeinen 7:11 stond: „de sonde oorsaeck genomen hebbende door het gelove", in plaats van ,,door 't gebodt". Het verlenen van een consent door de stedelijke overheid aan in haar plaats wonende drukkers om de zuiverheid van de uitgaven, gewaarmerkt door de handtekening van een gemachtigde, onder het stadswapen aan de keerzijde van het titelblad te waarborgen, had niet altijd voldoende resultaat.

Niemand vechte hierom echter de degelijkheid van de Keurbijbel aan. Ook de editio princeps van Van Ravesteyn van 1637 was niet feilloos. In 1655 kwam dan ook een „Register van de Verbetering der Druckfauten en de Misstellinghen, die in den Eersten Druck van den Nieuw-Overgesetten Bibel gevonden worden" van Paulus Aertsz. van Ravesteyns pers, twee jaar later een Bijbel, waarin met behulp van het register de opgespoorde drukfouten zoveel mogelijk waren weggewerkt, een uitgave, bekend als de beste Statenvertaling. Nogmaals, fouten behoorden niet tot de uitzondering en Keurs betrouwbaarheid hoeft geen schade te lijden.

Sedert 1666!

Hendrik en Jacob Keur waren boekdrukkers te Dordrecht. Zij drukten hun folio Bijbels sedert 1666. Die Bijbels bevatten losse bladen met zes houtsneeplaatjes: een geïllustreerde Bijbel is niets nieuws. In 1705 begon daarna Pieter (!) Keur met het uitgeven van een (kleiner formaat) octaaf-Bijbel.

De acte van autorisatie van de Keurbijbel luidt: ,,Burgemeesters ende Regeerders der stadt Dordrecht hebben (achtervolgens de last ende ordre, begrepen in den Placcate van d'Ed. Grootmogende Heeren. Staten van Holland en Westfriesland den 19 Marti 1655 geëmaneert) geconsenteerd ende toegestaen, als Hare Achtbaerheden consenteerde ende toestaan bij dezen, aan Pieter en Jacob Keur, omme den Bijbel, in 't geheel ofte ten deele, te mogen drukken, verkoopen ende uyt-geven in sulcken Formaet als sy goedvinden sullen". Deze uitgaven kwamen tot 1736 van de persen.

Dan, in 1868 verschijnt een nieuwe Keurbijbel. En op déze Keurbijbel zijn de huidige Keurbijbels, de driedelige, en de nieuw uit te geven Keurbijbel, gebaseerd. Die nieuwe Keurbijbel bevatte het volgende inschrlft: ,,De ondergeteekenden verklaren, dal zij den Bijbel met volledige kanttekeningen, die volgens de uitgave van Hendrik, Jacob en Pieter Keur in druk bezorgd is door S. van Velzen jr. te Kampen, met de meeste zorgvuldigheid hebben nagezien. Van Velzen, Brummelkamp, De Cock".

Bijbelgenootschap

Simon van Velzen, Anthony Brummelkamp en Helenius de Cock, alle in 1854 benoemd aan de toen net opgerichte Theologische school te Kampen hadden zich achter gesteld. Weliswaar gaf het in 1815 opgerichte „Nederlandsch Bijbelgenootschap" sedert 1847 Bijbels uit — eerder kocht het de Bijbels van de Bijbelcompagnie — maar er heerste wantrouwen. Dat kwam niet door de wijziging in de spelling maar door vervanging van het woord Heere in Heer en door verandering van tal van andere woorden (aldus ds. C. Lindeboom) In 1888 keerde het Genootschap terug tot de originele tekst van de Statenvertaling.

De Nieuwe Keurbijbel was vanzelfsprekend niet meer met de Gotische, maar met de gewone Latijnse letter gedrukt. De vroegere houtsneeplaatjes werden vervangen door grote gravures. Vandaar dat ook de nu te verschijnen nieuwe uitgave aangekondigd kan worden als met ongeveer duizend illustraties.

Men kan zich inmiddels afvragen of er een markt is voor deze nieuwe Keurbijbel. Nu, daar kunnen we direct tegenover stellen dat in de periode 1556-1572 wel meer dan 80 verschillende Bijbeluitgaven verschenen, in ongeveer twintig verscheidene vertalingen, naar Luther. En van de Statenbijbel verschenen tot het eind van de zeventiende eeuw 136 volledige uitgaven. Zoals echter indertijd de meerdere kerkelijke vergaderingen op invoering aandrongen, is het nu niet meer. Hoe het ook zij, de aangekondigde uitgave mag als een betrouwbare Bijbel worden beschouwd, evenals de ook met kanttekeningen uitkomende nu nog verkrijgbare maar veel duurdere editie Ravesteyn. En dat Den Hertog zich bezighoudt met het uitgeven van goede boeken blijkt uit hun heruitgave van Galvijns Institutie. Een uitgave die — hoe kan het anders — gebaseerd is op de uitgave van Paulus Aertsz. van Ravesteyn van 1650, later nagezien door ds. J. H. Landwehr; Ravesteyn, die de eerste Statenbijbel drukte in opdracht van Machtelt Aelbrechtsdochter, de weduwe, en de erfgenamen van Hillebrand Jacobsz van Wouw.

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 23 juni 1977

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

Keurbijbel in één deel met kanttekeningen

Bekijk de hele uitgave van donderdag 23 juni 1977

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

PDF Bekijken