Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Beeld van een snel veranderende wereld

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Beeld van een snel veranderende wereld

7 minuten leestijd

Als een enorme vlieg'ende schotel hang^t het imposante g^ebouw van het Elndhovense Evoluon in de lucht. De vorm van het bouwwerk voorspelt al iets van de Indrukwekkende expositie die binnen is te zien. Een overrompelend aantal foto's, dia's, modellen, apparaten, lichten, knoppen en luidsprekers. Dat is de indruk die het Evoluon op de binnentredende bezoeker in eerste instantie p «f Toch blijkt dit alles bij nadere beschouwing geenszins chaotisch te zijn. Integendeel, er zit een zeer duidelijke lijn in het tentoongestelde materiaal. Een museum kunnen we het Evoluon niet noemen. Dat woord geeft al gauw de iiidruk van een verzameling oudheden die tonen hoe iets of iemand vroeger was. Het Evoluon toont echter juist hoe het nu is, waarbij dan wel wordt begonnen in het verleden, maar die lijn wordt doorgetrokken naar het heden en soms zelfs tot in de toekomst.

Milieu

Het Evoluon is een weergave van de technische en wetenschappelijke vooruitgang van onze tijd. Uitgangspunt hierbij is de wereld waarin wij leven, de menselijke samenleving, die in voortdurende _ verandering is. Dat men hiervan niet alleen de positieve maar ook de negatieve aspecten belicht, blijkt al direct als we de rondwandeling beginnen. Na de inleiding „Versnelling van de

Kijkje in de hal met de elektronische teller, die het aantal bezoekers nauwkeurig bijhoudt. gescmedénis", dié in het kort dé mens en zijn mogelijkheden in een tijdsbestek van duizenden jaren laat zien, stuiten we op de thema's „Voedsel en overbevolking" en „Milieuproblemen". Deze brandende actuele problemen worden hier zeer aanschouwelijk voorgesteld, onder meer met behulp van een forse hoop niet-afbreekbaar vuilnis en een diaserie die een duidelijk beeld geeft van de luchtverontreiniging boven onze industriegebieden.

Wonen

We stappen over naar het onderwerp „Wonen". Aan de hand van tekeningen, foto's en maquettes wordt de woonsituatie van onze verre voorvaderen en van ons bekeken met daartussen de diverse overgangsfasen. De Gouden Eeuw blijkt op het gebied van de behuizing niet bepaald welvarend geweest te zijn, terwijl ook de schrijnende woontoestanden aan het begin van deze eeuw ons bijna onwaarschijnlijk voorkomen. Slechts één veelzeggend cijfer: bijna 60% van onze bevolking moest rond de eeuwwisseling genoegen nemen met een één- of twee-, kamerwoning, waarbij de keuken dan nog als kamer werd geteld. Bekijken we de huidige situatie dan zien we dat bijna driekwart van alle huizen 5 of meer kamers heeft.

Knoppen

We gaan verder langs de onderwerpen „De stad", „Communicatie ea verkeer" en „Wetenschappelijk onderzoek", die alle een schat aan informatie opleveren voor de geïnteresseerde leek. Nagenoeg overal bestaat de mogelijkheid door een druk op de knop iets in werking te stellen, iets te laten bewegen, verlichten of geluid te laten geven, waardoor de onderwerpen meestal zeer duidelijk uitgelegd worden en ze ook voor kinderen veel kijkplezier opleveren. Een luidspreker of hoofdtelefoon voorziet het geheel van commentaar, in het Nederlands, Engels of Duits, net wat u wilt.

Bioloi^ie

Wilt u uw kennis testen dan kan dat door middel van diverse quizen zoals „Mens en natuur", „Stel uw maaltijd samen" of „Herkent u dit geluid?" Bijna onnodig te zeggen dat dit zonder potlood en papier gaat, het is allemaal „knopjeswerk".

„Biologie" is het volgende thema. Een levensgroot electronisch menselijk lichaam leert ons de plaats en de functie van de in- en uitwendige menselijke organen en de werking van hart, longen en spiereh. Een „ingeblikte" stem geeft de uitleg, terwijl tegelijkertijd de besproken lichaamsdelen oplichten. En ondanks alle knappe technische uitvindingen waarmee het hele Evoluon vol staat, moeten we toch erkennen dat we met al ons vernuft onze Schepper niet kunnen en ook nooit zullen evenaren.

We gaan een verdieping lager en belanden bij de afdeling „Geluid". Uitgebreid wordt uit de doeken gedaan wat geluid precies is, hoe we het kunnen horen, hoe we het meten en wat we er mee kunnen doen. Bijzonder leuk is het „koffle-apparaat" waaraan we met behulp van enkele knoppen het woord kofHe kunnen ontlokken op alle mogelijke toonhoogten en met allerlei stembuigingen. Vreemde gewaarwording als je zo'n kastje aan de muur hoort vragen: „Koffie?" Je loopt dan intussen al zo lang op een droogje, dat je geneigd bent te antwoorden: „Ja, graagl"

Nog een geluidsgrapje: je zet een hoofdtelefoon op en begint te spreken in een microfoon. Onmiddellijk hoor je je eigen stem door de hoofdtelefoon herhalen wat je zelf zegt, maar dan iets vertraagd. Deze vertraging is in te stellen en hoe groter het tijdsverschil wordt, des te moeilijker wordt het normaal te blijven praten. Zelf merk je het niet zo, maar de omstanders horen je op de duur alleen nog maar onsamenhangende klanken uitstoten.

Ook de eerste grammofoon van Edison is aanwezig, met de eerste opname die hij gemaakt heeft. Wat eerst een erbarmelijk gepiep en gejank lijkt te zijn, blijkt het wijsje „Mary had a little Iamb" te moeten voorstellen. Edison was echter honderd jaar geleden dolgelukkig met dit resultaat.

Elektronica

We duiken de elektronica in. Een klein staaltje daarvan hadden we al gezien in de hal bij de ingang, waar een elektronisch telapparaat met levensgrote cijfers aangeeft hoeveel bezoekers de poorten van het Evoluon binnen zijn gegaan.

We kijken nu tegen een enorme glazen bol op met draaiende verlichte puntjes. Scheikundig onderlegde figuren herkennen daar onmiddellijk een atoom in met de daar omheen draaiende elektronen. Deze mensen kunnen zich nog verder uitleven bij het gn*ote scherm waarop door een druk op de knop het hele periodieke systeem der elementen te voorschijn is te toveren, althans atoom voor atoom natuurlijk. Je ziet dan ook werkelijk het ene elektroon, dat het waterstofatoom (om 'maar even de eenvoudigste te nemen) slechts rijk is, zijn ellipsvormige baan om de kern beschrijven. Scheikimde en elektronica raken elkaar bij dit onderwerp.

Hulpmiddelen

Overduidelijk wordt in het Evoluon gedemonstreerd dat de tijd en de techniek niet hebben stilgestaan. We zien de ontwikkeling van de verlichting, de computer, produktiemachines, enz.

De mens heeft altijd al hulpmiddelen gebruikt om bepaalde handelingen sneller of makkelijker te laten verlopen. En al kunnen we onze handen rekenen tot de werkelijk volmaakte middelen voor het verrichten van talloze werkzaamheden,' toch hebben we gereedschappen en werktuigen nodig om tot betere prestaties te komen. Deze middelen werden steeds geperfectioneerder en het handwerk werd steeds meer vervangen door machines. Vooral de laatste decennia is deze ontwikkeling razendsnel gegaan. De expositie geeft daar een prachtig overzicht van.

Mechanisering, automatisering en besturing van produktieprocessen stelden de mens in staat steeds sneller en goedkoper te gaan produceren. Een van de voordelen is dat tevens veel lopendebandwerk kon worden afgeschaft. In het Evoluon wordt dit alles weer gedemonstreerd met modellen en foto's terwijl u ook op deze afdeling natuurlijk weer van alles kunt laten draaien, pendelen en stampen door een druk op de knop of een draai aan de slinger. Heel fraai is ook het model van de eerste stoommachine van Newcomen, die in Engeland werd gebruikt bij de kolenmijnen.

Jeug^d

Vooral voor de jeugd is de kelder van het Evoluon zeer interessant. „Voorspel der techniek" heet de expositie in deze ruimte, waar ook weer een groot aantal knopjes tot drukken uitnodigen. De jeugd maakt hier dankbaar gebruik van en leert daardoor spelenderwijs van alles over geluiden, kleuren, optische verschijnselen en overbrengingen.

Ook volwassenen vermaken zich hier opperbest, bijvoorbeeld met het meten van hun reactietijd, het oplossen van het bekende probleem van de kool en de geit (met knopjes natuurlijk) en het op afstand besturen van een vorkheftruck (wat natuurlijk juist voor de kinderen bestemd is).

We zijn ons ervan bewust dat we nog maar een fï^ctie van de talloze interessante onderwerpen hebben genoemd en ons advies luidt dan ook: ga er zelf eens kijken, met da kinderen. zult vol bewondering voor de mogelijkheden van de techniek weer naar huis gaan, maar ook, naar we hopen, vol eerbied voor de Schepper die de mens het verstand en de mogelijkheden heeft gegeven om dit alles te kunnen ontwikkelen. Al zijn we het met de toepassingen van de techniek niet altijd eens. Met behulp van dit elektronische model van het mensetijk lichaam wordt de plaats en functie van lichaamsdelen en inwendige organen uitgelegd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 12 augustus 1977

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Beeld van een snel veranderende wereld

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 12 augustus 1977

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken