Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

KSH in problemen door ondoordachte besluiten

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

KSH in problemen door ondoordachte besluiten

Solide bedrijf heeft weinig kansen meer

8 minuten leestijd

APELDOORN — In een vertwijfelde poging om de werkgelegenheid te redden hebben de 3500 werknemers van de Koninklijke Scholten Honig bedrijven de fabrieken van het concern bezet. Directe reden van die bezetting was de mededeling van het bestuur van de onderneming op vrijdag 3 maart, dat uitstel van betaling was aangevraagd, omdat de overheid weigerde financiële garanties voor de voortzetting van het verliesgevende bedrijf te verstrekken.

f Van onze binnenlandredactie}

Een voorlopig hoogtepunt van een trieste gang van zaken in een vroeger zo solide bedrijf. Het is verbazingwekkend te zien hoe het mogelijk is dat topmensen uit de ondernemerswereld bepaalde zaken toch totaal verkeerd kunnen taxeren.

Er zijn nogal wat zaken mis gagaan bij KSH. Het concern is ontstaan uit een fusie tussen het Groningse bedrijf Scholten (zetmeel) en de Zaanse levensmiddelenfabriek Honig, dat zeer bekende merkartikelen levert (vermicelli, macaroni, soepen, brinta). Deze fusie kreeg in 1965 zijn beslag, maar de .samenwerking tussen Zaankanters en Noorderlingen heeft erg veel moeilijkheden gegeven. Regelmatig waren er ruzies en er kwamen in de loop van de jaren nogal wat ,,gouden handdrukken" voor. Tussen de ruzies door ging men echter driftig door met het overnemen van bedrijven. Daaronder waren Buisman, de Pelmolen en verschillende onderdelen van de failliet gegane Coöp-organisatie. Wellicht waren de slechte verhoudingen in de top één van de oorzaken van de „missers" bij het overname-beleid. In ieder geval is het aankopen van Coöp-onderdelen zo'n misser geweest. De overgenomen Juweel-bakkerijen moesten worden gesloten en dat heeft veel geld gekost.

Fout ging het ook in de zetmeel-sector. Er zijn langdurige besprekingen geweest met een andere gigant op dit terrein, de coöperatieve Avébé. Men wilde tot samenwerking komen, omdat op het terrein van de aardappelzetmeel-fabricage hoge milieu-eisen werden gesteld. De besprekingen liepen echter op niets uit en het gevolg was dat KSH voor grote investeringen kwam te staan, waarbij de afvalwaterzuivering, die overigens nog steeds niet naar genoegen is opgelost, vele miljoenen extra vergde.

Suiker

De nekslag heeft het bedrijf suikersector, gekregen in de suikersectro. Men had het oog geslagen op de Central^ Suikermaatschappij. Geleidelijk aan werden 30 procent van de aandelen van de suikerfabriek gekocht. Toen op een gegeven moment de grootste Nederlandse suikerfabriek Suikerunie een bod op CSM deed, kwam KSH met een nog groter bedrag uit de bus. Dat mocht echter niet baten want CSM voelde niets voor KSH. 13e tegen hoge koersen gekochte suiker-aandelen moesten later — toen er geld nodig was — tegen veel minder van de hand worden gedaan.

Was dit al een nare zaak, bepaald dramatisch is het iso-glucose verhaal. Na de zoveelste ruzie werd dr. W. F. Hoefnagels in de top van KSH benoemd. Hij was een man met visie, die nieuwe wegen ging zoeken om het wat stuurloze bedrijf krachtige impulsen naar boven te geven. De iso-glucose leek een produkt met een geweldige toekomst. Het wordt vervaardigd uit mais, is even zoet als suiker, maar veel goedkoper. Iso-glucose kan alleen in vloeibare vorm worden geleverd en is uitstekend geschikt voor alle produkten waar suiker in wordt verwerkt. De ontwikkeling van het nieuwe produkt - afkomstig uit Japan, was vooral een Amerikaanse zaak. Enkele jaren geleden was de vraag naar suiker veel groter dan het aanbod, waardoor de prijs sterk steeg. In Nederland hebben we daar niet veel van gemerkt, omdat ons land, trouwens de gehele EEG, zelf-voorzienend is wat suiker betreft. In Amerika moet echter de helft van de benodigde hoeveelheid suiker worden ingevoerd. Geen wonder dat het iso-glucose recept daar met open armen werd ontvangen. Mais heeft men er immers genoeg. We vertelden al, dat de EEG zelf-voorzienend is wat suiker betreft.. Op ongeveer twee miljoen hectare worden suikerbieten verbouwd. Het hangt van het weer af hoeveel suiker dat oplevert. Het ene jaar wat meer, het andere jaar wat minder, maar in ieder geval genoeg voor de tien miljoen ton, die de EEG staten jaarlijks verbruiken. Via het verdrag van Lomé heeft de EEG echter nog wel de verplichting jaarlijks 1,3 miljoen ton suiker af te nemen uit diverse derde landen. Deze suiker gaat grotendeels naar Engeland, dat als enigste EEGland niet in eigen behoefte kan voorzien. Het gevolg hiervan is dat een gedeelte van de EEG-suiker op de wereldmarkt moet worden afgezet, omdat de prijzen daar momenteel lager liggen dan de door de EEG gegarandeerde prijzen zet dat de opbrengsten van suikerfabrieken en telers wat onder druik.

Overwegingen

Ondanks het feit dat er in de EEG — en momenteel ook in de wereld — genoeg suiker is, heeft KSH het aangedurfd grote investeringen te doen in de iso-glucose sektor. In de Engelse plaats Tilbury werd een complete nieuwe fabriek gebouwd, waarvan de kosten liggen tussen de 150 en 200 miljoen gulden.

Wat waren nu de overwegingen van KSH om het ko.stbare plan toch door te zetten? Wel, in de eerste plaats ging men er van uit, dat het nieuwe produkt niet onder de bestaande EEG-suikerregelingen viel. Er was dus geen sprake van controle of beperkingen. Dan waren er nog een paar leuke dingen. Suiker is in de EEG belast met een accijns van vier procent. Op ingevoerde mais werd echter subsidie verleend, wat neer komt op 6 procent van de waarde van het maiszetmeel. Dat leek dus een zeer concurrerende basis te geven aan het nieuwe .suikerhoudende produkt.

Niet onderkend

De grote fout die men bij KSH heeft gemaakt is, dat men zich onvoldoende op de hoogte heeft gesteld van de verhoudingen in de EEG. Men heeft niet onderkend dat de bietentelers zich, via de landbouworganisaties, verenigd in de Europese boerenorganisatie Copa heftig zouden verzetten tegen deze aanslag op hun inkomen. In Brussel is men erg gevoelig voor de argumenten van de boeren. Men heeft al genoeg problemen om het Europese landbouwbeleid in stand te houden. Er is helemaal geen behoefte om nu ook nog een grote groep bietentelers tegen zich in het harnas te jagen. Ook de suikerfabrikanten klopten aan de deur van de Europese Commissie met het verzoek geen oneerlijke concurrentie toe te staan.

Radicaal besluit

Brussel nam een radicaal besluit. De subisidie op mais werd afgeschaft, terwijl, voorlopig voor de duur van twee jaar, een heffing op maissuikers werd gelegd van ƒ 12,per 100 kilo. Daar stond KSH. Op deze basis is geen rendabele produktie mogelijk. Met verbazing vraagt men zich toch wel af hoe het mogelijk is dat bij een zo'n grote investering geen rekening is gehouden met EEG-maatregelen.

Honderden miljoenen

Door de grote, nu onrendabele, investeringen zit KSH met een grote schuldenlast die door de rentelasten al maar groter wordt. De overheid zal dus met honderden miljoenen over de brug moeten komen om het bedrijf en daarmee de werkgelegenheid te redden. Begrijpelijk dat minister Van der Stee daarom een voorlopig crediet heeft verleend van 34 miljoen gulden. Hij wil eerst de toekomstmogelijkheden van het bedrijf grondig bestuderen alvorens een veel groter bedrag beschikbaar te stellen. Diverse bedrijven hebben wel belangstelling voor de levensmiddelenpoot van KSH, die goed lijkt te draaien.

Onder de gegadigden bevindt zich ook — het kan vreemd gaan — de Centrale Suiker Maatschappij, die eerder door KSH dreigde te worden opgeslokt. De vakbonden die de bedrijven hebben bezet willen niet akoord gaan met een opsplitsing van het bedrijf. Ze vrezen dat daardoor toch een groot aantal arbeidsplaatsen op de tocht komen te staan. Minister Van der Stee heeft deze week gezegd dat voorhands een onmogelijkheid te vinden, dat het concern bijeen blijft. ,,Dan zouden we er vele honderden miljoenen belastinggeld blijvend moeten inpompen", aldus de minister, die er verder op wees, dat de bonden onlangs hebben ingestiemd met de opsplitsing.

Trieste zaak

Al met al hebben we hier toch wel met een zeer trieste zaak te doen.

Een mooi echt Nederlands bedrijf dreigt naar de knoppen te gaan. Daar is heel wat leed aan verbonden. Werknemers zien de arbeidsplaats waarvoor ze zich soms vele jaren hebben ingezet, verdwijnen. De aandeelhouders, die hun geld ter beschikking van het bedrijf hebben gesteld — soms zijn daar ook zuur verdiende spaarcenten bij — zijn ook zwaar gedupeerd. Voor de leveranciers en banken van het bedrijf staan alleen maar verliesposten in het vooruitzicht. Bij die leveranciers moet men ook tellen de vele telers van fabrieksaardappelen, die 'veelal meerjarige contracten met het bedrijf hebben gesloten voor de levering van hun produkten. Er zal jaren worden geschreid, om de ogenblikken van onbedachtzaamheid bij KSH. DEN HAAG De aanbieding van „Formatie belicht" aan CDA-fractievoorzitter Aantjes (Ij.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 9 maart 1978

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

KSH in problemen door ondoordachte besluiten

Bekijk de hele uitgave van donderdag 9 maart 1978

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

PDF Bekijken