Bekijk het origineel

De „Luchtvaartafdeling

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

De „Luchtvaartafdeling" begon met één toestel

5 minuten leestijd

„Hierbij heeft de Militaire Luchtvaartcommissie, ingesteld bij beschikking van de Minister van Oorlog van 26 Maart 1910, Ilde Afd. no. 340, de eer Uwer Excellentie aan te bieden een rapport omtrent de huidige stand der militaire luchtvaart, met daaraan verbonden voorstellen, om ook ten onzent te geraken tot oprichting van eene militaire luchtvaartorganisatie". Aldus de aanhef van een rapport, dat aanleiding werd tot de oprichting op 1 juli 1913 van de Nederlandse luchtmacht. De inventaris van de op het 'vliegkamp Soesterberg gelegerde .Xuchtvaartafdeling" (LVA), zoals de luchtmacht toen heette, bestond op die datum uit slechts één vliegtuig, de „Brik" genaamd en vijf man personeel. In de loop van hetzelfde jaar werden echter drie Farman toestellen besteld, gevolgd door nog eens zes in 1914. Ondanks deze uitbreiding was het aantal vliegtuigen toch nog gering toen in 1914 de Eerste Wereldoorlog uitbrak. Ons land bleef weliswaar neutraal, doch vrijwel dagelijks moesten er langs de grenzen verkenningsvluchten worden uitgevoerd. Het bestellen van vliegtuigen in het buitenland had in die periode weinig zin, omdat alle vliegtuigproducerende landen in oorlog waren en zij de vliegtuigen zelf hard nodig hadden. Een welkome aanvulling vormden dan ook de vliegtuigen van de oorlogvoerenden, die in de jaren 1914-1918 binnen onze neu1 trale grenzen landden en die direct werden geïnterneerd.

Van de ruim 100 vliegtuigen die de LVA op deze manier in bezit kreeg konden er 48 weer vliegklaar worden gemaakt. Mede door dit onverwachte „aanbod" kende de LVA gedurende deze oorlogsjaren, vooral op technisch gebied, een snelle ontwikkeling. Ook organisatorisch stonden de ontwikkelingen binnen de LVA niet stil. Afgezien van de reeds bestaande tactische en artilleriewaarnemingsafdeligen ontstonden de afdelingen opleiding en bewapening, een radio- en fotodienst alsmede een vliegmedische en meteorologische dienst. onder Farmans, Nieuports en de in eigen land vervaardigde Spijker-lesvliegtuigen. Zowel tijdens deze periode, als die daarna tot 1940, maakten de door Anthony Fokker ontworpen vliegtuigen echter het grootste deel uit van de LVA-luchtvloot. De eerste ervaringen met Fokker toestellen had de LVA reeds opgedaan met een zestal geïnterneerde jagers van het type D-7, afkomstig van de Duitse luchtmacht. In 1919 bestelde de regering 20 van deze éénpersoonsjagers alsmede een serie van 56 Fokker C-1 verkenningsvliegtuigen. Ook van een andere Nederlandse vliegtuigbouwer, Frits Koolhoven, heeft de LVA tot 1940 verscheidene typen in gebruik gehad. De verdere uitbouw en vernieuwing van het luchtwapen in de jaren twintig en dertig stagneerde echter, door het niet beschikbaar zijn van voldoende geldmiddelen. Zo was bijvoorbeeld de Fokker CT5 vijftien jaar lang, van 1925-1940, de standaard De Fokker O-ö uit de jaren dertig. verkenner en jachtbommenwerper van de LVA.

Enkele van de C-5's, die een snelheid behaalden van 200 km/u, hebben zelfs nog in de meidagen van 1940 aanvalsvluchten uitgevoerd aan het front, hoevi^el ze toen voor die tijd sterk verouderd waren. Na 1935 kwam wat meer geld ter beschikking en verschenen de Fokkers D-16, D-17 en C10. De C-10 was een 2-persoons verkenningsbommenwerper, me-, de bedoeld als opvolger van de C-5. Ook met de C-lO's is in de mei-oorlog van 1940 nog slag geleverd. In 1937 werd de luchtvloot gedeeltelijk gemoderniseerd en kreeg de LVA de beschikking over Fokker jagers van het type D-21 en G-1 en bommenwerpers van het type T-5.

Een belangrijke datum voor de Nederlandse militaire luchtvaart 1 november 1938 toen was een nieuwe organisatie haar beslag kreeg en de oude LVA ophield te bestaan. Hiervoor in de plaats kwam een Luchtvaartbrigade, bestaande uit drie regimenten. De militaire luchtvaart was hiermee, zij het nog binnen de organisatie van de Koninklijke Landmacht, een afzonderlijk wapen geworden en een jarenlang gekoesterde wehs van het gehele personeel ging in vervulling.

Intussen hadden de dreigende'' oorlogswolken zich boven Europa samengepakt, een dreiging die al spoedig werkelijkheid werd. Bij de inval door Duitsland op 10 mei 1940 beschikte de luchtmacht over 124 gevechtsvHegtuigen waarvan er echter zo'n 50 verouderd waren.

Ondanks dat de Duitse Luftwaffe superieur was, zij ging mèï ruim 2.500 vliegtuigen in de aanval, hebben de Nederlandse jachtvliegers geen ogenblik geaarzeld de tegenstanders te lijf te gaan en te treffen waar de gelegenheid zich voordeed. Steeds weer trokken onze verkenners en bommenwerpers er opnieuw uit en bleven de vliegers en het grondpersoneel vechten tot het laatste ogenblik. De moed en zelfopoffering van de Nederlandse luchtmacht vonden erkenning in het toekennen van de Militaire Willemsorde aan dit wapen, de hoogste (militaire) onderscheiding die ons land kent. In die vijf dagen van de heroïsche worsteling verloor de Luftwaffe boven en in ons land 345 vliegtuigen, een verlies dat zij in de Tweede Wereldoorlog niet meer in zo'n kort tijdbestek leed. In Engeland Bij de capitulatie in de avond van de 14de mei had de militaire luchtvaart 75 man verloren en waren veel eigen vliegtuigen eveneens verloren gegaan. Een gering aantal vliegers is op dat moment in staat geweest naar Engeland uit te wijken, doch in de daarop volgende jaren kwamen langs vele wegen steeds meer Nederlandse vliegers en leèrlingvliegers in Engeland aan. In 1943 werd door de Nederlanders binnen de Engelse luchtmacht (RAF) een eigen squadron opgericht, namelijk het Nederlandse Spitfire Squadron 322. Het 322 squadron voerde in de twee jaar dat de strijd nog duurde vele patrouilles en aanvallen op gronddoelen uit. Ook werd deze eenheid ingezet tegen de V-l's, de vliegende bommen, waarvan er door de Nederlandse vliegers meer dan 100 uit de lucht werden geschoten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 9 juni 1978

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

De „Luchtvaartafdeling

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 9 juni 1978

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

PDF Bekijken