Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

De Lofzangen „Israels

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

De Lofzangen „Israels" van Groenewegen

3 minuten leestijd

De Lofzangen Israels hebben een tijd gekend waarin ze onder een bepaalde groep van ons kerkvolk zeer populair waren. Met name op de gezelschappen waren het geliefkoosde geestelijke liederen die qua inhoud afgestemd waren op de wegen die de Heere met Zijn volk houdt met betrekking tot het werk der genade. Omdat het hoofdthema in de onderlinge gesprekken op genoemde bijeenkomsten de gangen waren waarin de Heere Zijn Kerk leidt, is het begrijpelijk dat deze lofzangen daar erg geliefd waren.

Vaak werd en wordt uit genoemde bundel geciteerd. De volgende voorbeelden mogen tot bewijs strekken:

Komt Jehovah's lievelingen,
Wilt nu zingen.
Wekt u op tot Godes lof.

Het overbekende:

Zoete banden, die mij binden,
Aan des Heeren liefde's volk.
Wis zij zijn mijn hartevrinden.
Hunne taal mijn hartetolk.

Of het zeer bekende:

En kon ik dan maar innig klagen,
En mijn nood voor Jezus dragen.
Dat zou verlichten mijne pijn.

En tot slot:

Ik dacht niet dat mijn tere ziel.
Zoveel van 't aardse overhiel.

Uit deze uiteraard summiere aanhalingen blijkt reeds duidelijk in welke richting de onderwerpen zich bewegen: lofzangen voor God, gemeenschap der heiligen, droefheid over Godsgemis en Godsverlating, klachten over aardsgezindheid e.d.

De auteur van deze bundel is de achttiende-eeuwse predikant Johannes Groenewegen van Werkendam. Hijzelf wilde deze liederen niet uitgeven, omdat hij zijn werk daarvoor „te gering achtte". Zijn broer Jacob, die geen predikant was, maar wel in gezelschappen een stichtelijk woord sprak, heeft de uitgave verzorgd.

Er zijn trouwens een zestal liederen in de bundel die niet van Johannes, maar van Jacob zijn, o.a. het zojuist geciteerde: Zoete banden die mij binden. Jacob is het ook die de bundel van een Voorrede voorzag. Hierin verdedigt hij met klem het houden van gezelschappen, en zet hij uitvoerig het nut ervan uiteen. Over eventuele nadelen die er ongetwijfeld ook aan verbonden konden zijn, spreekt hij echter niet.

Karakter

Al kunnen deze gedichten wat literaire waarde betreft bij lange na niet op één lijn gesteld worden met die van Revius of Luiken, zijn ze toch niet van elke poëtische waarde ontbloot. Daar, waar niet alleen het beschouwelijke, maar het zelf beleefde naar buiten treedt, kunnen bepaalde regels door hun zuiverheid van gevoel en toon ons treffen. Bijv. bij het beschrijven van het verlies der eerste liefde, wat gepaard gaat met een gevoel van verlatenheid:

Maar ach! dat zoete ben ik kwijt,
't Is nu voor mij een wintertijd.
Mijn hart is koud en heel bevroren,
Ik heb dat liefdesvuur verloren.

Het is of men hier een verre naklank hoort van de middeleeuwse dichteres Hadewijch die ±500 jaar vroeger leefde en bij het gemis der gevoelige liefde klaagde over „de wrede winter".

Overgeschreven

In bovengenoemde Voorrede deelt Jacob Groenewegen mee dat de gedichten, voor ze in druk waren verschenen, gretig werden overgeschreven en aldus van hand tot hand gingen, maar dit kopiëren geschiedde niet altijd met de vereiste zorgvuldigheid, zo als zich laat denken. ,,En dewijl dezelve met vele grove fouten, reeds veel uitgeschreven waren, en hier en daar verspreid, deed ons dit besluiten om dezelve door den druk algemeen te maken", aldus Jacob.

Toch schijnen niet alle fouten door den volijverigen Jacob achterhaald te zijn. Ook de interpunctie is niet vlekkeloos. Gelukkig zijn deze gebreken niet erg storend.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 25 mei 1979

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

De Lofzangen „Israels

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 25 mei 1979

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

PDF Bekijken