Bekijk het origineel

HUIDIGE HA VENSTAKING ROEPT HERINNERINGEN OP AAN ACTIES IN'70

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

HUIDIGE HA VENSTAKING ROEPT HERINNERINGEN OP AAN ACTIES IN'70

4 minuten leestijd

DEN HAAG — Precies negen jaar geleden vond in Rotterdam de laatste grote havenstaking plaats. De staking, die op 25 augustus uitbrak, duurde enkele weken en leidde uiteindelijk |g..Aitot «en loonexplosie in nagenoeg aile bedrijfssectoren in het gehele land: de zogenaamde „400 gulden-golf".

Uit berekeningen, gemaakt in 1970, bleek dat ruim een miljoen werknemers in Nederland een extra uitkering ontvingen, meestal gespreid over enkele maanden.

De staking brak op 25 augustus uit bij de scheepswerven WiltonFijenoord in Rotterdam en Schiedam. Ruim 3.000 mensen legden het werk neer uit protest tegen de . toegenomen activiteiten van koppelbazen in de scheepsbouw: de ,,werknemers" van de koppelbazen — ,,meestal ergens opgepikt bij het centraal station" — bleken netto veel meer te verdienen dan het vaste personeel. De staking sloeg al snel naar de andere werven over en in een later stadium kwamen daar nog eens de havenarbeiders en het personeel van de stadsleepdiensten bij.

Loonsverhoging

Op 1 september staakten in de Rotterdamse haven circa 40.000 werknemers, terwijl ook de havens van Amsterdam en Vlissingen uit solidariteit enkele dagen plat gingen. De stakers moesten het aanvankelijk zonder steun van de vakbonden stellen. Toch vonden er op 26 augustus al onderhandelingen plaats tussen vertegenwoordigers van de werknemers en de werkgevers. Hoewel bij die onderhandelingen eerst de activiteiten van koppelbazen uitgangspunt waren, bleek al gauw dat het de stakers ook te doen was om een loonsverhoging plus een aantal andere ei

In de eerste dagen na het uitbreken van de staking, die de bedrijvigheid in de haven voor een groot deel verlamde, bleef de situatie zeer onoverzichtelijk. Districtsi^^ stuurders van de bonden, die zicR' feitelijk achter de Stakende havenarbeiders opstelden, voerden koortsachtig overleg met de werkgevers. Het resulteerde in enkele overeenkomsten die stuk voor stuk door de stakers te licht werden bevonden.

Op 30 augustus volgde een principe-overeenkomst, waarin voor het eerst sprake was van een uitkering van 400 gulden, in afwachting van een betere beloningsstructuur. De stakers wezen het op 1 september van de hand, waarna de vakbonden zich terugtrokken. Er volgde hevige kritiek op de toenmalige

Toen loonexplosie het gevolg
voorzitter van het overlegorgaan van de drie vakbonden (NVV, NKV en CNV), Kloos, wie samenwerking met de ,,havenbaronnen" werd verweten.

400 gulden

Op 4 september liep de staking bij de werven af, nadat in de Raadvan Overleg Metaal (ROM) overeenstemming was bereikt over een uitkering van 400 gulden bruto. In de haven ging de wilde staking echter onverminderd voort. LeiEvenals in '70 proberen thans allerlei actiegroepen greep te krijgen op het verloop van de staking. Hier gaat stakingleider Jim Stavinga na zijn verkiezing op de "ders vkn de staking zijn Comité Arbeidei-smacht arbeidërsmacht en de categorale Federatieve Havenverehig-ing (FHV). Arbeidersmacht houdt op 2 september een .protestmars door Rotterdam, waaraan naar schatting,10.000 staJ,als lejder.op; ..

FHV, Arbeidërsmacht en Positieve krachten eisten respectieve- ' lijk ^een loonsverhoging van 50,75 en 37,50 gulden per week. De Gro,;rjngse stakingsleider,Pré Meis verscheenop 8 september onverwacht in de haven om de eenheid onderde stakers te herstellen, hetgeen slechts ten dele lukte. De toenmalige burgemeester van Rotterdam, Thomassen, verklaarde in een interview over bewijzen te beschikken dat onder de stakingsleiders Mao-communisten waren, die via Albanië en Parijs, waar zij een opleiding hadden gekregen, naar Nederland waren gekomen.

Commissie

Uiteindelijk werd een commissie van goede diensten ingesteld, bestaande uit oud-vakbondsbestuurder Leen van Os, prof. P. J. A. ter Hóevéh,;pröf. H. H. Hoefnagels en mr. W. H. Fockema Andreae, voorzitter van de Kamer van Koophandel in Rotterdam. Op 15 september, bijna drie weken na het begin vaii'de staking, kwam het werk in de havens weer op gang, terwijl er nog verwarring heerste over een gesloten overeenkomst tussen werkgevers- en werknemersvertegenwoordigers. De overeenkomst die later werd aanvaard- omvatte een loonsverhoging van 25 gulden per week en een uitkering ineens van 225 gulden.

Op 1 november ging na langdurig overleg een werkplan in, dat verbeteringen omvatte in onder meer financiële sfeer en de werktijden. Het plan moest volgens de Scheepvaartvereniging Zuid (SVZ), de werkgevers in de Rotterdamse haven, een baisis zijn voor een beter werkklimaat.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 30 augustus 1979

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

HUIDIGE HA VENSTAKING ROEPT HERINNERINGEN OP AAN ACTIES IN'70

Bekijk de hele uitgave van donderdag 30 augustus 1979

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

PDF Bekijken