Bekijk het origineel

Van Zeil: „CDA geen nooduitgang voor KVP

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Van Zeil: „CDA geen nooduitgang voor KVP"

KVP-voorzitter heeft vertrouwen in toekomst

7 minuten leestijd

DEN HAAG — Na de opheffingsvergaderingen van ARP en CHU op de voorafgaande zaterdagen is het vandaag de beurt aan de KVP. Als laatste van de drie Christen-democratische partijen zal de Katholieke volkspartij van het toneel verdwijnen om plaats te maken voor het CDA. KVP-voorzitter P. H. van Zeil daarover: „Er gaat wel wat in mij om, maar er staat naar mijn overtuiging iets veel beters tegenover."

Piet van Zeil heeft het voorzitterschap nog geen jaar bekleed. In november 1979 ontstond er een vacature in de KVP-top. Gezocht werd naar een nieuwe voorzitter. Dat moest iemand zijn die de partij en de politiek door en door kende, die herkenbaar was voor de partij en die goed bekend stond bij ARP en CHU. De keuze viel op Van Zeil. Hij beheerst het politieke vak en is na de oorlog onafgebroken actief geweest binnen de KVP. Eerst binnen de KVP-jongeren, in de jaren vijftig als bestuurslid van een plaatselijke afdeling en sinds 1968 als lid van het partijbestuur. Bovendien was hij voorzitter van de KVP-kring Utrecht.

In 1972 werd hij lid van het dagelijks bestuur en in 1975 zelfs partijsecretaris. Verder is hij vanaf 1 februari 1972 lid van de Tweede kamer. Van Zeil werd daarom gevraagd het voorzitterschap van de KVP gedurende de laatste maanden van het bestaan van deze partij op zich te nemen.

Opgave

Hij heeft er geen spijt van die benoeming te hebben aanvaard: „Ik heb het een enorme opgave gevonden en het heeft me veel tijd en energie gekost, maar ik heb ook veel voldoening overgehouden om mee te mogen werken aan een goede start van het CDA. Voldoening en tevredenheid overheersen." Als het voorzitterschap er straks opzit wil hij zich weer volledig gaan richten op het werk als Kamerlid. „Ik voel me nog steeds als een vis in een glas water", zo merkt hij op over zijn Kamerlidmaatschap.

Met de opheffing van de KVP wordt 75 jaar katholieke partijformatie afgesloten. In 1904 werd een nationale federatie van kiesverent-"" gingen opgericht, in 1926 gevolgd door de RK-staatspartij en na de Tweede wereldoorlog door de KVP. Lang voor het einde van de negentiende eeuw werd er al gewerkt aan een Katholieke partij. De eerste discussies daarover hebben al plaatsgevonden rond 1852, zo vertelt Van Zeil, die zich naar zijn zeggen het laatste jaar nog eens extra heeft verdiept in de geschiedenis. Dat brengt hem er ook toe op te merken dat in 1877 al werd gesproken tussen dr. A. Kuijper en dr. H. Schaepman over een Christen-democratische beweging.

Bij de oprichting van de KVP in 1945 werd opnieuw gedacht aan een Christelijke volkspartij, maar de tijd was er nog steds niet rijp voor. De discussies binnen de KVP over dit punt bleven evenwel aanhouden.

Glorietijd

In 1963, toen de KVP haar glorietijd beleefde met 50 zetels in de Tweede kamer, begon men er weer over en in 1965 sprak zowel de partijraad als he,t congres van de jongerenorganisatie zich uit voor gesprekken met de andere twee christen-democratische partijen. Van Zeil wil met dit alles aangeven dat het CDA in 1967, toen de aanhang ^van de KVP sterk terugliep, beslist geen nooduitgang was voor de Katholieken, zoals wel eens wordt beweerd. „We hebben in 1967 echt niet als een paniekreactie het vege lijf via het CDA willen redden", zo zegt hij.

Wat vindt hij van de opmerking dat het CDA in feite een vergrote KVP is en de KVP binnen het CDA streeft naar een machtspositie? Van Zeil: „Een onjuiste beoordeling die wij niet verdienen". Hij toont dat aan door te wijzen op de getalsverhoudingen binnen de CDA-organen. KVP, ARP en CHU zijn daarin vrijwel even sterk vertegenwoordigd. Verder herinnert hij eraan dat vooral de KVP heeft aangedrongen op een CDA-voorzitter uit ARP-kring als opvolger van P. Steenkamp. Juist ARP-voorzitter H. de Boer heeft zich daartegen destijds verzet. Als derde „bewijs" voor zijn weerlegging van het verwijt dat KVP'ers „machtswellustelingen" zijn merkt hij op dat bij veel katholieken het de KVP en het CDA niet in dank afnemen dat men bereid is tot een compromis.

Ondemocratisch

De mening van de KVP-voorzitter is dat je wetten die voortspruiten uit je geloofsovertuiging niet mag opleggen aan mensen die zulke wetten niet wensen te accepteren. Dat is ondemocratisch en hij vervolgt: ,,Als mens heb je naar Gods geboden te handelen in je eigen leven. De burgerlijke wet is geen legitimatie voor het eigen handelen op basis van het richtsnoer dat de Bijbel geeft. In de functie van politicus heb je echter ook rekening te houden met de opvatting van een ander. Je vertegenwoordigt in de Kamer het hele volk. Daar leg je de eed op af."

Over het samenwerken met protestanten uit ARP en CHU merkt hij op: ,,Wij zijn door hen op onze eigen verantwoordelijkheid gedrukt, als een gewetenszaak", daarmee aangevend dat de katholieken duidelijk losser zijii komen te staan ten opzichte van Rome. Verder vindt Van Zeil dat er in zijn kring te weinig Bijbelkennis is. „We moeten nog veel lezen, met name van het Oude Testament om het ons geestelijk eigen te maken, zoals dat het geval is bij AR- en CHU-collega's. Door dat verschil in hoeveelheid kennis met betrekking tot de boodschappen van de Bijbel ontstaan er wel eens botsingen in de discussies. Als er echter de bereidheid is om van elkaar te leren, om elkaar te corrigeren en aan te vullen en als we gemeenschappelijk de opdracht zien om naar het juiste te zoeken dan is dat een goede zaak. Die spanningsvelden kunnen dan meehelpen om van het CDA een actieve beweging te maken."

Van Zeil ziet in ieder geval genoeg toekomst voor de nieuwe Christen-democratische partij. „Ja, ik geloof erin.

Opdracht

Als ik alle problemen in ons land en in de wereld zie dan heeft het CDA een geweldige opdracht. Zonder specifiek gerichte christen-democratische activiteit zullen die problemen in de jaren tachtig niet op te lossen zijn", zegt een vastberaden KVP- en na volgende week CDA-politicus.

de KVP in het verleden, ondanks het feit dat men de grootste Christen-democratische partij was, heeft ingestemd met J. Zijlstra en B. Biesheuvel (beiden ARP) als minister-president.

Verdienstelijkheden

Als we de partijvoorzitter de vraag voorleggen wat de KVP en de katholieke partijen daarvoor hebben betekend voor de Nederlandse politiek volgt er een hele opsomming van verdienstelijkheden. Teveel om hier allemaal te herhalen. Belangrijk element vindt Van Zeil de bijdrage aan het proces van democratisering en hij noemt in dit verband de strijd voor de financiële gelijkstelling van het openbaar en bijzonder onderwijs van Kuijper en Schaepman, de invoering van de dienstplicht en het algemeen kiesrecht en het bedrijfstaksgewijze overleg dat na de oorlog van de grond is gekomen.

De andere zaken waarbij de katholieken een grote rol hebben gespeeld betreffen de sociale ontwikkeling, zoals de ongevallenwet, de Kinderbijslagwet en de opbouw van het sociale zekerheidsstelsel, de aandacht voor de mensenrechten, de Europese samenwerking, de ontwikkelingshulp en het welzijn.

Van Zeil noemt een groot aantal namen die bij dit alles van belang zijn: Aalberse, Romme, Veldkamp, Van Thiel (de eerste minister van welzijn, een departement dat er kwam op verzoek van de KVP), mevr. Klompé en pater De Beaufort. De laatste sprak in 1945 als eerste politicus bij de Verenigde Naties over de mensenrechten als een van de meest wezenlijke taken van de VN. „De katholieken hebben in feite het eerst over de grens gekeken", aldus Van Zeil.

„Wat betreft sfeer", zo vervolgt de KVP'er, „denk ik dat katholieken zich hebben doen kenmerken door een stuk menselijkheid in de politiek, begrip voor de ander en bereidheid tot een compromis." Maar wordt het laatste de KVP juist niet kwalijk genomen?

Van Zeil: „Zolang je niet van je principes afstapt is het aanvaarden van een compromis een wezenlijk onderdeel van een parlementaire democratie." „Water in de wijn doen" hoort er voor hem in ons staatsbestel nu eenmaal bij. We wijzen op het abortusvraagstuk, waar

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 4 oktober 1980

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

Van Zeil: „CDA geen nooduitgang voor KVP

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 4 oktober 1980

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

PDF Bekijken