Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

,9Verzet tegren CNC door

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

,9Verzet tegren CNC door " actiegroep georganiseerd"

CompostfaJbriek brengt Tkolen in beroering

11 minuten leestijd

THOLEN — Het ging in leder geval niet om een ohemlsoh bedr^f, het paste bovendien goed in het gemeentel^k vestigingsbeleid (geen grootschalige industrie) en het effect op de lokale arbeidsmarkt sou erg positief ciUn. En al was het waar dat het bedriyf enige hinder zou veroorzaken, dat betrof dan toch geen duistere chemische verontreiniging maar hooguit de geur van paardemest. Dus nam het Thoolse gemeentebestuur vorig Jaar het besluit om met het bewuste bedr^f, CNC geheten, in zee te gaan. Vraag echter niet wat er daarna allemaal gebeurd is; menig bestuurder heeft er slapeloze nachten aan overgehouden.

De eerste contacten tuaaen het Thoolse gemeentebestuur en CNC, een afkorting die staat voor de Coöperatieve Nederlandse Champignonkwekersvereniging, dateren uit de eerste helft van 1980. CNC zocht in zuid-westNederland naar mogelijkheden voor een nieuwe vestiging omdat het aantal kwekers in die regio de laatste Jaren fors was uitgebreid. Veel vlastelers in het westen -van Noord-Brabant en gesaneerde oesterkwekers zijn namelijk op champignons overgestapt en aangezien CNC de mest produceert die voor de teelt van deze populaire paddestoelen nodig is, leek Tholen een geschikte vestigingsplaats. Eerder al had het bedrijf nog gedacht aan België maar men begreep vrij snel dat het mildere vestigingsklimaat aan de overzijde van de grens ook niet alles is. Het bestuurlijk apparaat draaide er in ieder geval minder geolied.

Meer werk

Dat laatste was in Tholen duidelijk niet het geval. Het gemeentebestuur (Van een onzer redaoteureri) was bereid de zaken grondig voor te bereiden en met voortvarendheid aan te pakken. Bovendien paste het vestigingsgebied, dat overwegend agrarisch is ingesteld, bij uitstek bij het produktieproces van CNC. Het bedrijf heeft voor de bereiding van compost (bij)produkten van de boer nodig en die zijn daar immers uit voorraad leverbaar. Voorts kon Tholen een — naar het zich liet aanzien — voor ieder aanvaardbare lokatie „leveren": de gemeente had de beschikking over een terrein dat enerzijds niet in de onmiddellijke nabijheid van het stadje Tholen was gelegen, anderzijds wel zodanig gesitueerd dat de afvoer van het compost naar de kwekers In West-Brabant en Yerseke zou kunnen verlopen. Het waren allemaal argtimenten die niet alleen in het voordeel van CNC uitpakten maar ook voor het gemeentebestuur aanleiding vormden alle medewerking toe te zeggen, temeer daar CNC heel wat werkgelegenheid zou verschaffen. En was dat Juist in deze tijd niet een verblijdende ontwikkeling?

Gasmaskers

Wel hield de gemeente aanvankelijk nog enkele slagen om de arm, in die zin dat men eerst exact wilde weten welk vlees men in de kuip had. Er werd een stuurgroep ingesteld die alle aspecten, die aan de eventuele vestiging van CNC waren verbonden, maar eens op een rijtje moest zetten. Voor dit „platform" werden onder meer vertegenwoordigers uitgenodigd van de inspecties voor de volksgezondheid en ruimtelijke ordening en van de provinciale planologische dienst. Na een zestal vergaderingen kwamen deze deskundigen imaniem tot de conclusie dat de CNO-vestiging niet onverantwoord was. De stuurgroep kon geen overwegende bezwaren vinden en •niets leek dan ook de vestiging van het composteerbedrijf in de weg te staan.

Niet wetend welke donkere wolken zich nog boven hun hoofden zouden samenpakken, meenden de gemeentebestuurders dat toen het moment was aangebroken om de bevolking over de gang van zaken te informeren. In een acht kantjes tellende bewonersbrief werd een en ander uitvoerig uit de doeken gedaan.

Wat zich vanaf die tijd op het anders zo rustige schiereiland heeft afgespeeld, is teveel om weer te geven. In het kort komt het erop neer dat allerlei actiegroepen te hoop liepen en niets nalieten om de bevolüng „wakker te schudden". Dat gebeurde onder meer door middel van een stencil met de volgende inhoud: „Wist u dat over een tijdJe misschien uw hele leven gaat veranderen, omdat een reusachtige compostfabriek zich wil vestigen in de Slabbecoompolder nabij de Thoolse brug? Wist u dat dit bedrijf compost maakt uit stro, paardemest, varkensmest, piepkuikenmest en gier en dat dit een walgelijke lucht veroorzaakt die kilometers ver te ruiken is? Wist u dat bü het maken van deze compost ammoniakdampen vrijkomen en dat die zeer schadelijk kunnen zijn voor mensen, dieren en planten? Wist u dat u binnenkort een gasmasker nodig zult hebben?" Enzovoorts.

Grlzmnlgr

Toen vervolgens de gemeente op 16 oktober jl. een hoorzitting in het stadje Tholen belegde, liep het compleet storm. De sfeer was grimmig en het boe-geroep niet van de lucht. Actievoerders wezen er o.a. op dat de bevolking van het Limburgse plaatsje Ottersum, waar het moederbedrijf van CNC is gevestigd, al Jaren steen en been klaagde over de ernstige hinder die CNC zou veroorzaken.

Het verweer van het gemeentebestuur, dat bijgestaan werd door leden van de stuurgroep, mocht niet baten. „Het is en blijft een grote stronthoop en' als Je daarin roert, stinkt het", zo meen-de de woordvoerder van een der ac-tiegroepen. Het rapport van de stuurgroep kon de toets der kritiek niet doorstaan en de autoriteiten hadden Jammerlijk gefaald, vond men.

Het regende dan ook bezwaarschriften toen nadien de procedure voor de Hinderwetvergunning werd gestart. Het aantal protestbrieven zou uiteindelijk tegen de honderd lopen, waarbij dan nog het resultaat van een handtekeningenactie, die 1600 reacties opleverde, buiten beschouwing is gelaten.

Niettemin liet het gemeentebestuur, dat ondanks alles over goede argumenten meende te beschikken, de ambteUJke molen verder draaien. „Aangezien wij de overtuiging hebben dat de CNOvestiging verantwoord en aanvaardbaar is, wordt de opvatting gehuldigd dat het bestuurlijk onverantwoord zou zijn als de CNC-vestiging niet met beide handen zou worden aangegrepen. Voor Thoolse begrippen overigens een unieke bedrijfsvestiging, omdat nog niet eerder een dergelijk arbeidspontentieel (800 werknemers) in het vooruitzicht werd gesteld", zo schreven burgemeester en wethouders onlangs aan de gemeenteraad. Dat college zal nu aanstaande maandag moeten beslissen of b en w met CNC mogen deorgaan.

Durf

„Er was wel durf voor nodig", geeft wethouder J. Versluis (CDA) toe. HU is steeds nauw bij de ONC-affaire betrokken geweest en heeft dus heel wat verwijten moeten slikken. „Toch," zegt hij, „sta ik voor 100 procent achter het gevoerde beleid. We hebben de zaak van alle kanten bekeken, met alle mogelijke instanties is overleg gevoerd, en daarom durf ik gerust te stellen dat de ingediende bezwaren niet steekhoudend zijn. Ik ben zelf vier keer bij de CNCvestiging in Ottersum op bezoek geweest maar van een onaanvaardbare hinder is pertinent geen sprake. Alleen bij bedompt weer ruik je tot op beperkte afstand de geur van paardemest. Ook uit de reacties van de Ottersumse bevolking is duidelijk gebleken dat de overlast van het bedrijf erg meevalt. Negentig procent van de bevolking zou CNC niet willen missen, waarbij dan nog bedacht moet worden dat de vestiging in Limburg veel dichter bij de. dorpskern is gelegen dan straks in Tholen het geval is."

„We moeten ook niet uit het oog verliezen dat een aanbod als dit niet iedere dag voorkomt. Het gaat op langere termijn om tweehonderd arbeidsplaatsen en die kimnen we op Tholen goed gebruiken. De economische' malaise gaat ook ons niet voorbij; vorig jaar zijn enkele bedrijven failliet gegaan en afgaande op de berichten, moeten we er rekening mee houden dat de pendel naar de havens in de nabije toekomst zal teruglopen."

Gemeentesecretaris T. C. Benou vult aan: „Een gemeentebestuur moet, ook in deze kwestie, belangen af\vegen. Welnu, dat is duidelijk geworden dat sommige mUieu-organisaties van mening zijn dat een gemeente dat niet moet doen en alleen oog moet hebben voor het behoud van een, goed milieu. Ze hebben ons met zoveel woorden te kennen gegeven dat zij tegen bedrijfsvestiging zijn als daarbij hinder zal ontstaan. De mate van hinder doet er dan niet toe. De wet kent daarentegen het begrip „aanvaardbare hinder". Wat logisch is omdat zich uiteraard nimmer een bedrijf zal aandienen dat niet op de een of andere manier hinder veroorzaakt."

KuncUy

Anderzijds, zo werpen we tegen, blijft het aantal bezwaarschriften opvallend hoog. Dat zal het gemeentebestuur toch wel wat te zeggen hebben? De verklaring komt van burgemeester . E. Baerends. Hij zegt; „Waar CNC zich ook wilde vestigen, steeds werd zij achtervolgd door een actiegroep die zich van de naam „Benegora" (BelgischNederlands grensoverleg regio-Antwerpen) bedient. Toen CNC dus bij ons aanklopte, heeft Benegora Tholen zich onmiddellijk tot haar werkterrein gebombardeerd en hier verhalen rondgestrooid die de bevolking werkeUjk deden griezelen. Kijk, als je maar hard genoeg roept dat door de vestiging van CNC de kankersterfte zal toenemen. Beeld van de Hoekse markt in Tholen. 'beginnen al een heleboel mensen te rillen. En als je dan vervolgens op praktisch alle bomen en deurstijlen pamfletten met doodskoppen aanbrengt, gaat men al gauw denken: er zal wel wat aan de hand zijn."

„Ik moet overigens zeggen dat Benegora de zaak kundig heeft georganiseerd. Op de bewuste hoorzitting in oktober bijvoorbeeld had zij ervoor gezorgd dat een normaal gesprek niet mogelijk was. Geen enkele microfoon was voor andersdenkenden bereikbaar, de mensen van de actiegroep hadden ze zo opgesteld dat dat niet mogelijk was. En als een van hen wat zei, ook al was het nog zo onbenullig, dan barstte direct applaus los. Daar hadden ze hun mannetjes ook weer voor. De massa Iaat zich daardoor op sleeptouw nemen en ik denk dat de meesten hun bezwaarschriften thans niet meer zouden indienen. Dat is me onder meer duideUjk geworden uit de reacties van mensen die op onze kosten een bezoek aan Ottersum hebben gebracht. Verder zou ik op de houding van het CNV kunnen wijzen, dat in eerste instantie een erg negatieve brief schreef maar daar later openlijk op terug kwam. Trouwens, de FNV staat ook positief tegenover de plannen van CNC." V

Is burgemeester Baerends niet bang, zo vragen we hem nog, dat CNC, de vele strubbelingen moe, alsnog de w^k neemt naar België?

,JIee, dat verwacht ik nl^t", zegt hij. „De actiegraep Benegora achtervolgt het bedrijf overal. Ook als CNC naar België uitwijkt, zal ze Benegora zonder meer op haar dak krijgen." tear na de watersnopd", legt hij uit, „^n «ion'mogen we tooh élddelijk wëï' eëijls ^iiekerheid hebben omtrent de %i&g'heid van Zuid-West-Nederland. Als do minister te kennen geeft dat hij voor de tweede keer met bet programma Wil schuiven, dan ktmnen wij niet anders dan daar krachtig stelling tegen nemen. Ik zeg altijd, het gaat om mensealevens en dan kim Je geen enkel risico nemen. Je weet nooit wanneer de zee toeslaat, Je leeft wat dat betreft altijd in onzekerheid. En natuurlijk, we hebben een uitstekend waarschuwingssysteem, ik zal de laatste zijn om dat te ontkennen. Maar het is nog niet zo long geleden dat ik midden In de nacht op de dijk stond en dat ik docht, nu moet er niet zo gek veel gebeuren of het water gaat erover. Daarom 'vind ik dat de bewoners van deze gebieden er recht op hebben dat ook htm veiligheid vóór '86 redelijk gewaarborgd is. Dan spreek ik dus met name over Walcheren en West-Zeeuwsch-VIaanderen, waar de Noordzeekust nog niet over de gehele Unie Is versterkt. Als het aan de waterschappen ligt, is het hele zaakje in een paar jaar tijd bekeken, maar ja, het leeuwedeel van de kosten moet door het rijk betaald worden. En het r^k wil, zo proef ik uit de woorden van Tuynman, opnieuw vertragen".

Collot d'Escury, die tevens dijkgraaf is van het Hulster Ambacht, zegt in dit; verband de rijksoverheid te zullen blijven herinneren aan wat in '63 gebeurd is. „Ik wil dat toch weer naar voren halen. Wat toen heeft plaatsgevonden, mag zich niet herhalen. Maar men heeft in het algemeen de neiging om het na zoveel Jaren rustiger op te vatten. Dat moeten we voorkomen en daarom blijf ik stellen dat '86 een absolute- datum is. Daar kan niet aan getornd worden. Dat mdg nieti". '-'ik-'i

Niet Inslapeïi

Overigens wil Collot d'Escury nóg wel kwijt dat niet de indruk mag bestaan dat de waterschappen, nadat alle dijkverzwaringen achter de rug zijn, op - hun lauweren kunnen gaan rusten. „De dijken worden nu op deltahoogte gebracht, een norm die door Rijkswaterstaat bepaald is. Deze dienst, die naar mijn bescheiden mening een zekere wereldfaam geniet, gaat uit van een overstromingskans van eens in de vierduizend Jaar. En 'nu ga ik niet het verhaal herhalen dat die ene keer morgen kan zijn en dat als Je pech hebt, het overmorgen nog een keer gebeurt. Wij gaan ervan uit dat die deltaveilighëid een redelijke waarborg biedt.

Moor, en dat zou ik willen onderstrepen, dan nog .blijft het gevaar voor oever- en dijkvallen. De dijken zelf worden of zijn verzwaard maar de vooroevers bUjven zoals ze zijn. En aangezien de stroming in een zeearm zich steeds verplaatst, is een permanente controle geboden. We hebben het hier meegemaakt dat de kust op een bepaalde plaats gedurende enkele tientallen jaren twintig meter dieper werd. Dat lijkt misschien niet veel maar in werkelijkheid gaat het om enorme hoeveelheden zand van de vooroevers die soms in een keer verdwijnen. De stroming volgrt een natuurlijk spel en dat noopt tot blijvende waakzaamheid".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 10 januari 1981

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

,9Verzet tegren CNC door

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 10 januari 1981

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken