Bekijk het origineel

Rijtuigen, treinen en dieren in prachtige omgeving

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Rijtuigen, treinen en dieren in prachtige omgeving

Landgoed Nienoord in Leek

5 minuten leestijd

Op het drielandenpunt van de provincies Groningen, Friesland en Drente ligt Leek. De bevfoners spreken nog altijd van De Leek. Het is een nog jonge plaats, een uitgroeisel van een 17e-eeuwse veenkolonie. Niets bijzonders dus. Maar vlak erbij ligt het landgoed Nienoord met een oppervlakte van enkele honderden hectaren. Daar moeten we zijn. U zult versteld staan van wat daar te zien is.

Het is een belevenis het 4 kilometer lange fietspad vanuit Roden naar Leek te nemen. Dat leidt door een stil bos, waar je weinig fietsers, maar we! reeën tegenkomt en waar een groene specht rustig doorgaat met het betimmeren van een beukestam, wanneer je voorbij peddelt. Aan het eind van het pad ben je dan haast meteen op het landgoed Nienoord. En daar is het net of de tijd is blijven stilstaan. Daar hoefje niet in de berm te vluchten voor langsrazende auto's. Daar kun je genieten in lommerrijke lanen van eeuwenoude eiken en beuken, langs rozentuinen, hertenkampen en waterpartijen vol vogels. Een hele dag kan men er doorbrengen op een uniek, oud landgoed, wat geen cent hoeft te kosten, daar de toegang vrij is.
En is er verder niets te doen? Jawel, heel wat zelfs. Vooropgesteld zij dat Nienoord geen pretpark is, waar je met een volle beurs naar toe moet, om 's avonds platzak en vermoeid thuis te keren. Maar er is wel wat te beleven.
Laten we ze eens op een rijtje zetten. Er is een rijtuigmuseum, een jeugdpark met kinderboerderij, een miniatuur spoorwegbedrijf, een zwembad, een jachthaven met een rondvaartboot over het Leekstermeer, een camping, en dan de kerk van Midwolde, die alleen al een reisje naar het noorden waard is.

De borg
Van de eertijds honderd borgen in Groningen zijn er nog een vijftal over, die voornamelijk als restaurant in gebruik zijn. Dat is Nienoord ook. Maar Nienoord is veel meer. Het is een ontspanningsoord in de ware zin van het woord. Men kan het als enkeling bezoeken, maar ook met het gezin, een vereniging of een schoolklas. In alle gevallen zal men constateren in aanraking te zijn geweest met een stuk onbekend verleden. Van het kasteel uit 1525 zijn de valbrug en de poort nog te bewonderen. Het hedendaagse huis stamt uit 1885. Voor de poort staan nog twee kanonnen van de twintig die de slotvoogd Wigbold van Ewsum liet bouwen, om in de Tachtigjarige oorlog Oranje bij te staan in de strijd tegen Spanje. Toen Rennenberg verraad pleegde en Groningen aan de Spanjaarden overleverde, rustte Van Ewsum een eigen legertje uit, waarmee hij in Groningen en Drente de vijand te lijf ging.
Bij de belegering van Steenwijk waren de mensen van Nienoord ook aanwezig en snelden ze Van den Cornput met hun twintig kanonnen te hulp. Er staan nog twee van die vuurmonden voor de poort. Die moet je bekijken en de spreuken lezen die er op gegoten zijn.
Van Ewsum kon evenals Oranje zeggen: ,,Lijf en goed al tesamen heb ik u niet verschoond". Hij sneuvelde in 1584 bij de bestorming van Oterdum; zijn zoon moest het landgoed verkopen, om de oorlogsschulden te kunnen betalen. Maar die zoon Casper drukte de voetsporen van zijn vader, door Coevorden tegen de Spanjaarden te verdedigen. Het waren echte vrijheidsstrijders, die lui van Nienoord.

De schelpengrot
Dat Nienoord in zijn tijd een waar lustoord was, is nog te bemerken aan de prachtige tuinen, de lanen en waterpartijen. Maar ook aan de weelderige inrichting van het kasteel en... de schelpengrot. Bij de rijke adel was het vroeger de gewoonte e'r een schelpengrot op na te houden, die gebruikt werd als tuinkoepel. Deze zijn in ons land zo goed als verdwenen, maar Nienoord bezit nog een echte grot van schelpen en stukjes marmer. Volgens het verhaal moet het kunstwerk zijn vervaardigd door het kindermeisje van de borg, dat in de grot werd opgesloten, toen ze lange vingers bleek te hebben.
Ze zat er 20 jaar gevangen. Een wagen vol schelpen werd haar als verpozing geschonken. Met die schelpen heeft ze de wanden versierd.

Het rijtuigmuseum
Dit is de grote trekpleister van Nienoord, waar men enkele honderden koetsen, karossen, tilburies, sjezen, diligences en arresleden kan aanschouwen met de nodige attributen, waarmee deze voertuigen waren uitgerust, zoals bellentuigen, warmwaterkruiken, kwasten en pluimen, en zelfs een weeceetje, waarop kinderen op een lange reis hun behoefte konden doen maar ook stilletjes in slaap sukkelen. In de Middeleeuwen was een tocht per wagen een bezoeking. Toen de koetsen kwamen met de bak in leren riemen hangend werd het reizen al gemakkelijker; maar het duurde nog tot 1800 voor de ijzeren bladveren werden uitgevonden en de rijtuigen ook werden voorzien van sierlijk snij- en schilderwerk.
In het Jeugdpark kunnen kinderen (en ook ouderen) kennis maken met een volledig miniatuur spoorwegbedrijf. In grappig kleine wagonnetjes kunnen ze een rondreis over het terrein maken, kosten 75 cent, waar ze beleven hoe alles werkt: overwegen, seinen, wissels, enz.

Midwolde
En dan nog even naar het kerkje van Midwolde. Een kwartier lopen door beschaduwde lanen. Daar hebben de heren van Nienoord in de loop der eeuwen een waar museum van gemaakt. Liefhebbers van kerkinterieurs kunnen er hun hart ophalen. Het grafmonument van Rombout Verhulst is een der mooiste beeldhouwwerken van ons land, maar ook het orgel, de preekstoel, de rouwborden, de gebrandschilderde ramen verdienen onze bewondering.
De opmerkzame bezoeker ziet onmiddellijk dat de kerk gebouwd is van kloostermoppen en op zwerfstenen en dus heel oud moet zijn.
Nog een aardig verhaal over de klok in de toren met muren van 1.50 meter dik.
Toen de klok werd geluid bij de dood van Willem III in 1702, barstte deze.
Een nieuwe klok produceerde zoveel geluid dat men het in Groningen kon horen. Dat konden de ,,stadjers" niet verdragen. De machtige stad beval de Midwolders de galmgaten naar het oosten dicht te metselen. Ze zitten nog dicht en in de toren hangt nu een bel, daar de Duitsers de laatste krachtige klok hebben weggeroofd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zondag 7 juni 1981

Reformatorisch Dagblad | 56 Pagina's

Rijtuigen, treinen en dieren in prachtige omgeving

Bekijk de hele uitgave van zondag 7 juni 1981

Reformatorisch Dagblad | 56 Pagina's

PDF Bekijken