Bekijk het origineel

,,De grafische kunsten

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

,,De grafische kunsten" in één handig boekwerk

Over houtsneden, etsen en gravures..

4 minuten leestijd

NIEUWKOOP — Kunsten maken, hoe dóe je dat? Die vraag wordt I voor een goed deel beantwoord in een even handig als aardig uitgeroerd boekwerk, getiteld „De grafische kunsten" en geschreven door ene Walter Koschatzky. Het bevat de „techniek, geschiedenis, meesterwerken" uit de wereld van de grafische (is: druk- en prent-)kunst [ en het boek kan leek en gevorderde goede diensten bewijzen.

Helemaal nieuw is ,,Die Kunst der Graphik" niet, want de oorspronkelijke editie kwam al in 1972 uit bij Residenz Verlag in Salzburg.

Uitgeverij Heuff in Nieuwkoop heeft de vertaalde uitgave aangedurfd. Voor 75 gulden is het boek van u; gebonden, op groot oblong formaat, 151 pa.gina's, met uiteraard een groot ^aantal prenten, tekeningen, afbeeldingen van technieken en een paar kleurenplaten, waaronder een kleurenhoutsnede en een ^kleurenlithografie. ' De directeur van het Mauritshuis in Den Haag, drs. H. R. Hoetink, voorzag het boek van en aanbevelend voorwoord.

Kennis en waardering

Het gaat dus in dit boek niet om het leren inzien en waarderen van bepaalde kunstuitingen, maar om de wijze waarop ze tot stand komen. En dan doet het er niet toe, of zo'n ets nu werk van Jan Luyken, Albrecht Dürer of een late 20e-eeuwer is. Dat oordeel, kan door de kennis der technieken nog wel worden versterkt.

Maar of ik iets esthetisch een genot vind hangt niet per se daarvan af, of ik het onderscheid weet tussen een ets en een kopergravure of tussen hoog-, vlak- en diepdrukprocédés.

Koschatzky geeft ons eerst een algemene inleiding in de grafische kunsten: grondbegrippen, kwaliteitskenmerken, de betekenis, origineel en reproduktie.

Historische tabel

Zes hoofdstukken bevat het boek: de hoogdruk, de diepdrukgraveerkunst, de diepdruk-etsstechnieken, de vlakdruk, de zeefdruk-technieken en nog wat verschillende technieken zoals de monotypie. Elk hoofdstuk bevat naast een uitvoerige bespreking der soorten prenten en technieken een historische tabel, chronologisch en per land een overzicht van de kunstenaars die deze technieken groot maakten.

Bijvoorbeeld: in hoofdstuk I, ,,De hoogdruk" worden wel een twaalftal procédés behandeld, zoals de houtsnede, de ets op zink en de houtgravure. De auteur geeft dan eerst een historisch overzicht van de hoogdruktechnieken vanaf de vroegste tijden: Babylonische houtstempels, Chinese steenreliëfzegels tot en met de westerse prestaties op dit terrein zoals Dürers houtsneden.

Daarna volgt in de historische tabel per techniek, waarbij voor de houtsnede in de Nederlanden' met name Lucas van Leyden en Pieter Coecke van Aelst worden enoemd en voor de Japanse leurenhoutsnede o.a. de beroemde Katsushika Hokusai (1760 1849), van wie momenteel in ons land een paar interessante exposities te zien zijn en die vooral door zijn landschappen grote invloed verwierf.

Technieken

Afbeeldingen van verschillende soorten prenttechnieken verklaren verder de tekst, terwijl ook alle gebruikte materialen worden getoond: de gutsen, kopshout, etsbaden, de opengewerkte handpers of degelpers en noem maar op.

Wie wil weten wat een aquatint is of droge naald-techniek, hoe een lithogravure tot stand komt en wat een zeefdruk of glascliché inhoudt: het staat allemaal in ,,De grafische kunsten". Het boek is ook verder keurig verzorgd. Er is een grote literatuuropgave, chronologisch geordend. Een lange lijst van vaktermen (inclusief balpen, vulpen, potlood...) staat in vijf talen afgedrukt met inbegrip van het Italiaans. Zaken en namenregisters maken het tot een mooi en compleet handboek.

Niet Hollands

Eén bezwaar kleeft wel aan dit vertaalde boek: het is niet voor Nederlandse omstandigheden bewerkt of aangepast. Zo gebeurt 'traphr gelcfcjca op uc i Utat, Milsdal heldoocde persma gaal, Onfvangi! een AJdnick t/cn^ijn uvam: ^e^icl ^ednickt opl cciivvirliCoed, Ontvqngd GoJj'Bcctd in fer/ii Gemoed, Waac door hy cewiMch werdgepreeien.

Bekende prent van Jan en Casper Luyken: ,,De Plaatdrucker" uit de serie van honderd ambachten, elk vergezeld van een passend bijschrift dat heenwijst naar een diepere, zinnebeeldige betekenis van zo'n ambacht. het, dat grote Nederlandse prentkundigen als Jan Luyken en zelfs Rembrandt niet of nauwelijks aan bod komen en dat een beroemde internationaal bekende Belg als de houtsnijder Frans Masereel slechts één keer vermeld wordt.

Het boek van deze Oostenrijkse auteur is wel op de Duitse landen „toegesneden", dus wei vaak Dürer, Burgkmair de Oudere en Baldung Grien, maar weinig Breughel en geen Jan de Beyer. Dat had natuurlijk wat bijgesteld kunnen worden, want zo leert een Hollandse leek nog niet direct of de beroemde „Spiegel van het menselijk bedrijf' van Luyken nu uit etsen of gravures bestaat....

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 6 mei 1982

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

,,De grafische kunsten

Bekijk de hele uitgave van donderdag 6 mei 1982

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken