Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Alle wrakken zijn eigendom van Staat der Nederlanden

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Alle wrakken zijn eigendom van Staat der Nederlanden

3 minuten leestijd

Het wrak van de Oostindiëvaarder "Het Wapen van Amsterdam" is er slechts één uit een hele reeks vondsten. "Amsterdam", „'t Vliegent Hert", "De Liefde", "Hollandia", "Middelburg", „'t Huijs t' Kraijensteijn", "Batavia" en "Zeewijk" en nog andere zijn óók gelokaliseerd. Ze liggen voor de kusten van Groot-Brittannië, Noorwegen, Nederland, Zuidelijk Afrika en Australië.

Die wrakken zijn eigendom van de Nederlandse Staat. Ons ministerie van Financiën is de erfgenaam van de VOC. De Dienst der Domeinen van het ministerie treedt op als vertegenwoordiger. Op de wrakken worden claims gelegd. Van de besprekingen tussen de landen hangt af wat er gebeurt. Tussen ons land en andere landen waar berging van wrakken aan de orde is, worden overeenkomsten gesloten wat betreft de financiën voor de uitgravingen, de aanpak zelf en de verdeling van de vondsten.

Er is niet voldoende geld om alle wrakken te ontgraven. „En daar komt bij dat de techniek van bergen en van conservering nog steeds in ontwikkeling is", zegt de gepensioneerde scheepsarcheoloog G. D. van der Heide. Hij is thans adviseur van de Stichting VOC-schip „Amsterdam" (en daardoor zeer nauw betrokken bij de uitgraving ervan bij Hastings, in het zuidoosten van Engeland) en hij zit ook in de commissie die de berging van scheepswrakken voor de weskust van Australië begeleidt. In het laatste geval betreft het de „Batavia", „Zuydorp", „Zeewijk" en „Vergulde Draeck".

„Vals schaamtegevoel"

In enkele buitenlandse musea zijn resten van VOC-schepen tentoongesteld. Ook in enkele Nederlandse musea bevinden zich vondsten van VOCscheepswrakken. In het Nederlands Scheepvaart Museum in Amsterdam zag ik onder meer munten, huishoudelijke voorwerpen en een musket. Verder zijn er kaarten, schilderijen en modellen.

Van der Heide zegt: „We hebben behoefte aan een steunpunt van de VOC-geschiedenis. De VOC vormt een belangrijk stuk Nederlandse geschiedenis. Tot nu toe is er uitermate weinig zichtbaar gemaakt voor het grote publiek. Een apart VOC-museum zou kunnen worden opgehangen aan de „Amsterdam". De scheepsarcheoloog deelt mee dat in 1984 met een proefuitgraving van het wrak zal worden begonnen. Het wrak heeft al veel van z'n geheimen prijsgegeven. Tal van voorwerpen zijn gevonden en de geschiedenis is uitvoerig gedocumenteerd. Er is zo'n 18 à 19 miljoen gulden nodig voor de uitgraving van het wrak, het vervoer naar Nederland (Amsterdam) en de conservering in een voorlopige ruimte. De centrale overheid laat de bijeengaring van geld over aan het particulier initiatief. Geen subsidies dus...

Van der Heide vindt uitgraving van VOC-wrakken zinvol om enkele redenen: het onderzoek is een bijdrage aan de eigen cultuurgeschiedenis; er is nog veel te leren over de VOC-schepen, bijvoorbeeld over de wijze van beladen en verpakken van de goederen; en ook als stimulans voor het toerisme. In ons land laten we (nog) weinig zien van de VOC. „Een vals schaamtegevoel", zegt de scheepsarcheoloog. „Wij zouden als koloniale macht de mensen „daar" hebben uitgebuit. Maar dat is maar ten dele waar. We namen ook geld mee! Blijft de kwestie hoe eerlijk die ruilhandel is geweest..."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 10 juni 1983

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Alle wrakken zijn eigendom van Staat der Nederlanden

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 10 juni 1983

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken