Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Dromen als levensnoodzaak en als wegwijzers naar ons innerlijk

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Dromen als levensnoodzaak en als wegwijzers naar ons innerlijk

„Droomduiders" zijn het onderling weinig eens

6 minuten leestijd

„Plots staat de lift met een schok stil. De deuren schuiven open maar in plaats van een normale uitgang ziet de passagier een blinde muur voor zich. Hij hamert op de knoppen maar er gebeurt niets. Uiteindelijk drukt hij op de alarmknop; een norse stem van de liftbediende vraagt vanuit de diepte „Wat is er aan de hand?" De passagier legt uit dat hij er op de 25ste verdieping uit wil. „Dit gebouw heeft geen 25 verdiepingen", zegt de stem. „Onzin", vindt de passagier, „Ik werk hier al jaren". Het afwisselend smekende en kwade gesprek houdt nog even aan, totdat de liftbediende bedenkt dat hij zijn tijd wel beter kan gebruiken. „Wacht even, alsjeblieft", schreeuwt de passagier in paniek. „Blijf met me praten". De luidspreker geeft een klik en het is stil. Uren, of misschien wel dagen gaan voorbij. De passagier zit in een hoekje van zijn hok naar het glanzende metalen rooster te staren. Daar klonk ooit eens een menselijke stem, misschien zal hij die stem ooit eens weer horen..."

Geen verhaaltje uit een fantastische science-fiction, maar een droom van een man uit New York, met een goede positie, aardige vrouw en drie leuke kinderen. De droom had hij tot in details onthouden. Hij werkte, ogenschijnlijk tot tevredenheid in een van de nieuwe hoge kantoorgebouwen in Manhattan. Deskundigen kwalificeerden de droom als een overduidelijk beeld van onze tijd, gebrandmerkt als de tijd van stress.

Griezelig
Dromen heeft voor velen vaak iets griezeligs. Het komt immers zomaar over je heen. Je kunt niet regelen óf je droomt, ook niet wat je droomt. Het komt vaak voor dat iemand alleen maar aan zijn vreselijke droom kan ontsnappen door zichzelf te dwingen om wakker te worden, met bonzend hart, knikkende knieën, het zweet op het voorhoofd. Tijdig ontsnapt aan die duizehngwekkende val, aan een ineenstortende stad, aan een briesend paard dat als dolgeworden door je huiskamer rent.

Angstaanjagende dromen kunnen iemand tijdens zijn slaap zelfs een hartinfarct bezorgen. Doktoren die zich hebben gespecialiseerd op de psychologie van de slaap, hebben dat al lang onderkend.

In de afgelopen vijftien jaar heeft de medische wetenschap op het gebied van de slaap ongelooflijke vooruitgang geboekt. Zo was iedereen het er onderhand over eens geworden dat dromen echt geen bedrog zijn. Totdat de Amerikaanse onderzoeker Wilse Webb twee maanden geleden elke droom degradeerde tot pure onzin: „De nachtelijke verbeelding is niet meer dan een toevallige opeenhoping van allerlei indrukken. Er is geen enkel bewijs voor een psychologische betekenis van een droom", aldus Webb. Aan de universiteit van Florida namen 41 proefpersonen deel aan een dromenonderzoek. Gedurende een week hielden ze hun dromen uiterst nauwkeurig bij. Tegelijkertijd werden aan hen reeksen van allerlei „toevallige" beelden vertoond. De proefpersonen werd verzocht eigen dromen van deze beelden samen te stellen en zo snel mogelijk allerlei details van wat ze „gezien" hadden op te noemen. Vergeleken met echte dromen vertoonden deze kunstdromen frappante overeenkomsten wat betreft lengte, verwrongen logica en bizarheid. „De echte dromen waren niet van de onechte te onderscheiden", aldus Webb. Volgens hem maken de hersenen op precies dezelfde manier een droom van de reeks losse beelden, als tijdens het echte dromen. Webb: „Het enige wat dromen ons kunnen leren is een beter inzicht in de dromer, door de manier waarop hij de droom samenstelt, niet door de inhoud ervan."

ledereen
Dromen doen we allemaal, of we het nu willen of niet, en... of we het nu weten of niet. Dromen is, net als eten en drinken, een levensnoodzaak. Tot die geheel andere conclusie komt Maria F. Mahoney in haar boek „De betekenis van dromen". Zij zegt: „Het is onomstotelijk bewezen dat dromen zeer belangrijk is voor de lichamelijke gezondheid van de persoon die droomt. Onderzoekingen hebben aangetoond dat proefpersonen wie belet werd om te dromen, symptomen van psychose gingen vertonen. Elk mens droomt gemiddeld drie keer per nacht, wat bij elkaar maximaal een uur lang dromen betekent. Een uur waarin we onze armen en benen bewegen, terwijl onze schouders nieuwe holletjes in het bed opzoeken en ons hoofd een andere, frisse plek op het kussen vindt.
Nadat we in slaap gevallen zijn, wordt na negentig minuten de slaap lichter en naderen we fase 1. In vakjargon heet dat de REM-slaap (Rapid Eye Movement). Tijdens de REM-slaap schieten onze ogen driftig heen en weer en, dromen we overvloedig. Onze ogen volgen de gebeurtenissen van het innerlijk schouwspel op de voet, maar ons lichaam ligt vrij stil. Ons hele zenuwstelsel reageert alsof we echt iets beleven. Gelukkig bestaat er een soort mechanisme in ons dat voorkomt dat we ook lichamelijk gaan handelen. Dit mechanisme faalt gedeeltelijk in het geval iemand gaat slaapwandelen en in zekere mate ook wanneer hij in zijn slaap gaat praten.
Fase 2 is de NREM-slaap (Not Rapid Eye Movement). Dan is er sprake van flarden van dromen, die men pleegt aan te zien voor niet verwerkte restjes van gebeurtenissen van de vorige dagen.

Freud
Freud en Jung vormen het tweetal dat op het gebied van de droompsychologie indrukwekkende stellingen opwierp. Voor Sigmund Freud (1856- 1939) betekende de droom de weg naar het onbewuste. Het kwam erop aan, meende Freud, wat er in dat onbewuste van de mens speelde en dé manier om daar achter te komen was voor hem het bestuderen van dromen. Volgens Freud blijkt uit onze dromen wat (in onze ogen) het daglicht niet verdragen kan. Freud vergeleek onze psyche ook wel met een huis: als het fundament niet goed in elkaar zit, wordt het „ik" nooit goed opgebouwd. De droom was voor Freud net een woordenboek dat openging.

Jung
Volgens Carl Gustav Jung (1875- 1961) bestaat er naast het persoonlijk onbewuste ook nog het collectief onbewuste. Hij zag dromen onder meer om advies te geven, om te herstellen, te straffen, te troosten en te genezen. In tegenstelling tot Freud vergeleek Jung onze psyche niet met een huis maar met het symbool van de boom. „Als je erin slaagde „geworteldheid" in het leven te krijgen zou dat mogelijkheden scheppen voor een gezond psychisch leven". Dat is een andere benadering dan, zoals Freud deed, alleen te kijken naar datgene wat je verdringt.
De schrijfster van „De betekenis van dromen" heeft zich bij het schrijven van haar boek laten inspireren door het baanbrekende werk van Carl Gustav Jung.

Interpretatie
De vele uitleggers van dromen zijn het onderling weinig eens. Het zijn en blijven even interessante als vaak raadselachtige wegwijzers naar je innerlijk. Dat is zeker. Het terughalen, het herleiden en uitrafelen van dromen kan in een aantal gevallen een zinvolle bezigheid zijn. Welke theorie van welke grootheid toegepast moet worden om de droom te „duiden" (zo heet dat in vakkringen) hangt van de dromer zelf af. Die moet, hoe dan ook, zichzélf herkennen. Anders heeft de fraaiste theorie geen enkele waarde.
Droomduiding vergt wel enige oefening. Een droom is snel vergeten en navertellen is er de volgende ochtend meestal niet meer bij. Soms duurt een droom slechts weinige seconden. Hij kan bijvoorbeeld beginnen als de wekker begint te ratelen en reeds eindigen voordat de wekker is afgelopen.
N.a.v.: „De betekenis van dromen", door Maria F. Mahoney; Uitgeg. bij Veen uitgevers Utrecht; paperback; 223 blz.; prijs ƒ 24,50.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 23 september 1983

Reformatorisch Dagblad | 30 Pagina's

Dromen als levensnoodzaak en als wegwijzers naar ons innerlijk

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 23 september 1983

Reformatorisch Dagblad | 30 Pagina's

PDF Bekijken