Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Alle kleuren samengesteld uit drie basiskleuren

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Alle kleuren samengesteld uit drie basiskleuren

5 minuten leestijd

In het verhaal over de moderne offsetrotatiepers kunt u lezen dat daarmee ook op simpel krantenpapier fraaie vierkleurendruk kan worden toegepast. Juist door het offsetprincipe, dat elders wordt beschreven. Hoe ontstaan die kleurige platen? Vierkleurendruk wordt in de verschillende druktechnieken toegepast en het principe is gelijk: met drie primaire kleuren en zwart wordt het beeld gevormd.

Daarvoor moet ik even iets opfrissen van de kleurenleer. Herinnert u zich de reeks: rood, oranje, geel, groen, blauw, indigo en violet? De kleuren van de regenboog, weet u nog. Kleuren kun je mengen, dat leert een kind al met waterverf of kleurstiften. Rood met geel erdoor wordt oranje. Kijk nog even naar de reeks. Oranje staat tussen rood en geel; groen staat tussen geel en blauw, kan door vermenging van die laatste twee worden gevormd.
Zo ontstaan, met de primaire kleuren rood, geel en blauw, plus zwart, de mooie gekleurde afbeeldingen, waarin veel meer dan drie kleuren zijn te ontdekken. Ook de secundaire kleuren en tinten zijn erdoor gevormd. Drukkers gebruiken echter een speciaal rood en blauw, namelijk magenta en cyaan. U mag aan gewoon rood en blauw denken.

Mengen maar...

Hoe komen al die kleuren en nuances op hun plaats? Worden die tijdens de druk gemengd? Misschien begrijpt u al dat, waar u groen ziet, de kleur blauw over geel is gedrukt. Direct ernaast is misschien puur rood of paars.
Wie goede ogen heeft kan zien dat zo'n kleurenplaat, precies als aan zwarte foto in de krant, opgebouwd is uit allemaal puntjes: het raster. De kleuren worden apart en na elkaar op het papier gebracht. Soms puur als ongemengde hoofdkleur. Als punten blauw over punten geel worden gedrukt ontstaat groen. Ook als de kleuren direct naast elkaar vallen vermengen ze zich, maar dan visueel: we zien groen.

De rasterpuntjes zijn niet even groot; in de lichte partijen zijn ze klein en in de donkere delen groter, vloeien zelfs in elkaar over, waardoor het lijkt dat er witte stippen in donkere ondergrond staan. Daardoor ontstaan nuances, licht en donker. Ook bij vierkleurendruk helpt de schaduwvorming van de rasterpuntjes mee om een gevarieerd en kleurrijk beeld te vormen.
Hierop dieper ingaan zou dit verhaal te technisch maken. U moet echter nog wel iets weten over de drukvormen, bij offsetdruk de platen, waarvan wordt gedrukt.

Fotografisch procédé

Uitgangspunt is een kleurenfoto, beter nog een kleurendia. Daarop zien we kleuren en nuances gemengd. Met een technische camera worden door toepassing van filters de hoofdkleuren er uitgehaald. Die camera ziet waar geel zit; niet alleen op puur gele plaatsen, ook in groen dat herleid kan worden tot geel en blauw. Ook in oranje, dat herleid kan worden tot rood en geel. Van dat uitgefilterde geel wordt een negatief gemaakt. Omdat het drukken van foto's niet rasterpuntjes moet plaatsvinden, wordt de opname door een raster gemaakt. Het beeld wordt overgebracht op een metalen plaat die lichtgevoelig is of wordt gemaakt. Daardoor is het mogelijk om het „gele beeld" op die plaat over te brengen. Afbeelding 2 toont wat daarmee wordt gedrukt: een vaag beeld van de gehele illustratie, nogal flets.

Kleur over kleur

De voorbeelden spreken verder voor zichzelf. Voor de drie kleuren wordt een aparte drukvorm of drukplaat gemaakt. Die worden na elkaar en over elkaar gedrukt. Om een goed effect en een goede verdeling te krijgen, wordt het raster in de camera bij de deelopnamen verdraaid. De gevormde rasterpuntjes vallen dus niet precies op elkaar, maar verschuiven iets, waardoor de goede vermenging ontstaat.

Na de tweede drukgang van rood over geel toont het beeld al meer.

Blauwdruk maakt de kleuren compleet. Waarom dan nog zwart? Om het totaalbeeld wat krachtiger te maken.
In rotatiedruk gebeurt het drukken van de vier kleuren direct na elkaar, in één arbeidsgang. U zult vierkleurenillustraties steeds vaker in kranten zien. Ook in onze bijlage en in de toekomst misschien ook in ons dagblad.

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 1 oktober 1983

Reformatorisch Dagblad | 64 Pagina's

Alle kleuren samengesteld uit drie basiskleuren

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 1 oktober 1983

Reformatorisch Dagblad | 64 Pagina's

PDF Bekijken