Bekijk het origineel

Stoomspektakel in HoUandsche Rading trekt veel bekqks

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Stoomspektakel in HoUandsche Rading trekt veel bekqks

Over kolen en kokend water

6 minuten leestijd

In het Utrechtse plaatsje Hollandsche Rading, vlakbij Maartensdijk houden 30 man zich, in deze tijd van computers en satellieten, bezig met stoommachines. Deze 30 mensen komen zes keer per jaar bijeen om te praten over schaalmodellen van werkende stoomlocomotieven, stoomwalsen, en allerlei andere stoommachines. Daar tussendoor wordt er materiaal gekocht om aan deze machines te kunnen werken.

Deze mensen noemen zich de stoomgroep „Rading Spoor". Maar ze doen meer: eenmaal per jaar laten ze het (miniatuur) stoomtijdperk herleven. Duizenden mensen en vooral kinderen maken op speelse wijze kennis met een bijna vergeten techniek, waar we toch onze tegenwoordige welvaart aan te danken hebben. Afgelopen zaterdag was het weer zover.

Hele klus

Het is een raar gezicht zo ineens midden in het bos voor een „onbewaakte overweg" te staan. Een flink stuk bos staat daar geheel in het teken van de stoomtrein. Dus zien we Andreaskruisen, allerlei spoorse aanduidingen en ook waarschuwingsborden. Hiermee wordt het publiek verteld uit de buurt van de treinen te blijven omdat hier met hete kolen en gloeiend heet water wordt gewerkt. Ja heus, het hele spul rijdt echt. Je begrijpt haast niet dat deze mensen de moed bijeen krijgen om aan dergelijke klussen te beginnen... Maar goed, zo heeft ieder zijn hobby. En elke hobby z'n eigen bijzonderheden. Bij een hobby als deze komt er echter nogal wat kijken. Stel u eens voordat u zou beginnen met bijv. een miniatuur van een grote Franse sneltreinlocomotief. Er moet getekend worden en er moeten onderdelen worden verzameld. Ontzettend veel wordt overigens zelf gemaakt, en heus, alles is natuurgetrouw nagemaakt. Tot heel kleine manometertjes toe. Met zo"n klus is toch al gauw vijfjaar gemoeid. Maaar als de klus dan geklaard is, kun je toch iets erg fraais bewonderen: een schaalmodel dat nog werkt ook. Vermeldenswaard is het feit dat wanneer men publiekelijk met deze handel gaat rijden de ketels wanneer ze een druk hebben van meer dan drie atm. dienen te worden gekeurd door hetstoomwezen.

Zevenentwintig mensen

In de bossen bij HoUandsche Rading heeft Rading Spoor een eigen baan. Of eigenlijk twee. De eerste is gebouwd op paaltjes van ongeveer een halve meter hoog. Op deze baan kan met twee spoorbreedtes worden gereden. Op diverse opstelsporen worden de locomotieven opgestookt. Met een heuse draaischijf wordt deze locomotief dan op het spoor gebracht en kan de rit beginnen. Afgelopen zaterdag konden kinderen met deze treinen een ritje maken. En dan kijk je echt je ogen uit. Achter de locomotief, die ongeveer een schaal heeft van 1:16, echt miniatuur dus, zijn allerlei wagentjes gekoppeld waar men op kan zitten. Achter de locomotief zit de machinist. Hij is tegelijk stoker; met heel kleine kolenschopjes worden heel kleine stukjes steenkool op de vuurplaat geschept teneinde de ketel op druk te krijgen. En dan rijdt het hele zaakje inclusief de passagiers met een flinke snelheid al sissend en klepperend weg. We zagen op een gegeven moment een locomotief die met een behoorlijke vaart zevenentwintig mensen vervoerde, onder wie ook volwassenen. Wat toch wel wat zegt over de kracht die zo'n machine kan ontwikkelen.

Ook spiritus

De tweede baan biedt plaats aan de wat grotere modellen. In de wagens die hier achter worden gehangen kunnen kinderen echt zitten; de benen hoeven hier niet naar beneden te hangen; bij de andere baan wel. Erg fraai vvas hier de „Nestor". Deze treinen rijden gewoon over een grondbaan. Er was tevens een nog kleinere schaalsoort te bewonderen die op een spoortafel een plek had gekregen. En ja hoor, ook dit werkt exact op dezelfde wijze als eens hun grote voorbeelden. Alleen gebruikt men „voor de stook" vaak spiritus. Want hoe kom je aan zulke kleine kolen? Het principe is echter gelijk: alles wordt aangedreven door stoom.

Van alles wat

Er was nog meer te zien op dit stoomspektakel. Zo stond daar midden tussen de nog groene bomen een oude stoomwals onbedaarlijk te roken. Verder waren er diverse mensen uit alle delen van ons land (we spraken Groningers en Hagenaars) die in diverse stands toonden wat ze hadden gemaakt of waar ze mee bezig waren. Wat trouwens slim bedacht is; juist het zien van de een of andere in opbouw zijnde stoommachine geeft een goed beeld van de omvang van een dergelijke klus. Van alles was hier te zien: stoomgemalen, heimachines en zelfs een turfpers. Ook stond er een stand van M en H stoom: deze zaak levert allerhande onderdelen voor deze hobby, wat varieert van een klink'nageltje tot een complete wagon.

Niet goedkoop

Een bezoek aan zo'n stoomdag is echt de moeite waard. Schoon blijf je niet: je komt flink onder het stof door het lopen op de bospaden. Maar we hadden het er graag voor over. Men stak niet onder stoelen of banken dat een en ander veel geld kost. Er stond dan ook een forse bus waar men een gift ter ondersteuning in kwijt kon. Men kon ook donateur worden. Het is maar dat u het weet. Een erg boeiende bezigheid maar goedkoop is het niet. der te worden. En het onderhoud van kastelen vraagt nogal wat penny's. Het kasteel voor het publiek openstellen is ook maar een druppel op de gloeiende pondenplaat. De kasteelheren moeten andere wegen zoeken. Het op de veiling brengen van wat kunstwerkjes kan soms de ergste nood wel wat lenigen. En zo geschiedt dat dan...

Even een overstapje. Ergens ver weg van Engeland en zijn Union Jack, in de Verenigde Staten, woont een zekere Gordon Peter Getty, een rijk en machtig man. Vele (boze?) tongen beweren zelfs dat hij een van de rijkste mannen van de Verenigde Staten is. Zelf kan hij zich dat nauwelijks voorstellen: „Ik schat mijn persoonlijke vermogen ergens tussen de dertig en vijftig miljoen dollar. Maar zij (die lieden die Getty tot de rijkaards durfden rekenen, red.) hebben hét kapitaal van de vennootschap die het geld van de Gctty-familie beheert, erbij geteld." En dat vindt Getty niet eerlijk.

De veiling van een zeegezicht van de Engelse schilder Turner. Het werk werd afgeslagen voor zo'n dertig miljoen gulden, een prijs die zelfs Getty te hoog ging. schrapen om de tekeningen alsnog te kopen.

Het Londense veilinghuis Christie's weigert alle commentaar. De tekeningen zijn gekocht en betaald volgens de regels. „U kunt beter op het ministerie informeren". Daar kon men niemand vinden die „er iets van af wi.st". De (kunst)wereld kijkt toe en wacht af...

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 31 augustus 1984

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Stoomspektakel in HoUandsche Rading trekt veel bekqks

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 31 augustus 1984

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken