Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Het zweet van Lubbers

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Het zweet van Lubbers

5 minuten leestijd

Onze minister-president heeft deze week een even schokkende als persoonlijke ontboezeming de wereld ingezonden. ,Jk zat met het zweet in de handen tijdens het voorlezen van de Troonrede", Lubbers zei dit op een bijeenkomst van de christelijke ambtenarenbond CFO in het Overijsselse Rijssen.

De eerste gedachte is natuurlijk: hoe komt zo'n man erbij? Was hij bang dat de Koningin rare dingen ging zeggen? Dingen, die Lubbers niet in de Troonrede had opgeschreven? Gelukkig laat de premier ons niet in het ongewisse over de reden van zijn nervositeit op Prinsjesdag. „Omdat ik niet weet of het economisch herstel doorzet of dat we ons op dun ijs bevinden. Hoe krijgen we uitgelegd dat de voorgestelde maatregelen onvermijdelijk en verdedigbaar zijn? Ik bèn bezorgd, mensen gaan denken dat pijnlijke maatregelen niet meer hoeven omdat het beter gaat".

Nu kan zonder enige twijfel worden aangenomen dat Prinsjesdag 1984 bij de mensen is overgekomen als een wat gunstiger uitspraak dan in vorige jaren. Sprak de Troonrede niet van de term „uit het slop geraken". De toonzetting was in ieder geval in bepaald opzicht overmoedig te noemen nu bleek dat het ingezette beleid van hét kabinet-Lubbers vruchten had afgeworpen. Die boodschap zal ongetwijfeld in Nederland zijn aangekomen.

Zonniger

Alleen zullen die meer dan 800.000 mensen zonder werk zich afgevraagd hebben waarom die boodschap voor hen niet wat zonniger was. Had de premier daarover zweet in zijn handen? Nee, zoals uit zijn opmerkingen blijkt gaat het veel meer om de bestendigheid van de opleving die we nu mogen meemaken. In diverse commentaren is 1985 aangeduid als het „oogstjaar" van het kabinet-Lubbers. Het is echter de vraag of er voor het kabinet-Lubbers inderdaad iets te oogsten valt. Het ligt voor de hand dat over die vraag Lubbers enige nervositeit heeft gekregen.

Zijn minister van financiën laat namelijk deze week in een gesprek met Elseviers Magazine de schaduwzijde zien die in de zonnige Troonrede achterwege werd gelaten. Minister Ruding verklaarde in het interview bijvoorbeeld dat in 1986 er extra zal moeten worden omgebogen in weerwil van al vastgelegde bezuinigingen in het regeerakkoord. Die tegenvallers hebben onder andere te maken met lagere aardgasopbrengsten maar zeker ook met het feit dat bij de start van het kabinet-Lubbers bepaalde bezuinigingen om politieke redenen niet werden uitgevoerd. De effecten van dat uitstel maken extra ombuigingen nodig en de minister erkent weliswaar niet dat het zal gaan om een totaalbedrag van 12 miljard aan bezuinigingen maar in ieder geval dat het meer is dan de 7 miljard die voor 1986 is afgesproken.

Deze zaak is in zoverre van betekenis dat het alles te maken heeft met het terugdringen van het financieringstekort. Bij de aanvang van het kabinet-Lubbers was afgesproken dat aan het einde van de rit, in 1986. dat zou moeten uitkomen op 7,5 procent. Om dat inderdaad volgend jaar te bereiken blijft er ogenschijnlijk niet veel anders over dan algemene belastingmaatregelen of een nog hogere korting op de sociale uitgaven zoals die voor ambtenaren, trendvolgers en uitkeringsgerechtigden.

Uit het gesprek met Ruding blijkt dat dit zeker realiteitswaarde heeft. En in dat licht bezien is de boodschap dat het komend jaar voor iedereen wel wat beter gaat een uiterst bedenkelijke en wellicht een zaak van heel korte duur. Het gaat inderdaad beter met de economie maar dat is wat anders dan dat het ons allen beter gaat, althans in financieel opzicht. Of het herstel van de economie inderdaad een gevolg is van het kabinetsbeleid wordt door menig gezaghebbend econoom betwijfeld.

Het is in ieder geval zeer opmerkelijk dat een begroting die gepresenteerd werd in een lichte euforiestemming, direct daarop gevolgd wordt door mededelingen van de premier zelf dat het hoogst twijfelachtig is of we het allemaal wel zo houden. Het heeft er alle schijn van dat dit een schot voor de boeg is, een waarschuwing voor zwaar weer.

Vanwaar deze houding, die toch feitelijk in lichte tegenspraak is met de toonzetting van de Troonrede? Komt het omdat Lubbers sprak voor ambtenaren en hij hen ervan wilde weerhouden om lichtzinnige acties te ontketenen dit najaar? Zwaaide hij met waarschuwingen dat de ambtenaar goed op zijn zaak moest letten? Of was de opmerking meer bedoeld in de richting van de coalitiepartners CDA en VVD?

Kritiek

Zoals bekend hebben beide partijen nogal opmerkingen gemaakt over bepaalde bezuini" gingsvoorstellen. Kritiek is er bijvoorbeeld op de korting op de wao, de bevriezing van de kinderbijslag en voorgestelde heffing van schoolgeld. Voor elke uitgestelde bezuiniging zal er echter op een of andere manier een dekking moeten worden gevonden in de begroting. Gebeurt dat niet dan zal het financieringstekort een nog problematischer weg naar beneden moeten afleggen.

Of heeft Lubbers een hint gegeven aan al diegenen die menen er nu iets beter van te worden in het komende jaar? Het blijft voorlopig nog wel gissen. Vast staat in ieder geval wel dat de opmerkingen van Lubbers niet zonder bijbedoelingen zijn geweest. Bij de algemene beschouwing over deze begroting 1985 zal ongetwijfeld openbaar komen wat hij nu werkelijk bedoeld heeft. Want dat onze kranige eerste minister echt met natte handen in de Ridderzaal heeft gezeten valt op zijn zachtst gezegd te betwijfelen. Lubbers heeft al voor hetere vuren gestaan. Op naar de algemene beschouwingen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 22 september 1984

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Het zweet van Lubbers

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 22 september 1984

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken