Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Oost-Europa niet door gekleurde bril bekijken

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Oost-Europa niet door gekleurde bril bekijken

Nuances ontbreken vaak in Westers beeld

11 minuten leestijd

„Tauschen? Tauschen?" En als u niet snel genoeg reageert: „Change?" We staan in het hartje van de Tsjechoslowaakse stad Praag. In plaats van honger naar de Bijbel blijkt er in de drukte van het straatgewoel een onlesbare dorst naar westerse valuta. Geeft men bij de officiële koers nog geen 400 kronen voor 100 Westmarken, in de zwarte handel biedt men grif 1000 kronen. Neen, niemand hoeft zich te verbeelden dat het Oosteuropese straatbeeld bepaald wordt door in elkaar geslagen christenen of hongerlijdend volk van God. Ook Oost-Europa is materialistisch ingesteld en verwereldlijkt.

Aan het eind van de jaren zestig zorgde ds. Richard Wurmbrand via zijn pubiikaties, o.a. „De ondergrondse kerk gemarteld om Christus' wil", voor een warme golf van sympathie voor verdrukte christenen in het Oostblok. Er kwam een beweging op gang — binnen tal van kerken — om deze vervolgde christenen te helpen. Dat resulteerde in de oprichting van tal van Oost-Europa-organisaties.

Behalve „De ondergrondse kerk" ontstonden er stichtingen als „Vervolgd Christendom", „De lijdende kerk", „Hulp Oost-Europa", „Kom over en help", „de Oost-Europazending", „Friedensstimme", „Kruistochten", „European Christian Fellowship", „Hulp Hongarije", „Antwoord", „Steun Broederschap", „Eastern European Bible Mission", „Oost-Europa Kontakt", terwijl een organisatie als „Licht in het Oosten" al ouder was.

Genuanceerd

Laat mij vaststellen dat communisme en christendom elkaar naar hun aard vijandig zijn, zodat vervolging of verdrukking voor de kerk niet onverwacht kan komen. Laat mij tevens vaststellen dat door (een deel van) de zogenoemde organisaties daadwerkelijk christenen gesteund zijn. De vraag blijft inmiddels wel of het beeld dat van de betrekkelijk ontoegankelijke landen van het Oostblok inmiddels in het Westen is ontstaan — mede door de reclame-activiteiten van de bewuste organisaties — juist is en klopt.

Ik word niet moe onze lezers en gevers aan te sporen dat zij het christelijk leven in Oost-Europa niet door één gekleurde bril — hetzij donker, hetzij licht — moeten bezien. In ons dagblad wordt druk geadverteerd door Oost-Europa-organisaties. Niet iedere organisatie is mij even sympathiek.

Niet slechts de nood van de Oosteuropese christenheid, maar ook de verwarring in eigen land terzake van de hulpverlening deed de RD-actie „Bijbels voor Oost-Europa" ontstaan. Een actie die in samenwerking met enkele organisaties uit de gereformeerde gezindte nood wil lenigen. Spaart u mee?

Toch blijft de vraag klemmen: welk beeld hebben wij in het Westen over Oost-Europa? Is dat beeld voldoende genuanceerd? Of geloven wij nog dat iedere christen in het Oostblok achter de tralies zit? Dat beeld is ronduit vals! De RD-actie voor Oost-Europa wordt een keer beëindigd. Maar toch — of juist daarom — blijft het nuttig om enig wegwijs te bieden in het bos van de Oosteuropese bomen.

Publiciteit

Ik stel in de eerste plaats vast dat de publiciteit soms ongewild voor de nodige verwarring kan zorgen. Drie weken geleden las u een vraaggesprek met de Ruslandduitser David Klassen. Hij zat in een cel waarin ratten rondliepen en schreef met zeep bijbelteksten op de muur. Het zou echter verkeerd zijn aan de hand van Klassens levensloop uw totale beeld van Oost-Europa vast te stellen. 

Want Klassen is een uitzondering. En al worden dan in Albanië en Bulgarije kerken met de grond gelijk gemaakt, dat betekent nog niet dat ook in Tsjechoslowakije de bulldozer erdoor gaat.

Een ander voorbeeld: een paar maanden geleden werd in Praag op last van de overheid de hele redactie van het officiële orgaan „Cesky Bratr" van de Evangelische Kerk der Boheemse Broeders van haar functie ontheven. Maar dat houdt niet in dat er van de 240.000 leden die deze kerk (met Lutherse belijdenis, maar van gereformeerde kerkstructuur) telt, nu ineens niemand meer naar de kerk mag.

Onjuist?

Ernstiger is als er in de publiciteit onjuistheden een plaats krijgen die verwarring wekken. In november dit jaar kondigde de stichting „Vervolgd Christendom" de operatie Kerstliefde aan in haar orgaan. „Vele kartonnen dozen, veel papier en touw zijn aanwezig. Adressen zijn verzameld. Lange lijsten. Maar nu de inhoud nog!" zo luidt het. Wat is die inhoud? Onder andere kinderkleding. En dan worden mensen opgeroepen te geven: voor pakketten met een waarde van 80 tot 250 gulden. „Alles wat u kunt geven gaat met liefde naar Rusland".

Internationale verzendorganisaties in München en Hamburg echter verzekerden ons dat er in augustus een wet van kracht geworden is die verzending van dergelijke pakketten absoluut onmogelijk maakt. Zelf vernam ik in een van de andere Oostbloklanden dat het absoluut verboden is kinderkleding in te voeren in Rusland.

Ja maar, wij hebben eigen wegen, zo hoor ik de mensen van „Vervolgd Christendom" zeggen. Dat is mogelijk. Maar een kartonnen doos met een pakket ter waarde van 80 tot 250 gulden smokkel je niet zómaar Rusland binnen. Zelfs de trouwring aan mijn hand is niet veilig voor het spiedend oog van de grenswacht. En als ik het land verlaat kijkt hij nauwgezet of ik die ring nog om heb, hem niet verkwanselde. Kort en goed: ik heb grote vraagtekens bij de operatie Kerstliefde.

Ik sprak van verwarringwekkende onjuistheden. Begin dit jaar meldde het blad „Koers" contact gezocht te hebben met de stichting „De ondergrondse kerk" over het feit dat er in China 50.000 christenen door communisten zouden zijn vermoord binnen enkele maanden. Gelukkig gaf men ruiterlijk toe dat hier sprake was van onjuiste berichtgeving. Evenwel: hoe vaak komt het niet voor dat mensen wel kennis nemen van de onjuiste informatie en niet van de rechtzetting?

Vorig jaar werd aan een van de medewerkers van de „Oost-Europazending" gevraagd hoeveel contactadressen hij toch wel in een bepaald Oosteuropees land had. Een paar duizend, zo luidde het antwoord. Zo'n antwoord is om duizelig van te worden. Hoeveel moeite kost het de Oost-Europa- organisaties niet om slechts enkele goede, betrouwbare contactpersonen te krijgen in bepaalde landen? En hier een paar duizend? Onvoorstelbaar!

Oplettend

Neen, het gaat er ons niet om bepaalde organisaties zwart te maken. Ik noem slechts enkele namen om anderen niet te compromitteren. Maar zaken zoals boven gesignaleerd — en ze zijn uit te breiden met andere voorbeelden — bewijzen dat er soms iets mis is met de publiciteit rond Oost-Europa. Ik beoog met dit artikel niet anders dan de lezer oplettendheid aan te praten. Ook het feit dat organisaties in het Reformatorisch Dagblad of in Terdege adverteren is geen garantie van degelijkheid. Integendeel.

In de artikelen die ter gelegenheid van de RD-Bijbelactie voor Oost-Europa de achterliggende weken (sedert 22 november) geplaatst zijn trachtten wij een genuanceerd beeld te schetsen van de situatie in het Oostblok. Bewust koos het RD voor een Bijbelactie. Daarin kunnen de lezers van dit dagblad elkaar vinden. Ook onder degenen die zich inzetten voor Oosteuropese christenen bevinden zich tal van mensen die zich niets gelegen laten liggen aan de gereformeerde religie. Wat christenen in het Oostblok vragen, brengen wij, zo luidt dan het devies. En dat geldt desnoods rooms-katholieke gebedenboeken.

Het is zaak de vinger aan de pols te houden. Het is zaak zich bewust te zijn aan wie men vertrouwen en geld geeft. Daarom voert nu het RD de actie „Bijbels voor Oost-Europa".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 29 december 1984

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

Oost-Europa niet door gekleurde bril bekijken

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 29 december 1984

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

PDF Bekijken