Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Uit Oost-Europa verdreven Duitsers zorgen voor de nodige opschudding

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Uit Oost-Europa verdreven Duitsers zorgen voor de nodige opschudding

5 minuten leestijd

BONN — Als op 8 mei in de Bondsrepubliek de nederlaag van het Derde Rijk wordt herdacht, zullen tien miljoen onderdanen herdenken dat zij hun "heimat" hebben verloren. De grote meerderheid van hen koestert nog wel nostalgische gevoelens naar het gebied waar zij of hun ouders in 1945 woonden, maar heeft zich in de Westduitse samenleving geïntegreerd.

  Deze tien miljoen woonden in de "..tgebiete", vooral Oost-Pruisen, Pommeren en Silezië die Duitsland kwijtraakte aan de Sowjet-Unie en Polen. Zij worden in de Bondsrepubliek erkend als „Heimatvertrieben"en komen in aanmerking voor belastingvoordelen en goedkope kredieten. Hun aantal zal voorlopig wel dalen. Weliswaar sterft per jaar .. procent van de oorspronkelijke "vertriebene", maar hun kinderen delen de status van de ouders.
 Een minderheid van de uit Oosteuropa afkomstige Duitsers is lid van de „Bund der Vertriebene". In 19.. was het ledental 2,4 miljoen, in 19.. 2,2 miljoen.
  Deze Bund, een overkoepelende organisatie, fungeert als een krachtige lobby binnen de CDU en de CSU, de regeringspartijen in de coalitie onder leiding van bondskanselier Helmut Kohl. Zowel de voorzitter als de ondervoorzitter van de bond zitten voor de CDU in de Bondsdag, de Westduitse Tweede Kamer. 

Consternatie 
  Begin dit jaar ontstond in de Westduitse politiek ernstige consternatie. In een vroeg stadium had bondskanselier Helmut Kohl toegezegd dat hij in juni een toespraak zou houden op een „Deutschlandtreffen" van de circa 300.000 leden tellende Landmannschaft Schlesien in Hannover. De organisatie onder leiding van de bijeenkomst: „Veertig jaar verdrijving - Silezië blijft van ons".
  
Dit zette kwaad bloed. Vooral de minister van buitenlandse zaken, Hans-Dietrich Genscher, achtte het motto een provocatie van vooral Polen. Hij was bang voor een verkeerde uitleg van het bezoek van de regeringsleider aan de bijeenkomst in Hannover door de autoriteiten in Warschau. Overigens heeft Kohl bij herhaling verklaard dat zijn regering zich gebonden acht aan het overleg dat zijn voor-voorganger Willy Brandt (SPD) in het begin van de jaren zeventig in het kader van de Ost-Politik met Polen gesloten heeft en waarbij Bonn de Oder-Neissegrens erkent als de feitelijke grens tussen Polen en Duitsland. Er was spoedberaad tussen de bondskanselier en Hupka voor nodig om het motto van de bijeenkomst in minder controversiële zin bij te stellen. Maar Genscher typeerde het nieuwe thema: „Veertig jaar verdrijving - Silezië blijft onze toekomst in een Europa van vrije volkeren" als een „verbeterslechtering".
  
Het leek er op dat de keuze van het motto een rechtvaardiging achteraf vormde voor de felle aanvallen die de media in de Sowjet-Unie, Polen en Tsjechoslowakije vorige zomer deden op „revanchistische tendenzen" in de Bondsrepubliek. Overigens zijn waarnemers van mening dat de campagne van de pers in de genoemde Oosteuropese landen mede aan het adres van de DDR gericht was. In die periode was er sprake van een duidelijke verbetering in de Duits-Duitse betrekkingen, maar kort voor de Oostduitse leider Erich Honecker in september naar de Bondsrepubliek zou vertrekken gelastte hij zijn reis naar het westelijke buurland af. 

Bijeenkomsten 
   In de afgelopen jaren fungeerden de bijeenkomsten van vooral ex-Sileziërs, waartoe in 1983 140.000 mensen naar Hannover kwamen, voornamelijk als reünies waar de bezoekers zich vooral wijdden aan folkloristische activiteit. In de afgelopen 20 jaar had geen regeringsleider de uitnodiging aangenomen, op de bijeenkomst het woord te voeren. Het vuur laaide nog extra op toen een jong lid van de organisatie van uit Silezië afkomstige Duitsers in het blad „Der Schlesier" een stuk schreef waarin de pas 21-jarige Thomas Finke pleitte voor een „nieuwe Ostpolitiek" van de Bondsrepubliek. Deze diende gericht te zijn op een verzwakking van de Sowjet-Unie. Hij dagdroomde in zijn artikel dat op een bepaalde dag het Westduitse leger, zonder noemenswaardig verzet in de DDR en Polen te ondervinden, oprukt tot aan de westgrens van de Sowjet-Unie. Moskou grijpt immers niet in omdat de Sowjet-Unie door een grensoorlog met China en opstanden in islamitische republieken verzwakt is. Hij schreef dat op deze manier Duitsland zonder veel bloedvergieten verenigd zou zijn. Hierop werd Finke uit de CDU en de jongerenorganisatie van de Sileziërs geroyeerd. 

Nervositeit 
  Zowel de leider van de organisatie van Sileziërs, Herbert Hupka, als CDU-fractieleider in de Bondsdag Alfred Dregger heeft er op gewezen dat die zich al in de jaren vijftig voor verzoening hebben uitgesproken. Maar elke twijfel aan de onaantastbaarheid van de grenzen in Midden- en Oost-Europa leidt tot grote nervositeit in de socialistische buurlanden van West-Duitsland. Vroeger Duitse gebieden in Polen, met een oppervlakte van 106.000 vierkante kilometer, kwamen na de oorlog onder Pools bestuur als compensatie voor het verlies van 180.000 vierkante kilometer Pools gebied aan de Sowjet-Unie.
  
Minister Genscher van buitenlandse zaken heeft een simpele oplossing voor de animositeit rond de Sileziërs en hun verloren Heimat aangereikt. Zijn vrouw Barbara is in Silezië geboren. En zij houdt evenveel van haar geboorteland „als Hupka van Ceylon zou moeten houden". De voorzitter van de Landsmannschaft Schlesien is op 15 augustus 1915 op het tegenwoordige Sri Lanka geboren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 6 mei 1985

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

Uit Oost-Europa verdreven Duitsers zorgen voor de nodige opschudding

Bekijk de hele uitgave van maandag 6 mei 1985

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

PDF Bekijken