Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

ANP is niet de postduif van Jan en alle man

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

ANP is niet de postduif van Jan en alle man

50-jarig Algemeen Nederlands Persbureau 45 jaar onafhankelijk

7 minuten leestijd Arcering uitzetten

Vooropgesteld: het Algemeen Nederlands Persbureau - de afkorting ANP klinkt wellicht bekender in de oren - is géén overheidsinstelling. Het beginsel onafhankelijkheid staat hoog in het vaandel van het nationale persagentschap. In de vijftig jaar van zijn bestaan zijn er vijf donkere jaren geweest waarin dat onmogelijk werd gemaakt. Hoofdredacteur-directeur H. A. Lichtenveldt over de jubilerende spin in het wereldwijde web van de nieuwsvoorziening: ,Als er in de informatiemaatschappij die overvloed van informatie komt, is het van grote betekenis dat er een sterk en gezond nationaal persbureau blijft, zodat de informatiedoorgevers ook inderdaad een goed houvast hebben. De kwaliteit van het produkt moet zodanig zijn en blijven dat het ANP een goede basis levert voor de oude èn de nieuwe media."

  Een vastberaden groep dagbladondernemers was op 11 december 1934 in het gebouw van de Haagsche Courant aanwezig bij de oprichtingsvergadering van de Stichting het Algemeen Nederlandsch Persbureau. De redenen tot oprichting van een eigen persbureau werd door één van hen als volgt samengevat: „Het bestaande machtsmonopolie, dat tegen ons belang is, het ontbreken van een Nederlandsch geallieerd persbureau in de rij der wereldagentschappen en al de belangen, zowel nationale belangen als de onze, die daarmee samenhangen. De regering stelt de stichting van ons persbureau op prijs en van haar is alle medewerking te verwachten, terwijl wij, zoals de traditie der Nederlandsche Pers dat gebiedt, ook met ons persbureau geheel onafhankelijk zullen zijn. Wij zijn thans afhankelijk van een bestaand concern van persbureaus." 
  Tussen de leden van de in 1908 opgerichte Vereeniging van Uitgevers van Dagbladen in Nederland „De Nederlandsche Dagbladpers" en de vier particuliere persbureaus Algemeen Nieuws en Telegraaf Agentschap Aneta; Nederlandsche Telegraaf-Agentschap (Reuter) Centraal Correspondentie-Bureau voor Dagbladen M.S. Vaz Dias en Nederlandsch (Haagsch) Correspondentie-Bureau voor Dagbladen (Belinfante) waren moeilijkheden ontstaan. Stichting ANP was ook onafhankelijk van de eigen verenigingen van de dagbladdirecteuren.
  
In de onlangs verschenen uitgave „Verzorgd door het ANP. Vijftig jaar nieuwsvoorziening" (auteurs: J. A. Baggerman (oud-hoofdredacteur van het ANP) en communicatiedeskundige dr. J. M. H. J. Hemels; Uitgeverij Veen, Utrecht; gebonden; 287 blz.; prijs ƒ 34,50) wordt over de voorgeschiedenis, het ontstaan en de ontwikkeling uitvoerig geschreven. 

Duitse overval 
  Na een periode van moeizame onderhandelingen over overname van diensten van de bestaande persagentschappen ging het ANP op maandag 1 juli 1935 in een aan de Amsterdamse Herengracht gehuurd pand met een continudienst van start. Ook de Radionieuwsdienst werd toen door het persbureau verzorgd. 
  Al op de vijftiende mei in het jaar van de bezetting kreeg ANP-hoofdredacteur H. H. J. van de Pol bezoek van de tweede man van de redactie van het Deutsches Nachrichten Büro. Namens de Duitse gezant kwam hij de orders overbrengen: „Vanaf dit ogenblik is het verboden nieuws op te nemen en te verspreiden anders dan van het Deutches Nachrichten Büro. Ingeval van overtreding worden de strengste represailles in uitzicht gesteld. Die Kommissarische Übernahme des Büros wird morgen erledigt.
  
„De joodse medewerkers werden op staande voet ontslagen. De leiding kwam in pro-Duitse handen. Manipulatie van telexberichten. „Moet worden geplaatst" (in de dagbladen). De ANP-Radionieuwsdienst kreeg in de volksmond de bijnaam „Adolfs Nieuwste Papegaai". Het hoofdkantoor verhuisde naar de Haagse Parkstraat. 
  Van de Pol en andere ex-medewerkers van het persbureau bouwden in samenwerking met PTT'ers een illegaal ANP op en verspreidden nieuwsberichten. In Londen werd het persbureau Anep-Aneta opgericht, een afdeling van de Regeeringsvoorlichtingsdienst. Na de oorlog volgde de zuivering en het moeizaam rechtsherstel van de Stichting ANP. 

Geen doorgeefluik 
  Het ANP bouwde een reputatie op van gedegenheid en betrouwbaarheid. De in de statuten omschreven doelstelling luidt: het in stand houden van een geheel onpartijdig en onafhankelijk bureau ter objectieve verstrekking van binnenlandse en buitenlandse nieuwsberichten aan de Nederlandse pers, radio en televisie en anderen; zowel via de ether als door middel van kabelnetten.
  
Het ANP heeft contracten met de wereldpersbureaus (Engelse Reuter, Franse Agence France Presse (AFP), Amerikaanse United Press International (UPI), Westduitse Deutsche Presse Agentur (DPA) en Sowjetrussische TASS) en met vele nationale persagentschappen. Het buitenlandse nieuws stroomt binnen in het ANP-gebouw aan de Eisenhowerlaan in Den Haag.
  
In het eigen land zijn er bijkantoren en eenmansposten in de grote steden, terwijl er ook een net van correspondenten is. In Brussel (EG) en op Curaçao zijn eigen redacteuren gestationeerd. Bij bijzondere gelegenheden (zoals officiële bezoeken van de koningin aan het buitenland, vergaderingen van EG, Navo en VN en rampen waarbij Nederlanders betrokken zijn) zijn ANP-verslaggevers ter plekke.
  Velen weten het ANP te vinden. Van leden van kleine actiegroepen tot ambtenaren van de Rijksvoorlichtingsdienst. Het persbureau is geen doorgeefluik en de postduif van Jan en alle man. Er vindt wel degelijk een keuze plaats op basis van nieuwswaarde. Wellicht zullen progressieve krachten meer „nieuws" aandragen dan behoudende groeperingen? Lichtenveldt: Als er nieuws is, waar dan ook, en we vinden dat nieuws dat in de dienst thuis hoort, dan zetten we het in de dienst en dan kijken we er niet naar of dat een linkse, een rechtse of partij van het midden is. Dat is volstrekt niet relevant. Als er nieuws in zit, dan zijn we er, zonder aanziens des organisaties of des persoons."
  
De deelnemers-afnemers zijn gewend dat de nieuwsgaring, -verwerking en verspreiding door het ANP aan hoge eisen voldoet. De 132 journalisten hebben wel een mening, maar mogen die niet laten doorklinken in de berichten. Onpartijdigheid en zorgvuldigheid in het weergeven van controleerbare feiten en meningen (altijd een bron vermelden, hoge uitzonderingen daargelaten. zoals „Haagse kringen") en volledigheid en evenwicht bij de selectie uit relevante bronnen, met name als het gaat om onderling afwijkende gezichtspunten (hoor en wederhoor toepassen).
  
Vierentwintig uur per dag en zeven dagen in de week levert het ANP berichten aan de afnemers. Jaarlijks zo'n 70.000. In Amsterdam is ANP-Foto gevestigd. Via een volledig automatisch tele-foto-net worden jaarlijks zo'n 10.000 persfoto's verspreid. Ook het RD maakt in haar kolommen gebruik van ANP-kopij en fotomateriaal, dat bij de afnemende dagbladen tegelijkertijd aankomt. 

De snelste weg 
  Op 6 april 1936 begon het ANP met de distributie van berichten over een landelijk telexnet. Dat was een Europese primeur. Het nieuws zoekt de snelste mogelijkheid van overdracht. Daarvoor was er bij de persbureaus vaak getob met overbrenging van het nieuws via post, telegrammen, telefoon en radio.
  
De verreschrijver heeft het lang volgehouden. Nu voeren de ANP-redacteuren de samengestelde berichten via beeldschermterminals in de computer, waarna ze via het Datanet I in seconden bij de afnemers terechtkomen, waar ze razendsnel worden geprint of in computers gaan, zodat de redacteuren ze te voorschijn kunnen roepen op hun beeldschermen. Ook kan kopij rechtstreeks in de fotozetmachine worden gevoerd. In de toekomst zal het steeds sneller gaan in de wereld van de nieuwsvoorziening. Internationaal worden datanetten gekoppeld. Volgens Lichtenveldt zal in de komende vier a vijf jaar het elektronisch overbrengen van foto's aan de orde zijn.
  
Soms is er kritiek op door het ANP samengestelde berichten. Waarom wordt die rechtse partij niet aan het woord gelaten en waarom is dat bericht van die organisatie niet op de telex gezet? Is elk bericht altijd even objectief? „Ook hier maken we fouten", zegt Lichtenveldt. „Waar het om gaat is: volg je als redactie de zaken van belang in de sectoren binnen- en buitenland, sport, financiën en economie en mijn antwoord daarop is: ja. D'r is altijd wel iemand die zegt, ja maar, je hebt niet over ons geschreven. Maar algemeen wordt heel consequent de agenda afgewerkt." Men kan niet in alle gevallen alles noemen van iedereen. En als iemand zijn adres niet achterlaat...
  
De hoofdredacteur-directeur maakt zich zorgen over de pluriformiteit van het nieuwsaanbod, nu wordt gesproken over overname van het financieel in een slechte positie verkerende UPI door Reuter. Wat de berichtgeving over de Derde Wereld betreft, bouwt men nu op de Westerse persagentschappen. Experimenten met berichten van Derde-Wereld-persbureaus mislukten. Het is een onbevredigende situatie.
  
Het ANP richt zich met haar centrale dienstverlening ook op de nieuwe media. Met wat men vergaard is veel meer te doen. En de extra inkomsten kunnen in de exploitatie worden meegenomen.
  
Hoofdredacteur-directeur Lichtenveldt wijst op de ingewikkeldheid van de gebeurtenissen in de samenleving. SDI, kruisrakettenkwestie, milieuproblematiek.... Dat vereist deskundigheid van de journalisten. „Op betrekkelijk korte termijn zullen we méér mensen nodig hebben om goed te kunnen blijven werken."

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 5 juli 1985

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

ANP is niet de postduif van Jan en alle man

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 5 juli 1985

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's