Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Een heel bedaarde visie op Bach

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Een heel bedaarde visie op Bach

4 minuten leestijd

Het veelbesproken Jaar van de Muziek ligt weer achter ons. Vooral J. S. Bach werd aan alle zijden belicht. Zo maakte de Apeldoornse musicus Jan Zwart zich sterk voor het tempo waarin Bach wordt gespeeld. Kern van zijn betoog: dat tempo moet flink omlaag. Daartoe gaf Zwart op indringende wijze lezingen en concerten en verstuurde hij documentatie naar een ieder die er maar iets mee te maken wilde hebben. Het Bachjaar is historie geworden. Maar Jan Zwart gaat door. Een wolkje als van eens mans hand gaat duidelijker omvang aannemen.

In een recent interview met de Nieuwe Apeldoornse Courant zegt Zwart: „Met m'n documentatie heb ik onrust gezaaid onder de musici. De oogst begint te komen. Het resultaat is misschien nu nog bescheiden, maar uit de reacties merk ik dat men er over na begint te denken."
Maar vooral in eigen land blijkt men nogal onwillig om de visie van Zwart zomaar over te nemen: „Lang niet iedereen kan er toe bewogen worden om langzamer te spelen. Ik geloof dat daarvoor moed nodig is. Te lang zijn de musici er aan gewend de barokmuziek in sneltreinvaart, met veel vertoon van virtuositeit, te reproduceren. Er zal nog wel wat tijd nodig zijn ze om te turnen."
Jan Zwarts broer Dirk Jansz. blijkt in elk geval gehoor te hebben gegeven aan de roep om een langzamer tempo. Het verhaal van broer Jan zal voor Dirk Jansz. overigens wel koren op de molen geweest zijn. Want het tempo had al langer de interesse van de Rotterdamse telg uit de beroemde familie. „We moeten langzamer gaan zingen", riep Dirk Jansz. jaren geleden. „We moeten langzamer gaan spelen", beweert Jan nu al weer een jaar of vier. Getuige een nieuwe Bachelpee volgespeeld door Dirk Jansz. blijken beide gebroeders het over het tempo van Bach ook hartelijk eens te zijn.
Beiden weten zich voluit gesteund door historische uitlatingen van vader Jan Zwart: „Bach zou zich als een geslagene hebben gevoeld als hij sommigen van de huidige orgelrenners eens kon horen. Het „versnellingsgerace" dat deze mensen Bachopvatting noemen lijkt op de zucht naar recordverbetering."

Marcato
Op het spinternieuwe label Marcato legt Dirk Jansz. Zwart zijn visie op Bach vast. Hij gebruikte daarvoor het Batzorgel van de Evang. Luth. kerk te Den Haag. Daarmee produceerde Zwart de eerste Bachplaat op dit uit 1762 daterende orgel.
In de Fuga in G-dur (BWV 577) geeft D. J. Zwart blijk van gedragen, soms wat (te) voorzichtig spel. Zijn benadering is er wel één van een eerbiedige soort. De beroemde Fuga wordt fors geregistreerd en zeer bedaard neergezet. Hetzelfde geldt voor het slot van de plaat: Passacaglia in c-moll (BWV 582). De tempo-opvattingen van de familie Zwart hebben niet zozeer mijn voorkeur, maar Dirk Janszoon speelt beide befaamde werken wel zo overtuigend dat het zo ook goed is.
Dat kan minder gezegd worden van het derde „grote" werk dat de plaat bevat: Preludium en fuga in g-moll (BWV 535). Bij deze lijzige visie mis ik de aansluiting.

Koralen
De lp bevat voorts een viertal koraalvoorspelen, te weten Nun danket allen Gott (BWV 657), Der Tag, der ist so freudenreich (BWV 605), Ach Gott und Herr (BWV 714) en Schmücke Dich, o liebe Seele (BWV 654). Voor alle voorspelen geldt een nogal dikke, wollige registratie, mooie uitkomende stemmen en een aarzelende voordracht.
Marcato gaf deze visie op Bach een heel mooi jasje mee waarop een tweetal historische afbeeldingen van Bach, een plaatje van het orgel en zijn bespeler, enige informatie over beide laatstgenoemden en de volledige registraties bij de bespeelde werken. Keurig uitgevoerd. Alleen mis ik toch wel heel erg een toelichting van de hand van D. J. Zwart op zijn tempi. Verder houd ik me fijntjes op de vlakte en deel mee dat opname en persing goed is.

N.a.v.: Joh. Seb. Bach - Orgelwerken"; D. J. Zwart bespeelt het orgel van de Ev. Luth. kerk te Den Haag; Uitg. Marcato Records, St. Keyboard, Schuberthof 37, 2742 BT Waddinxveen. Adviesprijs ƒ26,50.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 24 januari 1986

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

Een heel bedaarde visie op Bach

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 24 januari 1986

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

PDF Bekijken