Bekijk het origineel

DOORH. H.J.VANAS

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

DOORH. H.J.VANAS

3 minuten leestijd

waar duizenden — kennelijk met vette verfklodders in hun ogen — intrapten. Niet alzo de schoonmaaksters van een Parij se expositie waarop zijn werk te zien was. Die dachten dat het afvaltroep was en sloegen aan het „fatsoeneren"!...

Een ander opzienbarend project van Beuys waren liefst 7000 basaltkolommen die hij neerpootte op het historische stadsplein van Kassei. In de stad moesten — Beuys is tenslotte een milieu-Grüne — nu 7000 eiken worden geplant die elk een basalt-Beuys naast zich kregen. De bevolking moest er niets van hebben, maar als goede linkse „democraat" drukte hij het plan wel door.

Zoals hij het ook voor elkaar kreeg, na zes jaar procedures door de regering van Noordrijnland-Westfalen, te worden ontslagen als hoogleraar aan de kunstacademie van Düsseldorf en toch zijn titel „professor" en zijn atelier in de academie te kunnen behouden. De legendevorming rond zijn persoon en werk zal na zijn overlijden wellicht nieuwe impulsen krijgen. Maar wie zal zich zijn naam en werk over drie eeuwen nog herinneren? De schilder Jartus de Winter aan het werk op een foto uit 1937, zijn laatste, meer realistische periode. Centraal Museum terecht voor een expositie over de aanvankelijk bijna vergeten, maar nu weer voor het voetlicht gehaalde schilder en tekenaar Janus de Winter (1882-1951). Er is nu ook een aardig boek aan deze schilder gewijd: „Janus de Winter - de schilder mysticus" door Ine Gevers. Museum en uitgever kwamen kennelijk te laat op het denkbeeld iets aan deze kunstenaar te doen, want het jaar 1982 — een eeuw na zijn geboorte — zou natuurlijk een leukere aanleiding zijn geweest.

Wie het boek leest of de titels van De Winters doeken bekijkt ziet dat „mystieke", maar niet in bijbels-bevindelijke zin, er duidelijk uitkomen. Zijn werken heten bijvoorbeeld „Sensitieve verbeelding van wrede verwaandheid" of „Verbeelding van een gevoel van laster (gedachtevorm)" of „Sprookje van bloem en slang" of „Spinneverdriet" of „Muzikale verbeelding (Richard Wagner)". Dat klinkt heel anders als herten bij een drinkplaats of wilde zwijnen bij een hoop paddestoelen.

Maar De Winter schilderde ook min of meer figuratief en expressionistisch en realistisch. Dus ook werken als „Snoek", „Papegaai" of „Orchidee". Van figuratief ging hij naar abstract, maar naderhand richtte hij zich te veel naar wat zijn publiek wilde.

Toch krijgt men na zijn dood steeds meer begrip voor het vernieuwende en unieke in het werk van De Winter en zijn mystiek gekleurde kunsttheorieën. Hij was ook een intuïtief schilder, aansluitend bij Freuds psychoanalyse en oosterse visioenen uitbeeldend in bizarre vormen en kleuren. Hij inspireerde schrijvers als Fred, van Eeden, Marsman, Borél, musici als Willem Pijper en andere kunstenaars als Theo van Doesljurg. Dat komt ook naar voren in het boekje van Ine Gevers (172 blz., veel foto's in kleur en zwartwit, ƒ 29,50, uitgave van Meulenhoff/Landshof f).

Zij bespreekt eerst zijn expressionistische ontwikkeling en de invloed van Kandinsky, dan de aura-portretten, de demonische sferen etc. en zijn beïnvloeding door o.a. het • spiritisme. Als intermezzo komen wij De Winter ook tegen als architect, verwant met de Amsterdamse School. De jaren 1916 tot 1930 worden zjn periode van zoeken genoemd, waarin De Winter bezig is met Van Gogh en met de Chinese kunst en met politieke denkbeelden.

Na de crisis en zijn Parijse tijd volgen van 1930 tot zijn overlijden in 1952 de realistische jaren: „Fantastische ideeën in een traditioneel jasje". Kortom, een aardig inleidend boekje bij het werk van een veelvervig schilder, wiens mystieke vervoering ons in haar wezen echter niet echt kan boeien.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 29 januari 1986

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

DOORH. H.J.VANAS

Bekijk de hele uitgave van woensdag 29 januari 1986

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken