Nieuwe wet dwingt gemeenten tot aanwijzen naaktstranden
Regering verkleint lokale macht en zaait verwarring
DEN HAAG — Donkere wolken lijken zich samen te pakken boven een aantal Nederlandse badplaatsen. Gemeenten die tot op lieden naaktrecreanten van hun stranden wisten te weren, zijn in verwarring gebracht door een nieuwe wet, die op 21 mei in werking is getreden. Door dit nu al omstreden artikel 430a uit het Wetboek van Strafrecht overwegen de betreffende gemeente-besturen alsnog een stuk naaktstrand ter beschikking te stellen van het publiek. De gemeenten zijn bang dat anders de rechter strandgedeelten aan zal wijzen waar bloot of bijna bloot mag worden gebivakkeerd.
De nieuwe wet verbiedt burgers zich ongekleed te bevinden op plaatsen die daarvoor „niet geschikt zijn". Wel gaat de wetgever er blijkens het artikel van uit dat elke gemeente een plaats aanwijst waar naaktrecreatie wél is toegestaan. Bewust heeft de regering de mogelijkheid opengehouden dat de rechtbank in voorkomende gevallen een strandgedeelte, buiten het door de gemeente aangewezen naaktstrand, aanwijst als geschikt voor naaktre-creatie.
Dit is de uitdrukkelijke wens van de regering. Dat blijkt wel uit het feit dat een amendement van het kamerlid Schutte (GPV), dat beoogde gebieden buiten het door de gemeente aangewezen naaktstrand voor deze recreatie ongeschikt te verklaren, het om deze reden niet haalde.
Vijftig meter
De gemeentesecretaris van Katwijk, mr. G. Feenstra, hoopt desondanks dat zijn gemeente van alle problemen af is door het aanwijzen van een stukje naaktstrand van 50 meter, grenzend aan Wassenaar. Hiermee stelt Feenstra zich op hetzelfde standpunt zoals verwoord in het aprilnummer van Raster, een uitgave van het GPV. Raster gaat ervan uit dat de rechter niet zo gauw terrein voor naaktrecreatie geschikt zal verklaren, als de gemeente maar zelf een gebied heeft aangewezen waar burgers zich ongekleed kunnen verpozen.
In het Zuidhollandse Goedereede denkt men daar anders over. Gemeentesecretaris A. J. Vogelaar zegt dat zijn gemeente er voorlopig weinig voor voelt een stuk strand voor naaktrecreatie aan te wijzen. „Als je een terrein voor dat doel reserveert, geef je daarmee als gemeente te kennen dat je deze vorm van recreatie niet langer principieel afwijst", aldus Vogelaar.
Voorlopig neemt Goedereede een afwachtende houding aan. De gemeente wil eerst weten hoeveel naaktlopers zich gemiddeld op haar achttien kilometer lange strand ophouden. „Mocht het een groot probleem zijn, dan zullen we tijdig maatregelen nemen", zo verklaart de gemeentesecretaris.
Vogelaar ziet mogelijkheden in het verbieden van naaktrecreatie op bepaalde grote standgedeelten: „Die terreinen zijn dan ongeschikt". Daarnaast overweegt de gemeentesecretaris een vervolgingsbeleid op aanklacht. „Als een bepaald gedrag voor de gemeente aanstootgevend is, kan het publiek vervolgd worden", zo stelt Vogelaar.
Weinig begrip
Mevr. Faber, voorlichtster bij het ministerie van justitie, toont weinig begrip voor de situatie in de genoemde badplaatsen. Voor haar is de wet democratisch tot stand gekomen en is de kous daarmee af. Bovendien is het volgens haar juist de bedoeling dat de autonomie van de gemeenten in dezen een halt wordt toegeroepen. „De rechter en daarmee de veranderde opvattingen over naaktrecreatie in de samenleving krijgen meer vat op het gebeuren", aldus mevr. Faber.
Toch is het op zijn minst opmerkelijk dat in een tijd van deregulering en decentralisatie een dergelijk wetsartikel in werking treedt. In feite wordt de lokale overheid een stukje zelfbeslissingsrecht ontnomen. In plaats daarvan schuift de regering met deze wet bestuursbevoegdheid in de richting van het al overbelaste juridisch apparaat.
Een klein voordeel bij dit alles kan zijn dat de rechterlijke macht er de laatste jaren steeds minder naar streeft botweg de wet toe te passen, maar steeds meer oog heeft gekregen voor de concrete situatie waarin de overtreding plaatsheeft. Dit betekent dat het voor een rechter van groot belang kén zijn dat de plaatselijke bevolking moeite heeft met en aanstoot neemt aan naaktloperij. Je kunt je als gemeente dan wél moeilijker verdedigen als je eenmaal hebt ingestemd met het aanwijzen van een stukje naaktstrand.
Bovendien is het helemaal niet zeker of de rechter in zo'n geval akkoord gaat met een symbolisch naaktstrand van 50 meter, zoals in Katwijk. Juist door het niet fundamenteel afwijzen van het fenomeen naaktrecreatie kan de rechter besluiten tot uitbreiding van het naaktareaal. Bij die beslissing zal ook de vraag van het toerisme naar zo'n gebied worden betrokken.
Het GPV wijst zijn gemeenteraadsleden op het belang van een grondige studie van de plaatselijke situatie. Deze partij kan zich goed voorstellen dat gemeenten met een „overgrote christelijke meerderheid" beslist geen naaktstranden willen.
Twijfel
Het GPV twijfelt er echter aan of de situatie op het plaatselijk niveau voor de rechter doorslaggevend is en acht het daarentegen meer waarschijnlijk dat de rechter af zal gaan op „de hier te lande heersende zeden welke worden bepaald door de bij een belangrijke meerderheid van het Nederiandse volk op dit punt levende opvattingen".
Blijkbaar is rechtsonzekerheid een van de eerste vruchten van deze nieuwe wet. Het is die onzekerheid die de verwarring veroorzaakt. Natuurlijk geldt de regeling niet alleen voor badplaatsen maar ook voor gemeenten in het binnenland met een recreatieve functie. Ook mr. G. Holdijk, lid van de Eerste Kamer voor de SGP, is van mening dat artikel 430a meer vragen oproept dan het beantwoordt. Nadere studie van opvattingen enerzijds en constructief overleg tussen openbaar bestuur, politie en justitie anderzijds, acht Holdijk dan ook noodzakelijk.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 juli 1986
Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 juli 1986
Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's