Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Zwarte bisschop Mokoena: Kerken in Zuid-Afrika marxistisch geïnfiltreerd

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Zwarte bisschop Mokoena: Kerken in Zuid-Afrika marxistisch geïnfiltreerd

Gematigde zwarten worden regelmatig met de dood bedreigd

9 minuten leestijd

"Ik neem het de Zuid-Afrikaanse regering eigenlijk erg kwalijk dat zij de zeer grote groep gematigde zwarten niet in bescherming neemt. Zelf ben ik al twee keer met de dood bedreigd, mijn secretaris is enkele dagen geleden om het leven gebracht en van het African National Congres kreeg ik zojuist een telex waarin men mij met de dood bedreigde". Aldus bisschop dr. I. P. B. Mokoena, een protestantse zwarte bisschop, die ongeveer vier en een half miljoen gematigde zwarten in Zuid-Afrika vertegenwoordigt. Een gesprek met deze bisschop over zijn kerkelijke ligging en zijn politieke opvattingen die hem bijna het leven kostten.

De eerste afspraak met bisschop Mokoena liep mis omdat hij onverwachts een aantal zaken moest regelen in verband met de nalatenschap van zijn secretaris Argibold Mthiya. Deze werd het slachtoffer van een moordaanslag die kennelijk tegen de bisschop zelf was gericht.
Bisschop Mokoena, die in South West Town woont, beter bekend als Soweto, de zwarte stad ten zuidoosten van Johannesburg, moest gaan preken. Zijn secretaris, eveneens predikant, verving hem echter, omdat Mokoena ziek werd. Op weg naar de kerk werd deze predikant klemgereden. De auto werd met een benzinebom bewerkt.
Op weg naar het ziekenhuis overleed deze gematigde zwarte.

De volgende afspraak met de bisschop werd door zijn tweede secretaris afgezegd omdat de bisschop zelf ternauwernood aan een moordaanslag ontsnapte. Enkele uren voor de afspraak werd de bisschop klemgereden en met een stuk spoorwegrails bedreigd. Slechts de komst van een op een politiebusje lijkende auto deed de bedreiger afzien van het daadwerkelijk vermoorden van de bisschop. Hij nam schielijk de benen. Bisschop Mokoena zag daar overigens de hand van God in.

Geen bescherming

Na de aanslag ging Mokoena direct naar de politie, maar op extra bescherming hoeft de zwarte bisschop echt niet te rekenen. „Ik moet er rekening mee houden dat ik, evenals mijn secretaris, het slachtoffer zal worden van een aanslag". Een beetje stoïcijns deelt hij mij mee dat hij juist voor het vraaggesprek in een hotel ergens in Johannesburg een telex van het ANC ontving waarin hem de wacht werd aangezegd. Een goede verstaander heeft maar een half woord nodig. Dat telegram verklaarde ook het uitgebreide gevolg van de bisschop tijdens het vraaggesprek.

Bisschop Mokoena maakt er geen geheim van dat naar zijn overtuiging het African National Congres, het ANC, en het United Democratie Front, het UDF beslist niet de meerderheid van de zwarte en gekleurde Zuid-Afrikaanse bevolking vertegenwoordigen. Het wrange grapje doet in Zuid-Afrika de ronde dat de letters UDF symbolisch staan voor de merken van de autobandenfabrieken Uniroyal, Dunlop en Firestone.
Dit vanwege de nog steeds door aanhangers van het ANC en het UDF toegepaste terreurmethode om gematigde zwarten mores te leren door hen een autoband om te hangen en deze vervolgens met benzine aan te steken. Heel ironisch wordt een autoband een halsbandje genoemd en mogelijk nog ironischer noemt men een tractorband een familieverpakking.

Te weinig radicaal

Ruim veertien dagen geleden bewerkten radicale zwarte jongeren een zwarte schoonheidskoningin met bijlen. Zij was weliswaar politiek radicaal maar wees het gebruik van de zogenaamde halskettingmethode met beslistheid af. Bisschop Mokoena ziet in Soweto regelmatig de gevolgen van een zich radicaliserende groep jongeren, de zogenaamde comrades.

Naast zijn functie van secretaris-generaal van de Reformed Independent Churches Association (RICA) is dr. Mokoena ook betrokken bij de opleiding van zwarte predikanten aan de South African Theological College for Independent Churches (Satcic) in Evaton, vlakbij Vanderbijlpark, ten zuiden van Johannesburg. Het gaat bij Satcic om een vierjarige cursus die zowel kennis van het Oude als het Nieuwe Testament, maar ook geloofsleer, ethiek enzovoorts omvat, kort gezegd een volwaardige opleiding waaraan momenteel ruim zestig studenten verbonden zijn.

Gereformeerd evangelisch

Wat is de ligging van zowel de RICA als Satcic? Bisschop Mokoena glimlacht een beetje en zegt: „In Nederlandse verhoudingen zou u mij en de 864 kerkelijke gemeenschappen die lid zijn van de RICA het best kunnen omschrijven als gereformeerd evangelisch. Dan bedoel ik dat er ook graduele verschillen zijn. Over de vroegchristelijke belijdenissen en de kijk op de Bijbel als het onfeilbare Woord van God bestaat er onder ons geen verschil van mening. Maar wij hebben geen gereformeerde belijdenisgeschriften in onze grondslag".

Een van de grootste problemen voor de RICA is het feit dat men als zwarten met een zeer gematigde visie op de politieke ontwikkelingen in Zuid-Afrika grote problemen ondervindt van radicalen. Ook moet de relatief grote armoede als schrijnend ervaren worden. Voor zeer veel predikanten van de bij RICA aangesloten kerkelijke gemeenschappen betekent het dat zij hun ambt naast de gewone broodwinning moeten uitoefenen.

„Onze predikanten weten drommels goed wat het voor Paulus betekend moet hebben tenten te maken om in zijn broodwinning te voorzien. In de praktijk betekent het voor de meeste zwarte predikanten dat alleen de zaterdag en de zondag overblijven voor ambtelijke werkzaamheden". Voor de opleiding betekent het dat men veel te weinig financiële middelen heeft om het college verantwoord draaiend te houden.

Gemengd gezelschap

De leden van de bij de RICA aangesloten kerkelijke gemeenschappen zijn over het gehele land verspreid en tellen zwarten uit allerlei stammen. Zowel Xhosas als Zoeloes, zowel Vendas als Ndebeles, en zowel Swazis als Noorden Zuid-Soethoes zijn lid van de bij de RICA aangesloten gemeenschappen. Bisschop Mokoena is zelf een Zuid-Soethoe maar de meeste leden van zijn staf hebben een andere culturele achtergrond. „Ook wij moeten leren elkaar daarin te dragen en te verdragen", aldus de bisschop.

Hoewel bisschop Mokoena zich steeds uiterst mild uit, raakt hij toch geïrriteerd als we gaan praten over het omstreden Kairos-document.
„Ik kan het niet anders omschrijven dan een smerig stuk papier", zo antwoordt hij vinnig als ik hem naar zijn oordeel vraag. „U zult het nauwelijks van mij geloven maar ik ben toch blij dat het Kairos-document verschenen is.
Nu weten wij tenminste goed op welke vergaande wijze de kerk is geïnfiltreerd door het marxistisch gedachtengoed".

Verloren roeping

Bisschop Mokoena ziet in het Kairos-document het bewijs dat de kerk haar profetische roeping verloren heeft en de weg van het louter horizontaal gerichte marxistisch-leninisme is opgegaan. Hij noemt het Kairos-document een typisch voorbeeld van een theologie die vergeten is dat het heil in de eerste plaats gestalte krijgt in de persoonlijke relatie met God. Pas daarna heeft het zijn uitwerking in het doen van sociale gerechtigheid. „In de Kairos-theologie gaat het heil uitsluitend op in het uitoefenen van sociale gerechtigheid. Dat is een uiterst kwalijke zaak", aldus de zwarte bisschop.

Zonder zichzelf als de enige leider van zwart zuidelijk Afrika op te werpen plaatst hij wel kritische kanttekeningen bij het feit dat mensen als bisschop Desmond Tutu en dr. Allan Boesak die rol aangemeten krijgen of zichzelf met dat aureool tooien. „Het Kairos-document bracht duidelijkheid en maakte het voor ons een stuk makkelijker de geesten te onderscheiden".

Miljoenen gematigden.

Om duidelijk te maken dat Tutu en Boesak maar een relatief klein percentage van zwart zuidelijk Afrika vertegenwoordigen antwoordt dr. Mokoena desgevraagd dat hij politiek gezien in grote lijnen verwant is met bisschop B. E. Lekganyane van de Zion Christen Kerk (ZCC). Deze kerkgemeenschap, die te omschrijven valt als een samenvoegsel van groeperingen die nog zeer sterk vasthouden aan oude heidense rituelen en gedachten, maar zichzelf voorzien heeft van een overigens dun christelijk jasje, is evenals de RICA nogal fel gekant tegen een boycot van Zuid-Afrika. „Maar u moet wel beseffen dat de Zion Christen Kerk en de RICA samen een krappe tien miljoen zwarte leden hebben".

De bisschop maakt daarmee duidelijk, dat de aanspraken van mensen als Boesak en Tutu en niet het minst ook de woordvoerders van het ANC —als zouden slechts zij de enige echte woordvoerders van de zwarte en gekleurde bevolking van Zuid-Afrika zijn— beslist leugenachtig en derhalve uitermate misleidend zijn. Zelfs de suggestie dat de rest van de ruim twintig miljoen zwarten en kleurlingen in Zuid-Afrika radicaal georiënteerd zijn, is, zo mag ik persoonlijk wel aanvullen, pertinent onjuist. Dat leerde een maand verblijf in Zuid-Afrika waarbij onder andere een betrekkelijk intensief contact met vele zwarten en bijvoorbeeld een bezoek aan^ de zwarte "township" Alexandra, het|' zusje van Soweto.

Principiële kloof

Overigens moet eraan worden toegevoegd dat in principieel opzicht de RICA totaal verschillend is van de Zion Christen Kerk, waar bisschop Lekganyane een soort middelaarsrol vervult, waarmee hij een van de meest centrale noties uit de Heilige Schrift miskent. Het zicht op het werk van de Heere Jezus Christus is nagenoeg geheel verdwenen.
Dat kan beslist niet gezegd worden van de bij de RICA aangesloten kerkelijke gemeenschappen die een veel bijbelser sfeer ademen.

„U moet het maar zo zien dat de Zion Christen Kerk en wij elkaar op zekere punten gevonden hebben omdat wij als gemeenschappelijke vijand het communisme hebben", aldus de bisschop. De RICA voelt zich sterk verwant met een organisatie als de International Council of Christian Churches, de ICCC.

De aanhang van de RFCA bevindt zich niet in de eerste plaats in de grote steden hoewel in Soweto, met ruim een miljoen inwoners, er 900 zwarte voorgangers zijn op een totaal van ongeveer 13.000 leden. Positieve ontwikkelingen

Bisschop Mokoena ziet de laatste jaren wel degelijk een positieve ontwikkeling plaatsvinden in Zuid-Afrika. Hoewel hij de besluitvorming van de synode van de Nederduitse Gereformeerde Kerk ten aanzien van apartheid nog i eens grondig wil analyseren, noemt hij de beslissingen bij voorbaat al van ontzagwekkend belang. Verder is bisschop Mokoena, met bisschop Lekganyane, van mening dat een boycot van Zuid-Afrika een zeer  negatieve invloed heeft op de afschaffing van apartheid in hun land. Bisschop Lekganyane verklaarde dat publiek in de maand mei, tijdens de viering van het 75-jarig bestaan van de Zion Christen Kerk in het bijzijn van president P. W. Botha.

Gewillige prooi

Bisschop Mokoena zegt dat desinvestering, boycotacties en dergelijke, de werkgelegenheid van met name de zwarten in gevaar brengen.
„Op die manier verliezen de kostwinners hun baan en hun aanzien. Mede daardoor worden zij een gewillige prooi van linksradicale elementen", aldus Mokoena.

Verder heeft men uit de kring van Mokoena een nieuwe christelijke multiraciale politieke partij opgericht die inmiddels ook vanuit het buitenland steeds meer bijval ontvangt. Mokoena stuurde bijvoorbeeld zijn politiek programma naar zowel premier Margaret Thatcher als premier Lubbers. Van mevrouw Thatcher kreeg hij een keurige brief terug, waarin zij hem bedankte voor zijn programma en tevens meedeelde dat zij erg veel had aan zijn visie op de politieke ontwikkelingen. Met een blik van enige voldoening laat de bisschop de brief van het Engelse staatshoofd zien.

Voor bisschop Mokoena blijft de politiek echter op de tweede plaats staan, want de verkondiging van het Evangelie en de opleiding van predikanten zijn voor hem van het grootste belang. „De oplossing van de crisis in mijn land zie ik pas komen als het Evangelie doorwerkt in Zuid-Afrika, zowel in harten van zwarten als blanken".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 15 november 1986

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Zwarte bisschop Mokoena: Kerken in Zuid-Afrika marxistisch geïnfiltreerd

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 15 november 1986

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken