Bekijk het origineel

Moeilijke formatie nieuw kabinet-Kohl verwacht

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Moeilijke formatie nieuw kabinet-Kohl verwacht

Liberale FDP zal meer ministerposten voor zich opeisen

4 minuten leestijd

• BONN — Door het forse verlies van CDU/CSU en de tamelijk opmerkelijke winst van de FT)P ziet het er naar uit dat taaie onderhandelingen vooraf zullen gaan aan de vorming van de volgende Westduitse regering.

Dat de christen-democraten en de liberalen met elkaar doorgaan, staat vast. Voor de verkiezingen hadden béide partijen voorkeur voor elkaar uitgesproken. De leiders ervan hebben deze voorkeur gisteravond herhaald.

In de demissionaire regering is de liberale FDP met drie ministers vertegenwoordigd. Het ligt voor de hand dat de liberalen uitbreiding van dit aantal zullen verlangen nu zij van zeven procent in 1983 gestegen zijn tot bijna negen in 1987. Anders dan op grond van de opiniepeilingen verwacht leek te mogen worden, hebben de liberalen zich gehandhaafd als derde politieke stroming van de Duitse Bondsrepubliek.

De Groenen hebben aanzienlijk gewonnen, maar hun fractie blijft kleiner dan die van de FDP. Deze plaats danken de liberalen, zo is de indruk van waarnemers, in sterke mate aan Hans-Dietrich Genscher, die in de afgelopen jaren sterk teruggekomen is nadat zijn eigen partij hem als voorzitter had 'afgezet'. Dit was een reactie op de partnerruil die de FDP in 1982 gepleegd had: zij zegde de coalitie met de SPD van toenmalig kanselier Helmut Schmidt op en vormde een kabinet met de christen-democraten van Helmut Kohl.

Economische politiek

De christen-democraten hebben bij de verkiezingen van gisteren ongeveer 2 miljoen stemmen verloren. Uit analyse van de cijfers blijkt dat dit verlies vooral tot stand kwam in landelijke streken, waar de CDU traditioneel haar stemmen vandaan haalt. Kopstukken van de CDU legden een verband tussen de magere uitslag voor hun partij en het winterse weer, wat er voor verantwoordelijk zou zijn dat veel oudere kiezers niet naar het stemlokaal getogen zijn.

Waarnemers in Bonn zijn van mening dat de regeringscoalitie haar meerderheid vooral heeft behouden dank zij het succes van haar economische politiek in de afgelopen jaren. De inflatie is onder kanselier Helmut Kohl vrijwel tot nul gedaald, terwijl de economische groei jaarlijks minstens 2,5 procent bedroeg.

De 56-jarige beroepspoliticus Helmut Kohl is sinds vierenhalf jaar regeringsleider. Toen hij in de herfst van 1982 zijn jarenlange rivaal, de sociaal-democraat Helmut Schmidt, als bondskanselier afloste, was hij de jongste regeringsleider in de geschiedenis van de Duitse Bondsrepubliek.

Ambitieus politicus

Kohl geldt als een uitgesproken ambitieus en vasthoudend politicus. In 1969 werd hij, nog maar 39 jaar oud, gekozen tot minister-president van de deelstaat Rijnland-Palts. Vier jaar later slaagde hij erin de sprong naar de nationale politiek te maken: de CDU koos hem in 1973 tot haar voorzitter. In 1975 werd hij benoemd tot kanselierskandidaat van de christen-democratische zusterpartijen CDU en CSU. Een jaar later werd hij de leider van de oppositie in de Bondsdag.

In 1976 moest Kohl het bij de nationale verkiezingen afleggen tegen Helmut Schmidt. In 1980 brachten de christen-democraten CSU-voorzitter Franz-Josef Strauss in het veld. Ook hij slaagde er niet in Helmut Schmidt van een nieuw mandaat als bondskanselier (als leider van een coalitie van SPD en FDP) af te houden.

Kohl, die in 1982 door CDU/CSU en FDP na het aannemen in de Bondsdag van een constructieve motie van wantrouwen tot bondskanselier gekozen werd, is de eerste regeringsleider in West-Duitsland die de donkere jaren van het nationaal-socialisme (1933-1945) slechts als kind heeft meegemaakt.

Strauss ontevreden

Critici hebben Kohl verweten dat hij bij conflicten binnen de coalitie van drie partijen niet energiek genoeg optrad. In de loop van de afgelopen jaren heeft de bondskanselier echter bewezen dat een van zijn sterke kanten juist is, dat hij de coalitie zodanig in de greep heeft dat interne rivaliteit doorgaans van voorbijgaande aard bleek te zijn.

De gewijzigde krachtsverhouding binnen de centrum-rechtse coalitie biedt Helmut Kohl naar de mening van waarnemers het voordeel dat hij Franz-Josef Strauss buiten zijn nieuwe ministersploeg kan houden. De 71-jarige premier van Beieren heeft in de campagne bij herhaling verklaard dat de Duitse Bondsrepubliek de „illusies" van een ontspanningspolitiek jegens Oost-Europa'moet opgeven. Dit vooruitzicht is evenwel weinig aantrekkelijk voor de meerderheid van de Westduitsers, die in de vuurlinie zouden komen te liggen bij een mogelijk conflict tussen de supermogenheden in Europa.

Strauss verklaarde ontevreden te zijn over de verkiezingsuitslag. Hij zei dat de politiek van CDU en CSU handiger en duidelijker moet worden. „De uitslag geeft te denken", aldus de CSU-leider in de "Bonner Runde" van het eerste en tweede Westduitse televisienet.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 26 januari 1987

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

Moeilijke formatie nieuw kabinet-Kohl verwacht

Bekijk de hele uitgave van maandag 26 januari 1987

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

PDF Bekijken