Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Mestkalf kan de kist uit voor groepshuisvesting

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Mestkalf kan de kist uit voor groepshuisvesting

Revolutionaire ontwikkeling stelt èn de boer èn het kalf èn de consument tevreden

7 minuten leestijd

Navobi bv vangt drie vliegen in een klap. In 1984 startte het in de kalversector gespecialiseerde bedrijf een revolutionaire ontwikkeling: kalveren kunnen de kisten verlaten voor een verblijf in een groepshok tot groot genoegen van de dieren zelf, de bemesters en de consumenten. Een artikel over koetjes, kalfjes en kistperikelen. ,,De meeste boxen zijn over tien jaar vervangen door hokken".

Het Navobi-concern uit Staverden houdt zich bezig met alles wat ligt tussen nuchter kalf en consumentenprodukt. De eerste schakel van het produktieproces heeft de boer in handen. Hij krijgt van Navobi kalveren, die hij 25 weken lang voor een vaststaande vergoeding op moet fokken in krappe kisten met Navobi- melk. Wanneer de kalveren vetgemest zijn, gaan ze regelrecht naar dochteronderneming Ekro, een slachterij, die ze vervolgens in gedeelde stukken exporteert. (Slechts tien procent van het vlees blijft in Nederland.) Het werken op contractbasis heeft voor de mester het voordeel dat hij verzekerd is van een jaarlijkse inkomstenbron van zeventig gulden per box. Deze verdiensten kunnen worden aangevuld met premies, die afgeleid worden van de technische resultaten. Als een boer bij voorbeeld boven de dagelijkse groeinorm van een kalf uit komt, krijgt hij een extra vergroeding. Voordeel van zo'n premiestelsel is dat de boer meer betrokken raakt bij het mesten voor Navobi.

Moeder de koe
Vleeskalveren worden in hoofdzaak gehouden in boxen van 60 tot 70 centimeter breed. In de kist staat het kalf te groeien. Voor en achter hem staat een afgescheiden metgezel. Naast hem staat wellicht ook een kalf. „De beesten zijn opgewekt en blij", zegt de heer J. Kroeske, directeur van Navobi. „Ze gedijen prima. De individuele huisvesting in boxen is een kwestie van gewenning voor de burgerman. Die heeft een idyllisch beeld van kalfjes die dartelen rond moeder de koe. Ziet hij vervolgens een kalverstal met boxen, dan schrikt hij, omdat het volstrekt in tegenstrijd is met het bekoorlijke beeld op zijn netvlies. Er zit een luchtje aan de stal, letterlijk. Bij de burger stinkt dat; de boer vindt echter dat het erbij hoort". „De kalf is een kuddedier. Die eigenschap kan ook tot uiting komen in een schuur met boxen. Er is alleen geen intensief contact. Ze kunnen niet stoeien en elkaar belikken. Toch wennen ze duidelijk aan hun buren. Als er een kalf verhuist naar een andere box, dan is hijzelf en de buurman een dag of twee van slag af".

Voeding
Kistkalveren worden heel hun leven met de neus op de emmer gedrukt. Eten, eten, groeien, groeien. „Het voedsel dat de dieren krijgen is nauwkeurig onderzocht in onze laboratoria. Het is compleet, heeft geen tekorten, smaakt lekker en wordt met graagte gedronken. Een probleem is dat na ongeveer twintig weken de pens in werking treedt. Dat bezorgt de kalveren een gevoel van onbehagen. Het gevolg is dat ze met de tong gaan slaan, likken en de houten vloeren gaan bewerken. Het geven van wat meer ruw voedsel kan dit echter wel verhelpen". Als het kalf ruw voer krijgt, wordt zijn vlees echter donkerder. Dat heeft de consument liever niet. Die wenst blank kalfsvlees. Het geven van ruw voedsel moet daarom beperkt blijven. Maar beperking kan weer bloedarmoede opleveren.

„Bloedarmoede kan de mester gemakkijk constateren. Goed voer voorkomt veel. Als er sprake is van bloedarmoede kan dit door ijzer bijgestuurd worden. Dat is geen probleem. Overigens moeten we de vervelende verschijnselen niet overdrijven. Het beest lijdt er echt niet onder".

Lekker dier
Wie er wel onder lijden zijn onder meer de Vereniging voor Dierenbescherming en de stichting Lekker Dier. Dag en nacht zijn deze bestrijders van dierenleed in de weer om mensen aan het verstand te brengen dat het eten van kistkalfsvlees onfatsoenlijk is. „Er zijn zelfs anti-vlees-mensen die proberen de consument te bewegen helemaal geen vlees meer te eten", aldus Kroeske. Het veranderen van vleeseters in vegetariërs gaat de dierenbeschermers niet gemakkelijk af. Wel zijn ze er in geslaagd de consument kritischer naar voorgeschoteld vlees te laten kijken. „Vooral in Engeland leeft men door het werk van zulke bewegingen emotioneel steeds meer met het dier mee. Voeding moet geproduceerd worden, zoals zij dat wensen. Ook in Denemarken groeit de band met het dier. Men is begaan met het welzijn ervan. In Nederland begint dit ook op gang te komen. Uiteraard houden we daar als producent rekening mee". Vandaar dat Navobi enige tijd geleden overleg voerde met de Vereniging voor Dierenbescherming. Daaruit vloeide de afspraak voort om binnen enkele jaren de leefruimten van kalveren te verbreden. Zo kan vandaag bij veel mesters een kalfje van 200 kilo 60 centimeter breed worden zonder hinder te ondervinden van knellende schotten in een van de magen: het houdt nog 10 centimeter bewegingsvrijheid over.

Groepshuisvesting
Een onderzoek van overheid en bedrijfsleven naar de minimale afmetingen van boxen is nog aan de gang. Ondertussen maakt de consument echter steeds duidelijker kenbaar dat hij meer prijs zou stellen op vlees van kalveren die in groepen gehuisvest zijn, dan vlees van kalveren uit een al of niet verbrede box. „Navobi werkt vanuit de filosofie dat het uiteindelijk de consument is die de toekomst van het bedrijf bepaalt. Daarom werkt het bedrijf actief mee aan onderzoek en ontwikkelingen die ertoe moeten leiden dat de kalversector een beter maatschappelijk aanzien krijgt", schreef het bedrijf onlangs in een persbericht. Een van die ontwikkelingen is de groepshuisvesting van kalveren. „Groepshuisvesting betekent voor de kalveren een aanzienlijke verbetering van hun welzijn", laat docherbedrijf Ekro verontruste consumenten in een brochure weten. Het bedrijf heeft een proefboerderij in Eerbeek, waar het met wetenschappelijke onderzoekinstituten werkt aan de vervolmaking van deze revolutionaire vorm van kalverbemesting. Het belangrijkste voor het kalf is dat het zijn vrijheid ziet verzesvoudigen: het mag straks zeven en een halve meter delen met vier andere. „Probleem daarbij was wel dat de uitwerpselen op de vloerlatten terechtkwamen. (In de box vielen die op de daarvoor bestemde plek achter het kalf.) Omdat kalveren natte mest moeilijk door het rooster kunnen trappen, werd het in de box spekglad. Daarom hebben we de strukturen van het voer veranderd, zodat de mest droger is en gemakkelijker weggetrapt kan worden. Dat is minder gevaarlijk en bovendien veel hygiënischer", aldus de directeur van Navobi.

Drinken van urine
Een andere moeilijkheid ligt in de zuigbehoefte van het kalf. Een gevolg daarvan is dat het dier bij zijn huisgenoten urine drinkt, wat de oorzaak voor sterfte kan zijn. „We zijn daarom druk bezig met onderzoek om dit 'vervelende gedrag" te ondervangen", zegt Kroeske. Volgens .. hem blijft het vastzetten van de kalveren gedurende de eerste zes tot acht weken de beste methode om het probleem van het zogenaamde navelzuigen op te lossen. Ondanks de knelpunten schakelen steeds meer kalfbemesters over tot groepshuisvesting. , Ongeveer een kwart van de mesters die een contract zijn aangegaan met Navobi, hebben hun boxen opgeruimd voor groepshokken. „Wij hebben de overtuiging dat steeds meer boeren na verloop van tijd voor dit systeem zullen kiezen. Over een jaar of tien zullen zij in de meerderheid zijn ten opzichte van hen die met boxen werken". „De inventaris van boeren gaat zo'n tien jaar mee. We hebben de boeren gewaarschuwd dat ze er goed aan doen twee of drie jaar vóór de vernieuwing van de inventaris een afdeling met groepshokken te beginnen. Wij stimuleren onze mesters om stapsgewijs te vernieuwen, zodat ze gelegenheid krijgen om kleinschalig met het systeem te leren werken. Individuele controle van groepskalveren wordt namelijk moeilijker. Daar zijn vakmansogen voor nodig". De kosten van de overgang op groepshuisvesting zijn per standplaats ongeveer 330 gulden. „Mesters krijgen van ons een premie wanneer ze overgaan tot groepshuisvesting ".

Groepshuisvesting stelt volgens Kroeske de boeren, de kalveren en de consumenten tevreden. „Dit systeem geeft de boer meer voldoening. Hij vindt het mooier, omdat hij nu meer met zijn vee bezig is". Ook de kalveren hebben schik in de hokken. „De dieren zijn vrolijker en leven rustiger". En de consument? Die kan weer met een gerust geweten kalfsvlees nuttigen. Ondertussen vangt Navobi de derde vlieg.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 10 februari 1987

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

Mestkalf kan de kist uit voor groepshuisvesting

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 10 februari 1987

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

PDF Bekijken