Bekijk het origineel

Radarketen bij Westerschelde moet veiligheid scheepvaartverkeer bevorderen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Radarketen bij Westerschelde moet veiligheid scheepvaartverkeer bevorderen

7 minuten leestijd

KRABBENDIJKE - In de geschiedenis van de scheepvaart heeft de beveiliging altijd al een belangrijke rol gespeeld. Dat dit aspect nog steeds niet aan betekenis heeft ingeboet, blijkt wel uit het feit dat men in het Westerscheldegebied al weer zo'n tien jaar bezig is met de bouw van de zogenaamde walradarketen. Samen met de reeds bestaande diensten moet de radarketen een belangrijke schakel gaan vormen in het geheel van voorzieningen om de afhandeling van de scheepvaart te optimaliseren en de veiligheid te dienen.

Het is uit de geschiedenis bekend dat de Romeinen zo'n tweeduizend jaar geleden langs de kust van de Middellandse Zee vuurtorens bouwden met hout als brandstof. De ontwikkeling van de gloeilamp en elektrische stroom zorgde ervoor dat de beveiliging van de scheepvaart een snelle groei doormaakte.
Een ander middel om veiliger te varen is het beloodsen van zeeschepen. Loodsen treden al sinds eeuwen op als raadgevers en wegwijzers voor de kapitein in vaarwaters die moeilijk te bevaren zijn. De tekortkomingen van bebakening bij mist werd in de jaren na de Tweede Wereldoorlog verkleind door de ontwikkeling van de radar. Spoedig werd duidelijk dat radarstations op de wal de scheepvaart bij slecht zicht en mist goede hulp kunnen verlenen bij het binnenlopen van havens en voor de navigatie in vaargeulen.

In ons land kreeg IJmuiden in 1951 de eerste radarpost. Vijf jaar later volgde Rotterdam met de eerste walradarketen. De toeneming in grootte en aantal van zee- en binnenvaartschepen en het grote aantal schepen dat een gevaarlijke lading vervoert, maakten het noodzakelijk dat een systeem meer moest leveren dan alleen het assisteren van schepen bij slecht zicht. De dienstverlening werd vervolgens uitgebreid tot 24 uur per dag om ook bij goed zicht de scheepvaart van de nodige informatie te voorzien.

Verdrag
Aan de grote bloeiperiode van Antwerpen als haven- en handelsstad kwam in 1585 een einde, toen na de opstand tegen de Spaanse overheersing en de scheiding tussen de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden, de Schelde werd geblokkeerd door Holland en Zeeland. Pas na de Franse revolutie in 1795 werd de blokkade opgeheven. In 1839 werd in het verdrag van Londen de soevereiniteit van België erkend en werd er een speciale regeling voor de Schelde getroffen. De vrije scheepvaart voor alle naties op de Schelde werd erkend, maar Nederland hield het recht tol te heffen voor alle passerende schepen. Op 12 mei 1863 werd deze tol bij verdrag afgekocht.

Als gevolg van het verdrag van Londen werd ook een gemeenschappelijk toezicht ingesteld op het loodswezen, op de bebakening en de instandhouding van vaargeulen op de Schelde. Dit toezicht wordt uitgeoefend door daartoe benoemde permanente commissarissen van toezicht op de Scheldevaart. De voor België zo belangrijke vrije vaart op de Schelde is gewaarborgd, maar de toeneming van het aantal schepen en het vervoer van gevaarlijke stoffen, maakte maatregelen op het gebied van de bevaarbaarheid en de veiligheid noodzakelijk.

Radarketen
Tussen België en Nederland is in 1978 een verdrag gesloten waarin de aanleg en exploitatie van de radarketen is geregeld. De keten, op grondgebied van beide landen, dient als een systeem te functioneren, rekening houdend met operationele eisen van beide landen en afspraken in verband met de scheepvaart op de Schelde. Om hiervoor te zorgen is een gezamenlijke Belgisch-Nederlandse projectorganisatie werkzaam, die in Vlissingen zetelt. De uitvoering van het verdrag berust bij de permanente commissarissen van toezicht op de Scheldevaart.

In de loop der jaren zijn er langs de Westerschelde stapsgewijs voorzieningen getroffen ten behoeve van de scheepvaart. Een gedeelte hiervan is tijdelijk. Zo is in 1962 de Schelde Inlichtingen Dienst (SID) ingesteld, bestaande uit twee radiodiensten te Vlissingen en Antwerpen. Deze radiostations onderhouden de marifoonverbindingen met de scheepvaart. Met name de zeescheepvaart met loodsen wordt voorzien van de nodige informatie. De SID wordt in de nieuwe keten opgenomen.

Verkeersposten
In Terneuzen en Hansweert zijn tijdelijke verkeersposten ingericht die in de nieuwe radarketen worden vervangen. In 1976 is de beperkte walradarketen in gebruikt genomen met twee radarposten op Nederlands grondgebied (Waarde en Saeftinghe) en een post in het Antwerpse havengebied (Zandvliet), later aangevuld met een post stroomopwaarts (Kruisschans). Deze radarketen gaat, voorzien van nieuwe apparatuur, deel uitmaken van de nieuwe radarketen.
Met de nieuwe voorzieningen vindt een flinke uitbreiding plaats van het door de radar bestreken gebied. Door computers is het mogelijk om het radarbeeld te projecteren op televisieschermen en daaraan ook beelden toe te voegen zoals plattegronden, lijnen en markeringen. Computers maken het ook mogelijk dat scheepsbewegingen op de radarschermen automatisch gevolgd en geregisteerd worden. Op deze wijze is het mogelijk en goed overzicht te krijgen van de verkeerssituatie op de hele rivier. De radarketen bestaat uit zeventig radarsenoren, die een gebied bestrijken vanaf de Noordzee tot aan het centrum van Antwerpen met een lengte van circa 130 kilometer.

Bemande centrales
Op vijf verkeersknooppunten komen bemande centrales, waar ook de radarbeelden van de aangrenzende gebieden worden ontvangen. In het Schelde-coördinatiecentrum te Vlissingen is een overzicht van het hele gebied beschikbaar. De bemande centrales komen in Zeebrugge, Vlissingen, Terneuzen, Hansweert en Zandvliet. De gegevens van de radarsenoren worden samen met de informatiestroom van het scheepvaartgebeuren verwerkt in een aantal computers, het Informatie Verwerkend Systeem (IVS).

Voor het signaleren van de schepen op zee zijn drie radiopeilers opgesteld langs de kust. Hiermee wordt de positie van een schip bepaald, zodra dit schip zijn VHF-radiozendinstallatie gebruikt. De gemeten positie wordt vervolgens op het radarscherm afgebeeld. Het systeem geeft de mogelijkheid om met de computer scheepsbewegingen zeer nauwkeurig te volgen en te registreren. Dit zogenaamde doelvolgen verlicht de taak van het bedienend personeel- dat daardoor zijn aandacht kan concentreren op de veilige en vlotte afhandeling van het verkeer.
De kans dat het systeem uitvalt is bijzonder klein. Indien dit onverhoopt toch gebeurt, kan op beperkte schaal radarassistentie worden gegeven.

Communicatie
Een belangrijk onderdeel van de radarketen vormt het communicatiesysteem waarmee wordt bedoeld de spraak- en gegevenscommunicatie tussen schip en wal, tussen de centrales en posten onderling en met derden. Er wordt gebruik gemaakt van telefoon, marifoon en vaste verbindingen. Diverse meetapparaten om zicht, waterstand, windsnelheid en windrichting op te nemen completeren het systeem. Op deze wijze staat de scheepvaart op de Westerschelde een technisch zeer modern syseem ter beschikking.

De apparatuur en het bedienend personeel van de radarketen vormen een systeem om de efficiency en de veiligheid van de binnenvaart en de zeescheepvaart en de bescherming van de omgeving te verbeteren. Vooral daar waar de verkeersintensiteit hoog is, veel gevaarlijke ladingtransporten plaatsvinden of de navigatie moeilijk is, is zo'n systeem nodig. De Westerschelde met zijn mondingen is éen rivier waar deze factoren een rol van betekenis spelen. Zo bedraagt de verkeersintensiteit op bepaalde gedeelten 60.000 scheepsbewegingen per jaar, de aan- en afvoer van vloeibaar gas is de grootste van West-Europa en van Vlissingen tot Antwerpen is het een kronkelende rivier met scherpe bochten en nauwe passages. De vaargeulbreedte is gemiddeld 600 meter. In het Nauw van Bath en de Pas van Borssele is de vaargeul slechts 350 meter breed. Grote schepen die alleen bij hoog water naar binnen kunnen, moeten ongehinderd kunnen doorvaren.

Overzicht
Het benodigde overzicht van de verkeerssituatie op de gehele rivier is met een radarketen eenvoudig mogelijk. De radarketen zal bediend worden door personeel van het Bestuur van het Zeewezen en van de Binnenvaart (BZB) van het ministerie van verkeerswezen en buitenlandse handel in België en van het Directoraat- Generaal Scheepvaart en Maritieme Zaken (DGSM) van het ministerie van verkeer en waterstaat in Nederland. Beide ministeries treden ook op als opdrachtgevers voor de bouw.

De radarketen wordt gebouwd door Philips. De communicatievoorzieningen worden aangelegd door de PTT en de regie van telegrafie en telefonie. Het systeem biedt de mogelijkheid dat buitenstaanders zoals havenschappen en havendiensten in de informatiestroom van het systeem deelnemen. De kosten van het geheel worden geraamd op 200 miljoen gulden. De radarketen gaat samen met de reeds bestaande diensten een belangrijke schakel vormen in het geheel van voorzieningen om de afhandeling van de scheepvaart te optimaliseren en de veiligheid te dienen. Het totaal biedt de mogelijkheid om goed in te spelen op toekomstige ontwikkelingen op de Westerschelde, wat de reputatie van deze belangrijke rivier ten goede komt.

De gegevens voor dit verhaal zijn ontleend aan een brochure van het Projectbureau Schelderadar te Vlissingen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 16 september 1987

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Radarketen bij Westerschelde moet veiligheid scheepvaartverkeer bevorderen

Bekijk de hele uitgave van woensdag 16 september 1987

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken