Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

E. Zwart

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

E. Zwart

3 minuten leestijd

Everhard Zwart toont zich heel vasthoudend in het uitdragen van de ideeën uit zijn muzikale nest. Aan een ieder die het maar horen wil, laat hij de rijke klankentaal van de nalatenschap van Jan Zwart en Feike Asma horen. Enerzijds verdient dat respect, anderzijds kunnen ook goede dingen overgewaardeerd worden. De wijze kent immers tijd en plaats.

Het wekt dus geen verbazing als E. Zwart op zijn nieuwe lp, gespeeld op het mooie Holtgrave-orgel in de Grote- of St. Lebuïnuskerk te Deventer, weer onder meer werken van J. Zwart en F. Asma speelt. Hij valt er zelfs heel onstuimig je huiskamer mee binnen: hymne "Wilt heden nu treden" van Jan Zwart, een groots en voornaam werk. De plaat sluit af met de Fantasie over de Avondzang, een van Asma's schoonste werken. Er is de laatste jaren veel lelijks gezegd over Asma-imitaties die geen hout snijden. Dat is ongetwijfeld waar. Maar Everhard Zwart benadert zijn leermeester toch wel heel erg goed. Het ontbreekt nog slechts —hoe kan het anders?— aan de voorname rust waarmee de gerijpte Asma zo'n werk op de klavieren kon zetten.

Tussen Zwart en Asma staan drie mooie werken uit de orgelliteratuur: als eerste het Orgelconcert V in f dur van G. F. Händel (breedsprakig en verromantiseerd spel, geijkte registraties, veel tremulantgebruik en te langzame tempi, met name in het Presto), gevolgd door de energiek gespeelde Toccata en fa majeur van Jules Grison, waarin het er waarlijk Pruisisch toegaat. Er zijn trouwens ook twee lelijke lassen hoorbaar. Gelukkig maakt Zwart zich er niet goedkoop van af door de veel gespeelde kortste versie uit te voeren.
Tot slot een teleurstellend Preludium und Fuge über B.A.C.H. van F. Liszt, dat een vertellende, soms ook wat sukkelige voordracht krijgt, waardoor het werk lang uitvalt. Voorts moet melding worden gemaakt van een onbeteugelde vrijpostigheid in de vele fortissimo-delen. Vreemde klavier- en tempowisselingen, gevoegd bij soms vreemde registraties, maken dat deze 'B.A.C.H.' eerder de opvattingen ademt van E. Zwart dan van F. Liszt.
Dat Everhard Zwart zich niet exact houdt aan alle aanwijzingen in de partituur, zal geen mens verbazen. Evenmin dat hij het Holtgrave-orgel bespeelt met veel hoorbaar klavierleeuwenvertoon. De een gaat erin op, een ander erin onder. Toch zou Everhard Zwart, het zij met de beste bedoelingen gezegd, er goed aan doen meer respect voor de componist en diens werk ten toon te spreiden en hier en daar lang gekoesterde maar toch kwalijke speelmaniertjes in te dammen. Want een bevend toucher en een schuddende orgelklank maken de muzikaliteit nog niet uit. De spontane en emotionele musiceerdrift van E. Zwart ontaardt te vaak in een hijgend orgel, veroorzaakt door onnodige drukte.

Dat is een welgemeend advies, want Everhard maakt samen met zijn neef Jaap jr. definitief de derde organistengeneratie Zwart uit, die met veel geur en fleur het concertpodium betreedt. Everhard heeft daar de muzikale èn de technische capaciteiten voor in huis. Dat staat onomstotelijk vast.

N.a.v. "Everhard Zwart in concert", Grote- of St. Lebuïnuskerk Deventer, uitg. JQZMuziekprod. Kampen, tel. 05202-21596.

                                                                                      J. van't Hul

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 25 september 1987

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

E. Zwart

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 25 september 1987

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

PDF Bekijken