Bekijk het origineel

Biedt GIFT-techniek hoop voor kinderloze echtparen?

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Biedt GIFT-techniek hoop voor kinderloze echtparen?

Ethische bezwaren zijn minder groot dan bij reageerbuisbevruchting

8 minuten leestijd

<p>Kinderloosheid, een woord waarachter een wereld van verdriet en teleurstelling schuilgaat. Maar ook een wereld die beheerst wordt door onderzoek en techniek. Echtparen hebben soms het gevoel dat ze van het kastje naar de muur gestuurd worden. Het ene onderzoek volgt op het andere. Zonder resultaat. Elke maand als de vrouw menstrueert, beukt een golf van teleurstelling tegen het huwelijk aan. Verschillende methoden staan kinderloze echtparen tegenwoordig ter beschikking. Een zo'n methode is de zogenoemde "GIFT-techniek": een methode tussen de natuurlijke bevruchting en de reageerbuishevruchting. Een aanvaardbaar alternatief voor kinderloze echtparen die ethische bezwaren hebben tegen de reageerbuisbevruchting?</p><p /><p> </p>

De GIFT-methode is iets van de laatste jaren. GIFT is een afkorting van Gamete (ei- of zaadcel) Intra (in) Fallopian (eileider) Transfer, (inbrengen). Steeds meer 'ziekenhuizen gaan deze techniek toepassen. Onlangs is bij voorbeeld het Academisch Ziekenhuis in Groningen tot deze methode overgegaan. Maar ook in het Kamper stadsziekenhuis is deze techniek doorgedrongen. Vanaf 1 september is de gynaecoloog H. Franke verbonden aan het Kamper stadsziekenhuis. Sinds vorige week past hij daar samen met z'n collega W. J. Beekhuis de GIFT-techniek toe.
Franke legt uit wat deze techniek inhoudt: „Bij de GIFT-techniek stirtiuleer je een vrouw door middel van hormonen. Zodoende komen er meer eitjes tot rijping. Teneinde het resultaat te beoordelen, wordt een echoscopie gedaan. De eitjes zuig je op. Dat gebeurt door middel van een kijkoperatie. Tot zover gebeurt precies hetzelfde als bij een reageerbuisbevruchting. De eitjes die je hebt opgezogen, breng je in contact met het zaad van de man. Dat gebeurt tijdens dezelfde zitting. Onder narcose worden die eitjes met het zaad van de man onmiddellijk in de eileider gebracht. Daar vindt de bevruchting plaats".
Het zaad van de man krijgt een speciale behandeling. Franke: „De man komt ongeveer drie uur van tevoren met zijn zaad naar het ziekenhuis. In het ziekenhuis bewerken we het zaad. Het wordt als het ware versterkt. We maken de concentratie hoger. Een normale hoeveelheid zaad is ongeveer 3 tot 5 milliliter. In die paar milliliter zitten ongeveer honderd miljoen zaadcellen. Al die zaadcellen heb je niet nodig. Je kunt niet alles in de eileider inbrengen. Je hebt maar een geringe hoeveelheid nodig. Dat zaad wordt gecentrifugeerd en in een soort voedingsbodem gebracht. Dat doen we om het zaad zo optimaal mogelijk, zo beweeglijk mogelijk te houden. Als we dat gedaan hebben, brengen we het in een soort stoof waar het warm gehouden wordt".
Daarna richt de behandeling zich op de vrouw. Franke: „We brengen de vrouw onder narcose. Tevens maken we een echoscopie. Die eitjes Zuigen we onder steriele omstandigheden op en brengen we met het zaad van de man in een spuitje. Vrijwel direct brengen we de eitjes met het zaad in de eileider. In feite ben je dan klaar. Het wachten is nu op de bevruchting. Het succespercentage van deze methode is dertig procent. Dan heb ik het wel over gynaecologen die met deze methode wat ervaring hebben, die er al wat langer mee bezig zijn en die kunnen beschikken over een goede laboratoriumtechniek".


Voorwaarden


Volgens de gynaecoloog moeten echtparen die voor deze methode in aanmerking willen komen voldoen aan een aantal voorwaarden. Franke: „In de eerste plaats moet er ten minste één eileider bij de vrouw open zijn. Je moet bij de eierstok kunnen komen. Bovendien zal duidelijk zijn dat het zaad van de man goed moet zijn. Ten slotte is de maximumleeftijd voor de vrouw gesteld op 40 jaar. Boven de 40 is de kans op succes veel kleiner en het risico van een aangeboren afwijking veel groter".
Franke zal ook alleen vrouwen in behandeling nemen bij wie sprake is van een stabiele heterofiele relatie: „Die voorwaarde heb ik gesteld, omdat het om een heel intensieve behandeling gaat. Je moet er beiden volledig achter kunnen staan. Als een van beide bezwaren tegen de methode heeft, dan moet je het niet doen. De relatie moet stabiel zijn. Er komt veel op zo'n echtpaar af. Zowel psychisch als lichamelijk. De vrouw krijgt verschillende injecties, er moeten verschillende mietingen verricht worden, op de bewuste dag wordt ze onder narcose gebracht enzovoorts. Zo'n relatie komt dus onder grote spanning re staan. Ik heb natuurlijk wel te maken met mensen die al uitgeselecteerd zijn, die al jarenlang Onder die spanning geleefd hebben. Bij mij komen ze pas als ze dus al een aantal jaar bezig zijn. Het gaat mij .bij voorbeeld te ver als er gezegd wordt: „Tja, onze relatie is niet zo goed, maar wie weet. Het Zal vast wel beter gaan als er een kindje komt". Dat doe ik niet. Daar begin ik niet aan".


Twee groepen
Niet alle echtparen komen voor deze methode in aanmerking. Franke onderscheidt twee groepen: „De eerste groep zijn echtparen die al een aantal jaren bezig zijn om zwanger te worden. Om de een of andere reden, we weten niet altijd wat de oorzaak is, lukt dat niet. Het zaad van de man is goed. Bij de vrouw kunnen we eigenlijk ook geen afwijkingen aantonen. Toch wordt ze niet zwanger. Dat zijn de echtparen met onbegrepen ongewenste kinderloosheid. Deze echtparen zijn uitstekend geschikt voor de GIFT-methode".
Vrouwen bij wie het baarmoederslijmvlies op een afwijkende plaats zit, vormen volgens Franke de tweede groep: „Normaal zit het baarmoederslijmvlies aan de binnenkant van de baarmoeder. Bij sommige vrouwen zit dat slijmvlies op een andere plek, bij voorbeeld in de eileider of achter de baarmoeder. Het blijkt dat een afwijkende plaats van het baarmoederslijmvlies een van de meest voorkomende oorzaken van kinderloosheid is".
Franke vindt het opvallend dat deze afwijking vooral bij de wat 'oudere' vrouwen voorkomt. Hij geeft daarvoor de volgende verklaring: „Het is tegenwoordig zo dat vrouwen pas rond de dertig jaar voor het eerst aan kinderen denken.' Daarvoor willen ze carrière maken. Eerst moeten ze een aantal jaren studeren. Na de studie willen ze een aantal jaren werken. Kunnen ze geen werk meer krijgen, dan denken ze: „Nu wil ik toch wel graag een kindje".


Hogere kans


Franke ziet voor de GIFT-techniek in sommige gevallen een iets hogere kans van slagen: „De kans dat het lukt, is in beide methoden ongeveer gelijk. In sommige gevallen lukt de bevruchting door middel van de GIFT-techniek beter dan door middel van een reageerbuisbevruchting. De kans op uitdragen van een zwangerschap is bij de GIFT-techniek hoger dan bij de reageerbuisbevruchting".
Ethisch ziet Franke tussen beide methoden geen verschil: „Kijk, ik moet erbij zeggen dat ik niet gelovig ben. Ik heb tegen beide methoden geen bezwaar. Volgens mij zijn beide methoden goed te gebruiken als je daar iemand mee kunt helpen. Ik weet dat er mensen zijn die uit ethische overwegingen toch eerder geneigd zijn om naar de GIFT-techniek uit te wijken dan naar de reageerbuisbevruchting. Hoe je erover denkt, dat moet ieder voor zich weten. Ik kan me wel voorstellen dat mensen bezwaar hebben tegen bij voorbeeld de reageerbuisbevruchting. Dat accepteer ik".


Ethisch standpunt


Het is een bekend gegeven dat de reageerbuisbevruchting nogal wat bezwaren oproept binnen de gereformeerde gezindte. Een van de bezwaren is dat de bevruchting buiten het lichaam van de vrouw plaatsvindt. Eenander bezwaar is dat er meer eicellen bevrucht worden. Enkele worden teruggeplaatst, de rest wordt ingevroren. Slaat een bevruchte eicel gelijk aan, dan worden de ingevroren 'vruchtjes' vernietigd. In feite vernietigt men dan beginnend menselijk leven. Bovendien worden soms op die ingevroren bevruchte eicellen experimenten uitgevoerd.
Bij de GIFT-techniek vallen deze bezwaren weg. De bevruchting vindt bij deze methode plaats in het lichaam van de vrouw. Mag een christen daarom van deze techniek gebruik maken?
In Ede is het "Prof. dr. G. A. Lindeboominstituut" gevestigd. Dat is een centrum voor medische ethiek op bijbelse grondslag. De directeur van dat instituut, dr. ir. H. Jochemsen, laat een voorzichtig positief geluid horen ten aanzien • van de GIFT-methode: „Vanuit het "Lindeboominstituut" willen we de GIFT-techniek zeker als alternatief voor de reageerbuisbevruchting onder de aandacht brengen. De allereerste groeifase vindt bij deze methode plaats in het lichaam van de vrouw. Bovendien zijn bij deze methode veel minder ontsporingen mogelijk dan bij de reageerbuisbevruchting. Wel hebben we wat moeite met de loskoppeling van seksualiteit en bevruchting".
Prof. dr. W. H. Velema, hoogleraar ethiek aan de Theologische Hogeschool van de Christelijke Gereformeerde Kerken in Apeldoorn, reageert wat terughoudend: „De GIFT-techniek gaat wat minder ver dan de reageerbuisbevruchting. Bij de GIFT-methode kan niet gemanipuleerd worden. Toch heb ik er wat moeite mee dat er tussen de man en de vrouw een derde zit, die buiten de huwelijksgemeenschap bezig is met het zaad van de man. In vergelijking met de reageerbuisbevruchting lijkt dat wat minder gevaarlijk, omdat het zaad van de man niet buiten het lichaam van de vrouw gebruikt kan worden. Wel wordt er 'gerommeld' met zaad, zij het ten goede. Maar je weet eigenlijk niet precies wat er verder mee gebeurt".
Gezien het aantal vrouwen dat in aanmerking komt voor deze methode en de kans van slagen, acht prof. Velema de GIFT-techniek een bruikbare minder gevaarlijke methode: „Deze methode is niet bij elk echtpaar te gebruiken. Naar ik meen, komt ongeveer een derde tot de helft van de vrouwen voor deze methode in aanraking. De slaagkans ligt op 30 a 35 procent. Dat betekent dat deze methode binnen het geheel een meer aanvaardbare variant is. .Dus het is een bruikbare minder gevaarlijke methode".
Wel waarschuwt prof. Velema voor het gevaar dat deze techniek drempelverlagend kan werken: „Stel dat deze methode niet lukt, des te gemakkelijker vindt de overstap naar de reageerbuisbevruchting plaats".



Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 8 januari 1988

Reformatorisch Dagblad | 30 Pagina's

Biedt GIFT-techniek hoop voor kinderloze echtparen?

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 8 januari 1988

Reformatorisch Dagblad | 30 Pagina's

PDF Bekijken