Bekijk het origineel

Minister Yamani werd slachtoffer van meningsverschil en koninklijke jaloezie

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Minister Yamani werd slachtoffer van meningsverschil en koninklijke jaloezie

Amerikaanse auteur Robinson publiceert gevoelige zaken

4 minuten leestijd

LONDEN - Ahmed Zaki Yamani verloor zijn functie van olieminister van Saoedi-Arabië in 1986 omdat koning Fahd vond dat Yamani te belangrijk werd en omdat de koning heel anders dacht over het te voeren oliebeleid. Dit zegt de Amerikaanse auteur Jeffrey Robinson in zijn maandag gepubliceerde boek "Yamani: the inside story".

Koning Fahd van Saoedi-Arabië was tegenstander van het door Yamani gevoerde beleid, dat tot doel had het sinds 1973 verminderde aandeel van de Organisatie van Olie Exporterende Landen (OPEC) van de energiemarkt via het opendraaien van de oliekraan weer terug te winnen. Sinds de oliecrisis van 1973 was het OPECaandeel afgenomen als gevolg van de het westerse streven om nieuwe energiebronnen te ontwikkelen zoals oliewinning uit de Noordzee-bodem.

Yamani's streven was erop gericht de olieproducerende landen die niet zijn aangesloten bij de OPEC tot geringere olie-export te dwingen via een prijzenoorlog. Door zijn taktiek, die leidde tot oververzadiging van de markt, daalden de prijzen in de eerste helft van 1986 met zestig procent tot negen dollar per vat (159 liter). Dit bracht een enorme vermindering van de inkomsten van Saoedi-Arabië teweeg.

Andere strategie

Koning Fahd wilde met het oog op de schatkist Yamani tot een andere strategie brengen. Hij eiste zowel een hogere produktie als een olieprijs van achttien dollar per vat en gaf Yamani opdracht dit voorstel tijdens de OPEC-vergadering in oktober 1986 met alle macht te verdedigen. Toen Yamani onverholen tegensputterde kon hij een week later zijn koffers pakken. „Met zijn aftreden als gevolg van jaloezie en zijn openlijk verzet tegen het korte-termijndenken van de koning verdween uit de Arabische politiek de enige man die door zijn gematigdheid groot respect afdwong in zowel het Midden-Oosten als het Westen", aldus Robinson.

Het boek van Robinson is het eerste boek over Yamani. De auteur had enkele ontmoetingen met Yamani en verder gebruikte hij 150 interviews met andere personen. Yamani zelf heeft nooit in het openbaar gesproken over zijn ontslag noch over zijn verhouding met de koninklijke familie in die tijd. Deze informatie verkreeg Robinson uit andere bron. Het resultaat was dat Yamani de publikatie van het boek wilde voorkomen omdat het tal van gevoelige zaken aanroerde.

Gematigde houding

Robinson beschrijft in zijn boek Yamani's ambtsperiode vanaf 1962 onder de koningen Feisal (19641975), Khalid (1975-1982) en de huidige monarch Fahd. Daaruit blijkt dat Yamani vooral tijdens he* bewind van Feisal de vrije hand had bij het oliebeleid van Saoedi-Arabië. Yamani was de man achter het olie-embargo tegen Israels westerse bondgenoten in 1973, maar hij nam een gematigde houding aan toen de OPEC in 1979 ten tijde van de revolutie in Iran op hogere prijzen wilde aansturen. Yamani leidde ook de onderhandelingen waarmee Saoedi-Arabië zijn oliebronnen uit handen van de Amerikaanse multinationals in eigen beheer kreeg. Hij was de grote organiserende kracht binnen het OPEC-kartel.

Ondanks zijn ontslag heeft Yamani nog steeds veel aandacht voor de ontwikkelingen op de oliemarkt. Zijn opvatting is dat zich nog binnen tien jaar een nieuwe energiecrisis aandient. „Er komt ongetwijfeld een tekort. Hoe ernstig dat tekort wordt en wat de omvang er van zal zijn, hangt af van de komende drie jaar. Waarschijnlijk is het al te laat voor het Westen, dat telkens maar gericht is op kortstondig lage olieprijzen", aldus Yamani.

Vrees

Volgens de ex-minister wordt olie ook steeds belangrijker voor de Sowjet-Unie. Zijns inziens vormt onder meer de vrees om olie te moeten importeren een belangrijke faktor achter de nieuwe koers in de SowjetUnie. In het begin van de jaren negentig zullen de wereldoliemarkt en de OPEC worden beheerst door de belangrijkste Golfstaten. „De OPEC zal er dan heel anders uitzien. Sommige leden zullen als olieproducent verdwijnen. De Arabische olieproducénten bevinden zich dan in een zeer machtige positie. Zou Iran er in slagen Irak te verslaan, dan zal die groep binnen het kartel weer worden overheerst door Iran".

Yamani maakt zich zorgen over de neergang van de Amerikaanse olie-industrie, waardoor de afhankelijkheid van de Golf-olie steeds méér toeneemt.

„Er komt een dag, misschien al in de jaren negentig, dat de Amerikanen als zij terugkijken de autoriteiten zullen vervloeken, die dit hebben laten gebeuren".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 2 april 1988

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Minister Yamani werd slachtoffer van meningsverschil en koninklijke jaloezie

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 2 april 1988

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken