Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Blokkade van Berlijn 40 jaar geleden

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Blokkade van Berlijn 40 jaar geleden

Legendarische luchtbrug hield geïsoleerde stad draaiende

4 minuten leestijd

BERLIJN - In de nacht van 23 op 24 juni 1948 stuurde de telex van het door de Sowjet-Unie gecontroleerde persbureau Allgemeine Deutsche Nachrichtendienst (ADN) een boodschap de wereld in die de Berlijners nog lang zou heugen: „De Sowjetvertegenwoordiging in Duitsland is door een technische storing gedwongen het personen- en goederenverkeer op het traject Berlijn-Helmstedt in beide richtingen stil te leggen". De blokkade van Berlijn was begonnen.

Van het ene moment op het andere waren 2,2 miljoen mensen afgesneden van hun voedsel- en brandstofvoorziening. Reeds kort voor middernacht hadden de Russische militaire autoriteiten in hun sector van de stad de elektriciteitscentrales uitgeschakeld, die een groot gedeelte van het westelijke deel van de stad van stroom voorzagen.

Met de blokkade van alle water-, land- en .spoorwegen reageerden de Sowjets op de door Frankrijk, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten begonnen valutahervorming in de westelijk zo• nes van Duitsland en de westerse sectoren van Beriijn. De Sowjet-Unie wilde met de blokkade haar aanspraken op Berlijn onderstrepen en de positie van de drie westerse mogendheden in de stad aantasten, waarmee de Koude Oorlog definitief was begonnen,

"Rozijnenbommen werper"

Door de blokkade werd ook de aflevering van allerlei goederen uit het Sowjetdeel van de stad en het door de Sowjets bezette deel van Duitsland lamgelegd. De westerse mogendheden reageerden echter zonder aarzelen: de toenmalige Amerikaanse militaire bevelhebber Lucius Clay gelastte nog dezelfde dag dat alle beschikbare vliegtuigen moesten worden vrijgemaakt om het westelijke deel van de stad vanuit de lucht te bevoorraden.

Twee dagen later werd de luchtbrug officieel geopend, en toen op 30 september 1949 het laatste vliegtuig met/ tien ton steenkool landde op het vliegveld Tempelhof, was in meer dan 227.000 vluchten in totaal 1,8 miljoen ton levensmiddelen, steenkool en industriële goederen naar de stad gevlogen. Zo landden op 16 april 1949 1383 vliegtuigen in Berlijn, waarbij 12.940 ton goederen werd afgeleverd. Op die dag landde iedere 63 seconden een "rozijnenbommenwerper", zoals de toestellen werden genoemd.

Drooggelegd

De luchtbrug was mede bedoeld om de stad te voorzien van de meest noodzakelijke goederen om de economie enigszins draaiende te houden; zo werden bijna alle onderdelen voor de Reuterkrachtcentrale door de lucht aangevoerd. Voor de luchtbrug haalde de Amerikaanse luchtmacht vliegtuigen uit alle delen van de wereld, die in een minutieus vliegschema slechts enkele minuten na elkaar landden. De noord- en de zuidcorridor waren gereserveerd voor de aankomende toestellen, de middencorridor richting Hannover was voor de vertrekkende vliegtuigen. Het schema was zo precies, dat een piloot die de landingsmanoeuvre verknoeide meteen moest doorstarten om de hele ronde opnieuw te vliegen en weer achteraan de rij aan te sluiten.

Tijdens de blokkade, die in totaal ruim elf maanden duurde, werd de stad letterlijk 'drooggelegd', omdat het meeste voedsel in gedroogde vorm werd aangevoerd. Op de eettafels van de We.stberlijners verschenen negen maanden lang melk- en eierpoeder, gedroogde aardappelschijven, gedroogde groenten en vruchten, gedroogde uien en gedroogd vlees. Berlijners die deze perio"pom" vergeten, een surrogaat-aardappelpuree, die zich als behangerslijm aan het bord hechtte.

Voor de 2,2 miljoen inwoners van het westelijke deel van de stad werden de periode van de blokkade en de maanden daarna geheel bepaald door ontberingen op elk terrein, in het bijzonder door een voortdurende voedsel- en brandstofschaarste. Zo moest het middageten door de geldende gas- en stroomrantsoeneringen doorgaans 's nachts bereid worden. De ontbering leidde in sommige gevallen echter ook tot opmerkelijke voorbeelden van samenwerking: de luchthaven Tegel werd door 20.000 Beriijners in 85 dagen uit de grond gestampt.

Bij de luchtbrug lieten in totaal zeventig militairen van de westerse geallieerde luchmachten het leven, alsmede acht Duitsers. Aan hun offer herinnert een gedenkteken voor de luchthaven Tempelhof, die tijdens de luchtbrug de belangrijkste rol vervulde. De tegenhanger van dit monument staat op het Amerikaanse deel van de luchthaven van Frankfort.

Aan het eind van 1948 zag het Kremlin in dat de westerse geallieerden zich niet uit Berlijn zouden laten verjagen en dat ook de ontwikkelingen in het westelijke deel niet meer waren tegen te houden. Onderhandelingen tussen de speciale Amerikaanse afgezant, Philip Jessup. en de Russische afgevaardigde bij de Verenigde Naties, Jakob Malik, leidde op 5 mei 1949 tot het Verdrag van New York, waarbij de blokkade weer werd opgeheven.

Op 12 mei 1949 gingen bij de controleposten de slagbomen weer open, en nog voor zonsondergang denderden de eerste vrachtauto's uit het Westen, behangen met bloemen en kransen, het westelijke deel van de stad binnen. Het duurde echter nog tot augustus van dat jaar voordat het verkeer over land en over het water weer zo ver was genormaliseerd dat de frequentie van de luchtbrug geleide

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 21 juni 1988

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

Blokkade van Berlijn 40 jaar geleden

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 21 juni 1988

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken