Bekijk het origineel

Geen colectieve doodstraf

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Geen colectieve doodstraf

4 minuten leestijd

Voorstanders van de doodstraf als uiterste straf zijn bij ons bijna alleen nog maar te vinden in de kleine protestantse partijen. Vroeger stelde ook de AR zich op het standpunt dat de overheid het recht had om de doodstraf toe te passen, maar in het huidige CDA is van dat klassiek anti-revolutionaire gedachtengoed nauwelijks meer iets terug te vinden.

In de nieuwe grondwet is (door een amendement van de linkse fracties) zelfs uitdrukkelijk vastgelegd dat de doodstraf niet kan worden opgelegd. In het gewone strafrecht was de doodstraf al in de vorige eeuw afgeschaft. Na de oorlog is ze tijdelijk weer ingevoerd voor oorlogsmisdaden en ook in het militaire strafrecht was zij blijven staan. Het nieuwe grondwetsartikel sluit echter over de hele linie de doodstraf uit. In andere landen (bij voorbeeld de VS) denkt men daar terecht anders over. De overheid heeft immers tot taak (ernstige) schendingen van de rechtsorde te bestraffen, in het uiterste geval door toepassing van de doodstraf.
Dat betekent niet dat in al die landen (met name in Azië en Afrika en niet te vergeten de communistische wereld) waar men de doodstraf toepast, dat ook op een verantwoorde wijze gebeurt. Soms wordt de doodstraf uitgesproken voor economische of politieke delicten ten aanzien waarvan dat toch niet verantwoord is, in andere gevallen mankeert er veel aan de bewijsvoering en heel de procesgang. De doodstraf kan dan het karakter krijgen van een gelegaliseerde moord.

Ook in Zuid-Afrika is de doodstraf in het strafrecht gehandhaafd. Zij wordt zelfs veelvuldig toegepast. Soms op blanken, maar veel en veel vaker op zwarten. Zo werd enige tijd gcieden een zestal zwarten veroordeeld wegens hun betrokkenheid bij de moord op een zwarte burgemeester. Dat was een moord met een duidelijk politieke achtergrond. Burgemeesters en gemeenteraadsleden van de zwarte woonbuurten en satellietsteden hebben het in Zuid-Afrika vaak zwaar te verduren. Zij worden (net als de Arabische burgemeesters in de door-lsraël bezette gebieden) gezien als marionetten van het heersende bewind..

Maar ook al was bij die moord op de zwarte burgemeester sprake van een politiekdelict, dat neemt niet weg dat zo'n moord bestraft moet worden. De doodstraf is daarbij zeker te verdedigen. Toch roept de terdoodveroordeling van de Zes van Sharpeville in brede kring bezwaren op. Niet alleen bij fervente tegenstanders van de Zuidafrikaanse regering of van de doodstraf.
  Zo hebben de drie senatoren van SGP, GPV en RPF een brief gestuurd aan de Zuidafrikaanse ambassadeur waarin ze pleitten voor gratie voor deze zes ter dood veroordeelden. Zij zijn namelijk veroordeeld niet op grond van het overtuigende bewijs dat zij (eventueel samen met anderen) de burgemeester hebben vermoord, maar slechts omdat zij zich bevonden onder de groep mensen die die locale gezagsdrager op wrede wijze het leven benam.
  Nu zullen we wel moeten bedenken dat in de Derde-Wereldlanden (en Zuid-Afrika vertoont daar allerlei raakvlakken mee) de procesgang niet zo vlekkeloos kan verlopen als bij ons. Politie en Justitie hebben daar minder middelen en mensen ter beschikking en ook de (gratis) juridische bijstand is niet zo goed voor eikaar als in ons land.
  Bovendien is de criminaliteit en de politieke onrust in die landen vaak zo groot dat de autoriteiten niet altijd even nauw kunnen kijken. Toch moeten we hoge eisen blijven stellen als het gaat om de doodstraf. Als het handelt om boetes of kortstondige detentie zouden we een collectieve straf in bijzondere omstandigheden nog kunnen verdedigen. Maar voor het opleggen van de doodstraf moet de persoonlijke schuld overtuigend zijn bewezen.

Waar duidelijk kan zijn dat bij de drie senatoren (en zij herinneren daar in hun brief ook aan) van een vooringenomenheid ten opzichte van het doen en laten van de Zuidafrikaanse regering geen sprake is, zijn zij juist degenen die het recht hebben om hier de vinger bij te leggen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 1 juli 1988

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

Geen colectieve doodstraf

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 1 juli 1988

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

PDF Bekijken