Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Lubbers dreigt met crisis; VVD overstag

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Lubbers dreigt met crisis; VVD overstag

Van den Broek mag eigen visie houden

13 minuten leestijd

DEN HAAG — Premier Lubbers heeft gisteravond met een kabinetscrisis moeten dreigen om de VVD over te halen tegen een PvdA-motie te stemmen die gericht was tegen minister Van den Broek van buitenlandse zaken. Daarmee liep het paspoortdebat net na half één vannacht met een sisser af

.

VVD-fractievoorzitter Voorhoeve toonde zich verrast dat de premier het grootste kanon uit het arsenaal in stelling had gebracht. Maar de VVD is een vreedzame partij, wij gaan niet terugschieten. Wij zullen de motie niet steunen", aldus Voorhoeve.

Daarmee kregen minister Van den Broek en premier Lubbers de ruimte hun eigen visie te houden op bepaalde onderdelen uit het enquêtepport paspoortproject. Al in een eerder stadium van het debat had CDA fractieleider De Vries toegegeven aan de wens van Van den Broek dat hij een andere visie mocht hebben op hetgeen in het enquêterapport is vastgesteld.

Verrast

De regeringspartijen, die werden gesteund door SGP, GPV en RPF, namen genoegen met de toezeggingen van de bewindslieden dat de aanbevelingen uit het rapport overgenomen worden en dat in de toekomst met de uiterste zorgvuldigheid de Kamer ingelicht zal worden.

Voor CDA en VVD, die verrast waren door het dreigement van Lubbers, was de onenigheid over het enquêterapport geen kabinetscrisis waard. Voorhoeve vond wel dat premier Lubbers onevenredig hard was opgetreden door de kabinetskwestie te stellen. CDA-leider De Vries noemde de eigen visie van de bewindslieden „geen ideale situatie, maar ook geen onleefbare situatie". Het verschil van mening over de interpretatie van feiten uit het rapport is ook voor de christendemocraten geen reden om een kabinet naar huis te sturen.

De linkse oppositie vond dat wel noodzakelijk. „De regering is principieel. Ik kan me moeilijk voorstellen dat de Kamer niet principiëler is dan de regering. De Kamer mag zich deze vernedering niet aandoen", aldus D66-fractievoorzitter Van Mierlo. PvdA-leider Kok liet zich ook in dergelijke bewoordingen uit.

De kleine christelijke fracties steunden vanaf het begin van het debat de regering. Een crisis, en zeker een over het paspoort, vinden zij ongewenst. „Het is niet aan de burger uit de leggen", aldus Van der Vlies (SGP). Volgens de RPF'er Leerling is de schade van een kabinetscrisis onevenredig groot in vergelijking met de schade die er ontstaan is bij de invoering van een nieuw paspoort. Het GPV-kamerlid Schutte betoogde dat politiek geen domino is waarbij de ene aftreding de andere opvolgt. Uiteindelijk stemden behalve de PvdA ook D66, PPR en PSP voor de motie van.de PvdA'er Meijer.

Premier Lubbers dreigde met een kabinetscrisis omdat naar zijn mening dit enquêterapport niet los gezien kan worden van de andere zaken die in het verleden hebben gespeeld: de RSV-enquête, de bouw-enquête, hel visserij-onderzoek en het studiefinancleringsonderzoek.

„Zuiverheid

„Daarna begonnen de staatsrechtelijke betogen over de zuiverheid op te bloeien, over bewindslieden die te veel aan het pluche gehecht zouden zijn. Die indruk moet nu en hier in dit debat worden weggenomen... Mede in het licht van deze bredere context ben ik bereid om uit dit feit, het verschil van mening met de Kamer over het rapport van de enquêtecommissie als complete en accurate beschrijving van het hele verleden, zo nodig politieke coaclusies te trekken", aldus Lubbers in zijn politieke verklaring.

Zie ook pag. 3: Kabinet kan karwei verder afmaken

vervolg van pag.3

Over de betekenis van "onjuist" en gehechtheid aan het regeringspluche

 Kabinet kan karwei verder afmaken
Door G.A. Vroegindeweij

DEN HAAG - Het kabinet-Lubbers II kan weer verder gaan met het afmaken van zijn karwei. Gisteravond hebben CDA en VVD, gesteund door de kleine christelijke fracties, nadrukkelijk laten blijken dat het beleid voortgezet moet worden en dat vanwege een verschil van mening over een aantal punten in de paspoortaffaire Lubbers II niet voortijding naar huis hoeft.

 Uiteindelijk was er gisteravond toch een behoorlijke crisisdreiging. Alleen de PvdA'ers wisten, zo bleek in de wandelgangen, dat het uiteindelijk allemaal op zijn pootjes terecht zou komen. Bij sommige VVD'ers bestond de vrees dat de premier bewust op een confrontatie heeft aangestuurd. In CDA-kringen werd hetzelfde beweerd, maar daar werd nog aan toegevoegd dat de premier genoeg heeft van de liberalen (in het kabinet) en dat hij het nu eens met de PvdA wil proberen. Dat de premier nog geen opvolgers heeft benoemd van de afgetreden Van Eekelen en Van der Linden, zou een teken zijn dat de Lubbers een kabinetscrisis heel reeël achtte.

Het debat was gistermorgen vrij rustig begonnen. Minister Van den Broek trok het boetekleed aan: hij erkende de gemaakte fouten, beloofde verbetering op het punt van de informatievoorziening aan de Kamer. Op drie punten hield hij echter een andere visie dan de enquêtecommissie en de Tweede Kamer. De minister was van mening dat de Staat geen ernstige financiële risico's loopt; dat de Kamer wel onvolledig en op een aantal punten onzorgvuldig, maar niet onjuist is ingelicht en dat de burgers financieel geen nadeel ondervinden van het feit dat KEF het paspoort gaat produceren.

 Hoog spel

Voor de minister waren dit essentiële punten. „Zonder mijn eigen geloofwaardigheid geweld aan te doen, kan ik geen andere conclusies trekken", aldus de minister, die vervolgens aan de Kamer de ruimte vroeg deze andere visie te behouden en hem het vertrouwen te geven voor de toekomst. Dat was hoog spel van Van den Broek. Hij stelde nadrukkelijk zijn eigen positie ter discussie.

 In tweede termijn liet het CDA-kamerhd Van der Sanden de eis vallen dat de bewindsman de kwalificatie „onjuiste informatieverschaffing" zou overnemen. VVD-woordvoerder Franssen hield echter vol: „Wij zijn destijds met een kluitje in het riet gestuurd. Wij willen daarom achter de conclusie blijven staan dat de Kamer onjuist en onvolledig is geïnformeerd. Het zou Van den Broek sieren als hij dat ook voor zijn rekening zou nemen".

 Daarna herhaalde Van den Broek in tweede termijn zijn verzoek. „Is er ruimte voor overeenstemming dat we niet overeenstemmen?", zo vroeg de minister. De minister raakte geïrriteerd toen CDA-fractieleider De Vries hem nogmaals vroeg er zorg voor te dragen dat de informatievoorziening naar de Kamer in de toekomst zorgvuldig zou zijn.

Daarna kwam premier Lubbers, die in eerste termijn vrij korzelig op de inbreng van de Kamer had gereageerd, met zijn politieke verklaring dat het hele kabinet zou opstappen als er geen ruimte zou zijn voor een verschil van inzicht over het enquêterapport. Ook dat was hoog spel. De Kamer kon de opvatting van de regering accepteren, anders zou het kabinet opstappen.

Onderbelicht

De minister-president onderschreef de kritiek van Van den Broek op het rapport en hij voegde eraan toe dat in het rapport enkele politieke aspecten onderbelicht zijn gebleven, waardoor de gebruikte formuleringen te weinig evenwichtig en compleet zijn. Hij doelde op een aantal momenten in het gehele proces waarin overleg met de Kamer plaatsvond, die het groene licht gaf om door te gaan met het project.

Vervolgens kwam de premier met zijn conclusie dat het hele kabinet opstapt als het kabinet niet de ruimte krijgt het rapport op punten anders te interpreteren. Daarmee wilde hij aantonen dat het kabinet niet zo aan het regeringspluche vastzit als door sommigen wordt gesuggereerd. De premier stootte zich eraan dat steeds weer de theorie van de te veel aan hun zetel gehechte, bewindslieden opduikt.

Ongetwijfeld doelde hij daarmee op het betoog dat VVD-icamerlid Bolkestein dit voorjaar hield dat bewindslieden hun biezen moeten pakken als er fouten zijn gemaakt. Dat is de oude politieke cultuur en die moest van de VVD terugkomen. Dat was ook de reden dat het kamerlid Franssen zich zo hard opstelde tijdens het debat. De premier die in de afgelopen maanden al verschillende botsingen heeft gehad met de VVD, stoorde zich daaraan.

Angel

Nadat de vergadering na het machtswoord van de premier een uur geschorst was, spraken zowel Voorhoeve als De Vries uit dat deze zaak hun geen kabinetscrisis waard is. De koppeling van de premier met andere 'affaires' wilden zij niet leggen. Voorhoeve zei het wel eens te zijn met de PvdA-motie dat de minister zijn mening moet herzien, maar het „kind moet niet met het badwater worden weggegooid", aldus Voorhoeve. Hij wilde vervolgens de bewindslieden het recht niet onthouden om anders over het rapport te denken. „Wij hebben ook dat recht, dus wij houden vast aan de conclusies van de enquêtecommissie", aldus Voorhoeve. Zo verdween net na het middernachtelijk uur de angel uit het debat.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van Friday 23 September 1988

Reformatorisch Dagblad | 30 Pagina's

Lubbers dreigt met crisis; VVD overstag

Bekijk de hele uitgave van Friday 23 September 1988

Reformatorisch Dagblad | 30 Pagina's

PDF Bekijken