Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Egypte, Jordanië en PLO sluiten onverwacht de rijen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Egypte, Jordanië en PLO sluiten onverwacht de rijen

Heftige reacties in Israël na besprekingen in Akaba

14 minuten leestijd

CAIRO — De Egyptische president Hosni Moebarak heeft gisteren gezegd dat Jordanië en de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO) het eens zijn geworden over de vorming van een federatie. Moebarak deed dit bij zijn terugkeer uit Jordanië vfaar hij gedurende de weekwisseling onverwachte besprekingen heeft gevoerd met de Jordaanse koning Hoessein en PLO-leider Jasser Arafat.

Moebarak zei dat Hoessein en Arafat „in een uitermate hartelijke sfeer" met elkaar hadden gesproken. „Zij zijn het eens (over de vorming van een federatie) en Aboe Ammar (Arafat) heeft verklaard dat hij een voorstander is van een federale unie met Jordanië", zo zei de Egyptische president.

Moebarak maakte voor zijn terugkeer in Cairo samen met Arafat nog een tussenlanding in Irak voor verder politiek overleg met de Iraakse leider Saddam Hoessein. Hoge PLO-functionarissen verklaarden daar dat het gesprek met de Jordaanse monarch had geleid tot een aanzienlijk verbetering van de relatie tussen de PLO en Jordanië. „De besprekingen verliepen zeer voorspoedig en wij zij er erg tevreden mee", zei een PLOvoorman.

De Palestijnse delegatie waarmee Arafat naar Jordanië kwam is daar gebleven om deze week het politieke overleg voort te zetten en een „nieuwe start" te maken in de relatie met Jordanië, zoals een delegatielid het uitdrukte. De Jordaanse regering zal op een later tijdstip met een officiële verklaring komen over de resultaten van het overleg met Arafat.

„Historisch"

Moebarak en Arafat kwamen zaterdag in Jordanië aan voor uitvoerige besprekingen met de Jordaanse vorst. Ook gisteren voerden de drie leiders nog de hele dag overleg met elkaar in de Jordaanse kustplaats Akaba. Osana el-Baz, de belangrijkste adviseur van Moebarak, zei dat ook Syrië en Libanese leiders voor de top waren uitgenodigd, maar dat die de uitnodiging hadden afgeslagen. Volgens El-Baz voelde Syrië, dat vindt dat Jordanië en Egypte een te zwakke politiek voeren ten aanzien van Israël, niets voor het gezamenlijke Arabische overleg.

De Egyptische minister van buitenlandse zaken Esmat Abdel-Meguid daarentegen sprak van „een historische ontmoeting". Een hoge PLOfunctionaris in Akaba verklaarde zaterdag al dat de besprekingen zich toespitsten op de vraag hoe in de toekomst een federatie tot stand kan worden gebracht tussen Jordanië en een onafhankelijke Palestijnse staat. Bovendien wilde men de relaties tussen Amman en de PLO nieuw leven in blazen, die sinds de Jordaans-Palestijnse breuk van februari 1986 sterk waren bekoeld.

Arafat zei na de eerste gespreksronde met Moebarak en Hoessein dat „deze bijeenkomst is bedoeld om het Arabische standpunt te coördineren zodat we snel vooruitgang kunnen boeken bij het bijeenroepen van een internationale vredesconferentie".

Heftige reacties

De top in Akaba heeft gisteren in Israël tot heftige reacties geleid. Sommigen spraken zelfs van „Arabische inmenging in onze binnenlandse aangelegenheden. Woordvoerders van de Arbeiderspartij reageerden zeer positief op het overleg. Zij zeiden daarin eens te meer een bewijs te zien dat de „Jordaanse optie" nog volop van kracht is.

De kabinetschef van Likoed-premier Jitschak Sjamir noemde het echter „betreurenswaardig" dat Egypte -het land dat in 1979 vrede sloot met Israël- de PLO nu helpt zijn doel te bereiken. Hij betreurde ook dat koning Hoessein van Jordanië steun verleent aan een politiek „die de PLO aan het hoofd zal brengen van een staat in gebieden die Israël gehouden is te ontruimen". Hij zei het overleg in Jordanië niet moet worden gezien als een Jordaanse optie, maar als een „PLO-optie waaraan Moebarak en Hoessein hun zegen hebben gegeven".

Palestijnse kranten op de Westoever en in oostelijk Jeruzalem hebben instemmend op het overleg in Jordanië gereageerd. Volgens het dagblad Al-Quds kan dat leiden tot een verenigd Arabische standpunt, „zonder welk het vredesproces een dode letter blijft".

Zie ook pag. 5: "Arabische leiders 'stemmen' op Peres".

vervolg van pag.5

Top in Akaba duidelijk gerelateerd aan Israëlische verkiezingen

 Arabische leiders 'stemmen' op Peres

 JERUZALEM - Arabische leiders bemoeien zich ook al met de verkiezingen in Israël die op 1 november gehouden zullen worden. Zo althans interpreteren velen het verschijnen van de Jordaanse koning Hoessein op de Amerikaanse ABC-televisie in het programma "Nightline" afgelopen donderdag en de ontmoeting tussen de Egyptische president Moebarak, PLOleider Arafat en koning Hoessein gisteren en eergisteren in Akaba.

 Door deze twee ontwikkelingen zullen er meer stemmen naar de Arbeiderspartij van minister van buitenlandse zaken Sjimon Peres moeten gaan. De Likoedpartij van premier Sjamir heeft furieus gereageerd.

 In het interview op de televisie noemde de Jordaanse monarch de vredesplannen van Peres „interessant" en „bemoedigend". Toen Hoessein gevraagd werd wat er zal gebeuren als Peres' rivaal Jitzhak Sjamir wint, zei hij dat als de politieke handelingen van Sjamir zullen blijven zoals ze zijn, ze tot een „absolute ramp" zullen leiden.

Hoessein haalde ook naar de mening van vele waarnemers de „Jordaanse optie" weer uit de kast door te stellen dat Jordanië samen met de Palestijnen in een Jordaans-Palestijnse delegatie wil onderhandelen met Israël „als de Palestijnen dat zoeken en het ons categorisch vragen".

Het televisieprogramma van ABC, waarin apart minister Peres geïnterviewd werd, werd gearrangeerd door de assistenten van de minister van buitenlandse zaken Peres himself. ABC werd benaderd door deze helpers en er werd gezegd dat Peres zijn plannen voor de vrede nog eens op een rijtje wilde zetten en dat Hoessein deze plannen nog eens in positieve zin zou benaderen.

De Likoedpartij heeft boos gereageerd op de handelwijze van de Arbeiderspartij. Likoedbronnen signaleerden bij de Jordaanse monarch zelfs een „minachting van de intelligentie van de Israëlische kiezer". Sjamir beschuldigde Peres ervan vreemde elementen te betrekken in de verkiezingscampagne.

Volgens een deskundige op het gebied van Jordanië en de PLO, dr. Asjer Susser van de universiteit van Tel Aviv, zal het voor de PLO heel moeilijk zijn om in te gaan op het voorstel van Hoessein om aan een gezamenlijk Palestijns-Jordaanse delegatie deel te nemen. Hij zei op de Israëlische radio "Kol Israël" dat de PLO voor een dilemma staat. !

 De PLO zal ofwel Israël moeten erkennen ofwel tot een overeenkomst moeten komen met Jordanië om samen met Jordanië het vredesproces te betreden. Susser zei dat er binnen de PLO moeilijkheden bestaan over de vraag of de organisatie Israël wel of niet zal erkennen. Hoessein tracht hier voordeel uit te putten door de mogelijke opkomst van „een soort Jordaans-Palestijns partnership".

Nieuw leven

Afgelopen zaterdag ontmoetten Hosni Moebarak van Egypte, koning Hoessein en Jasser Arafat elkaar in de Zuidjordaanse plaats Akaba. De bedoeling van de bijeenkomst was het vredesproces nieuw leven in te blazen en de sinds enkele maanden ijskoude relaties tussen Jordanië en de PLO te ontdooien.

Moebarak verklaarde later dat Arafat zich had uitgesproken voor een confederatie tussen Jordanië en een onafhankelijke Palestijnse staat. De Egyptische leider ontkende dat de besprekingen bedoeld waren om de Arbeiderspartij te versterken. Koning Hoessein verklaarde dat hij helemaal tevreden was met het resultaat van de Akaba-besprekingen. Hij zei dat ze de speciale relaties tussen het Jordaanse en Palestijnse volk hadden onderstreept.

Maar dat de ontmoeting ook gerelateerd kan worden aan de Israëlische verkiezingen bleek uit een uitspraak van een topadviseur van Moebarak, Osana el-Baz. El-Baz zei dat de Israëlische kiezer, of hij nu een jood of Arabier is, moet begrijpen waar zijn belangen liggen. „Laat hem weten dat wanneer hij stemt, er een Arabische partner gereed staat voor de onderhandelingen", zei hij.

Arafat verklaarde wederom dat hij alle resoluties van de Verenigde Naties accepteert, inclusief 242 en 338 waarin gesproken wordt over Israels bestaansrecht binnen veilige grenzen. Maar het is niet mogelijk deze resoluties uit de context van de andere te halen, aldus de PLO-leider, blijkbaar refererende aan resolutie 181 van 1947. Deze resolutie behelst het oude verdelingsplan voor Palestina in een joodse en Arabische staat. Dit plan deelt Israël in drie stukken, maar werd destijds toch verworpen door de Arabieren.

Arafat wilde geen partij kiezen tussen Peres en Sjamir, zoals Hoessein had gedaan. Voor hem is elke Israëlische regering een „regering van de vijand" of nu Peres of Sjamir aan het hoofd staat. „Sjamir maakt de besluiten en Peres voert ze uit", meende Arafat.

Inbreuk

Het bureau van premier Sjamir beschouwde de ontmoeting van de drie als een grove inbreuk op de verkiezingscampagne en het stelde Peres verantwoordelijk. In het geruzie tussen de jongens Sjamir en Peres, zei het bureau van buitenlandse zaken dat „als de minister van buitenlandse zaken met zo'n gemak een ontmoeting kan organiseren tussen Hoessein, Moebarak en Arafat dan kan hij misschien vrede voor het Midden-Oosten brengen". Peres zei dat hij de Akaba-top ziet als een vernieuwing van de Jordaanse optie. Volgens hem is de Jordaanse optie beter dan de PLO-optie.

 Drie Palestijnse guerrillagroepen hebben de Akaba-conferentie veroordeeld. Het betrof het Volksfront voor de bevrijding van Palestina, het Volksfront voor de bevrijding van Palestina/algemeen commando en het Volksstrijdfront. De drie groepen beschuldigden de drie leiders ervan dat ze de intifadah willen verpletteren en dat ze capituleren.

In het gisteren uitgezonden televisiedebat tussen Sjamir en Peres legde premier Sjamir weer de nadruk op de directe onderhandelingen die volgens hem tussen Israël en de Arabische landen gehouden moeten worden. Minister Peres pleitte zoals vanouds voor een internationale vredesconferentie.

Toen de twee heren werd gevraagd of ze opnieuw zitting willen nemen in een kabinet van nationale eenheid, antwoordde Peres dat hij dat wil als dit het vredesproces zou bevorderen. Sjamir zei dat hij daar geen voorstander van is gezien de ervaringen in de afgelopen vier jaren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 24 oktober 1988

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

Egypte, Jordanië en PLO sluiten onverwacht de rijen

Bekijk de hele uitgave van maandag 24 oktober 1988

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

PDF Bekijken