Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

"Op het roken bij de bushalte staat een boete van 75 dollar"

Nicotine-verslaafden in Amerika in de verdediging

6 minuten leestijd

Bezoekers aan de Verenigde Staten die via het Newyorkse vliegveld John F. Kennedy Airport het land binnenreizen merken het direct. In de ontvangsthal staan geen asbakken meer. Overal bordjes "No smoking". Een reiziger die het wachten bij de paspoortcontrole te lang gaat duren, steekt er toch maar een op. Gelijk komt er een veihgheidsagent naar hem toe. „Uit", klinkt het onverbiddelijk.

De man komt er nog goedkoop vanaf. Als hij buiten het gebouw, bij de bushalte bij voorbeeld, een sigaret opgestoken zou hebben, had hij gelijk zijn portemonnee uit zijn binnenzak kunnen diepen. "Op het roken bij de bushalte staat een boete van 75 dollar", zo staat er.

In diskrediet

De nicotine-verslaafden hebben het niet gemakkelijk in Amerika. Roken is in diskrediet geraakt. Van de vijftig staten hebben er 41 nu een of andere wet aangenomen die het roken verbiedt in openbare gebouwen, liften, scholen universiteiten, musea, winkels, restaurants. ZATERDAG 17 DECEMBER 1988 ziekenhuizen en kantoren. Ongeveer vijfhonderd gemeenten hebben bovendien nog eens extra strenge anti-rookwetten aangenomen. New York verdient een eervolle vermelding omdat het in april van dit jaar de stengste antirookwetten heeft aangenomen.

New York was altijd alrijk aan "outlaws", etnische minderheden en gediscrimineerde groepen van verschillende pluimage. Maar dit jaar is er een groep bijgekomen. De nieuwste klasse paria's bestaat uit de bedelaars in Grand National Station tot de snobs in het luxueuze restarant "21", ze omvat metrobestuurders en bibliotheekbezoekers, professoren aan universiteiten en analfabeten — vooropgesteld dat ze roken.

In New York controleren zestig inspecteurs van de volksgezondheid op het ogenblik 15.000 restaurants, niet op hygiëne in de keuken en ongedierte, maar op de naleving van de lokale rookvoorschriften. Restaurants met vijftig stoelen of meer moeten een niet-rookafdeling aanbieden.

In restaurants met minder dan vijftig stoelen dient een bordje te hangen met de medeling dat roken is toegestaan hoewel dit rokers en niet-rokers in het etablissement schade aan de gezondheid berokkent: „Roken is toegestaan. Waarschuwing: roken en inhaleren van rook van anderen is gevaarlijk voor uw gezondheid. New York City, departement voor gezondheidszorg".

„ Anti-roker shy sterie"

Eigenaars van restaurants zijn over de voorschriften slecht te spreken. „Het is een chaos, steeds dat verplaatsen van stoelen. Bij ons rookt meer dan de helft van de gasten niet, maar aan meer dan de helft van de tafels zit een roker", zo klaagt Henny Santo, de chef-kok van een Newyorks restaurant.

Sirio Maccioni, eigenaar van "Le Cirque's": „Mijn restaurant kan met zo'n wet niet leven. Als een gast die rookt, al twintig jaar op dezelfde plaats zit, en hij mag dat ineens niet meer, dan voelt hij zich beledigd".

Stephan Handman, eigenaar van een sigarenmagazijn in Manhattan, ziet het allemaal als een aanval op de democratie. „Ik zie roken als een burgerrecht. De wet, het is eenvoudigweg anti-rokershysterie, negeer ik". Handman heeft een "Smokers Rights Organisation" opgezet, maar of het allemaal veel zal helpen is een tweede.

Roken is op z'n retour in Amerika. Op het ogenblik rookt 26 procent van alle volwassen Amerikanen. Dat is 12 procent minder dan dertig jaar geleden. Deze 26 procent geeft echter wel elk jaar meer geld uit aan roken: vorig jaar werd voor een recordbedrag van 33 miljard dollar aan rookartikelen gekocht.

Bovendien is er nog een belangrijk sociaal gegeven: de rokers bevinden zich voor 25 procent onder de witte boorden en voor 50 procent onder de blauwe boorden. Voor de beeldvorming heeft dat gevolgen: talent en sociaal prestige liggen aan de kant van de niet-rokers.

Kruistocht

Waarschuwingen tegen het roken zijn al zo oud als het roken zelf. De grote omwenteling kwam pas in de jaren zestig. In 1964 kwam het eerste overheidsrapport uit dat roken en kanker rechtstreeks met elkaar verband houden. Zeven jaar later werd reclame voor roken op radio en televisie verboden. En in 1986 publiceerde de Amerikaanse inspecteur-generaal voor de volksgezondheid, C. Everett Koop, een rapport, waarin de schadelijke gevolgen van het

,yeel plezier in onze nieuwe rookafdeling. Vergeet alstublieft niet de veiligheidsriemen vast te maken". (Bron: Chicago Sun-Times) inhalen van andermans rook werden opgesomd. Vooral na dit laatste bericht kwam de anti-rookcampagne goed op gang.

De kruistocht tegen het roken behaalde in juni van dit jaar een eerste juridische doorbraak. Een jury in Newark, New Jersey, besliste dat de sigarettenfabrikant Liggett een schadevergoeding van 400.000 dollar moest betalen wegens medeplichtigheid aan de dood (longkanker) van kettingrookster Rose Cipollone in 1984. Dat was al een aardVerschui-' ving, maar belangrijker waren enkèJe documenten die in de loop van het proces openbaar werden gemaakt. De sigarettenfabrikanten in het pwoces (behalve Liggett ook Lorriland en Philip Morris) moesten van de rechter enkele interne documenten openbaar maken, die verstrekkende gevolgen kunnen hebben.

Een voorbeeld: in 1953 werd voor het eerst wetenschappelijk verband gelegd tussen roken en kanker. Liggett deed zijn eigen onderzoek. De ruggen van muizen werden geschoren en besmeerd met teer uit sigaretten. Het gevolg bleef niet uit: kankergezwellen groeiden als kool. Toch hield de sigarettenfabriek vol dat roken niet schadelijk was. Een advocaat legde Kinsley V. Dey, president vaa Liggett, het vuur aan de schenen: „Waarom dan die test uitgevoerd? Antwoord: „Om te proberen tumors op de ruggen van muizen terug te brengen". De kosten van de studie bedroegen „vijftien miljoen dollar of meer" en dat alleen om „muizen te beschermen tegen tumors".

In de verdediging

De sigarettenindustrie is nu op alle fronten in de verdediging. Ze heeft het tij tegen en besteedt haar omvangrijke winsten onder andere om de export op te bouwen. De fabrikanten hebben de export opgevoerd, wat al heeft geleid tot protesten in het Verre Oosten. Daar klaagt men over de agressieve reclamecampagnes.

Op het binnenlandse front past men de advertenties aan de nieuwe markt aan. Reclamebureaus ontwerpen sigarettenreclames in een entourage van frisse beekjes, blakende gezondheid en blauwe lucht. En wat de sigaretten in deze advertenties betreft: ze zijn, zoals een briefschrijver rn de Washington Post onlangs aan de hand van een reeks voorbeelden opmerkte, in de advertenties allemaal vrij vail rook.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 17 december 1988

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 17 december 1988

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken