Jachtvliegers moesten getal raden

DEN BOSCH - Het raden van een getal om uit te maken wie met een versleten jachtvliegtuig zelf naar Australië zou moeten vliegen en wie geriefelijk als passagier met de luchtmacht-Dakota D-941 kon reizen, heeft er uiteindelijk op 6 september 1944 toe geleid dat de zeven jacht^ vliegers van het 120-squadron dat in die tijd op Merauke (Nieuw-Guinea) was gestationeerd, om het leven kwamen.

De Dakota vertrok die dag naar Australië, heeft nog radiocontact gehad met een grondstation bij Cairns, om daarna voor tientallen jaren in het niets te verdwijnen. Totdat enkele weken geleden een expeditie in de ruige en nauwelijks betreden wildernis van Noordoost-Australië op het wrak van het toestel stuitte. Daarin bevonden zich de stoffelijke overschotten van de zeven jachtvliegers, enkele andere passagiers en de vierkoppige Nederlandse bemanning. Ook moet in het wrak het stoffelijk overschot zijn te vinden van de herdershond Wodan, het lievelingsdier van Henk Levy, een van de zeven jachtvliegers.

Op 6 september zouden tien jachtvliegers na een operationele periode van ruim een halfjaar op de basis Merauke op Nederlands NIeuw-Guinea voor een rustperiode naar Australië vertrekken. Vlak voor vertrek kregen zij te horen dat drie van hen met drie Curtiss P-40 jachtvliegtuigen naar Australië moesten vliegen. Kapitein Simons was in ieder geval een van hen. de twee andere vliegers zouden door het lot worden aangewezen. Dat werden uiteindelijk de luitenants Booby Haye en Dick Gottschalk.

Vrijwilligers

Gottschalk (71)', nu woonachtig in Den Bosch, weet het zich nog maar al te goed te herinneren. „De squadron-commandant zei die ochtend plotseling dat hij twee vrijwilligers nodig had voor twee versleten P-4()'s. In Australië zouden ze in Canberra een grote opknapbeurt krijgen. Niemand had er trek in die kisten daarnaartoe te vliegen. Natuuriijk was het veel aantrekkelijker om je als passagier te laten vervoeren".

Besloten werd te loten. Aan de achterkant van een bord werden met krijt twee getallen tot en met 20 opgeschreven. Wie een van de getallen in kwestie zou raden, was het slachtoffer. „Booby Haye noemde 18 en ik riep 17. Na de eerste ronde bleek niemand de getallen geraden te hebben. De commandant had geen zin in een nieuwe ronde en besloot dat degenen zouden gaan die er het dichtst bij zaten. En dat waren wij, want op de achterkant van het bord stonden de getallen 19 en 20 geschreven".

Diezelfde middag vertrok de Dakota voor de wekelijkse vlucht van Merauke naar Cairns. Aan boord gingen de zeven jachtvliegers, die „gelukkig" niet met een P-40 de overtocht van ongeveer vier uur hoefden te maken. Dolf Braackensiek. AMSTERDAM Een foto van de jachtvlieger Henk Levy, samen met zijn hond Wodan. Levy was een van de zeven vliegers van .het 120-squadron die op 6 september 1944 in het rfoordoosten van Australië om het leven kwamen. Jan Zwart, Abe SBiolte, Ben van Aken, Otto Leyding, Bob Salm en Henk Levy, allen rond de twintig, stapten omstreeks half vier 's middags aan boord. Alleen de herder Wodan wilde, heel ongebruikelijk, niet de kist in. ,.We hebben hem uiteindelijk gevangen en in het vliegtuig gezet. Naderhand ga je denken: Zou dat al wat betekend hebben?"

„Geen bijzonderheden"

De tocht naar Cairns bedroeg ongeveer 1000 kilometer en zou vier uur duren. Een kwartier voor de landing in Cairns, rond halfacht 's avonds, liet de bemanning. Harry Daanen. Willem Thorn, Eugene Kerdijk en Jan Damwijk, nog weten dat zij op tijd zouden landen en dat er geen bijzonderheden waren. Dat laatste werd binnen enkele minuten door de feiten achterhaald.

Simons, Haye en Gottschalk kregen de volgende dag op Merauke te horen dat de Dakota werd vermist. Zij kregen opdracht om op hun tocht vooral goed uit te kijken naar een spoor van het vliegtuig. Maar tijdens die tocht op 7 september was het weer zo erbarmelijk, dat daar geen mogelijkheid voor was. „We mochten blij zijn dat we uiteindelijk heelhuids in Cairns landden. Zeker twee keer onderweg sloeg mijn motor af en even zoveel keren had ik me al voorbereid op een buiklanding of een plons in het water".

Toen ze bij aankomst hun naam opgaven, wilde een Australische officier dat eerst niet geloven. „Hij schudde zijn hoofd en zei dat die namen op de lijst van de passagiers van de Dakota stonden. Ik vertelde hem toen dat ik via het getal 17 niet in die kist terecht was gekomen".

 Jachtgeweren

Op 8 september kwam een B-25 met overste Zomers op Cairns aan om een zoekactie naar de vermiste Dakota te organiseren. Twee weken lang hebben Nederlanders en Australiërs onder leiding van Zomers met kleine en grote vliegtuigen naar de Dakota gespeurd, zonder enige resultaat. Zomers besloot dat Haye en Gottschalk met hun hopeloze kisten, waar ook geen radio in zat, moesten doorvliegen naar Canberra. Daar kwamen ze op 8 september's avonds aan.

Toen de Dakota vanaf Merauke vertrok, zaten Gottschalk en Haye daar dus niet in. maar hun bagage was wel ingeladen. „Veel van mijn persoonlijke eigendommen had ik in twee koffers gedaan. Die zouden ze misschien wel bij de bergingswerkzaamheden kunnen tegenkomen. Kleren en fotoalbums zullen wel vergaan zijn, maar misschien zijn mijn jachtgeweren nog te Identificeren. Ik herinner me die nog precies; een Springfield nummer 30.06 en een Lee Enfield nummer 3.03".

Toen Gottschalk de afgelopen dagen in de media met de berichten en beelden van de Dakota werd geconfronteerd, was zijn reactie vaak „Eindeljk" en „Gelukkig". „Ik ben nog steeds heel nauw bij die jongens betrokken. Het maakt echt wel wat los als je op de televisie persoonlijke eigendommen herkent die ze laten zien. Dat horloge met de tijd van even voor half acht, dat herkende ik. Dat was van monteur Damwijk. Die had zo'n ding. Dat weet ik nog heel zeker".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen