In Yamoussoukrou, een gehucht in Ivoorkust, verrijst een fenomenale kathedraal

 President Félix Houphouët-Boigny, vurig rooms-katholiek, legde in 1986 de eerste steen voor het monsterwerk in Yamoussoukrou, een dorpje midden in Üe savannne, 265 kilometer ten noorden van Abidjan. Op 10 september moet de basiliek, de Notre Dame de la Paix, af zijn. 

 De bouw van de kathedraal is een van de grillige luimen van de hoogbejaarde president. Zijn wispelturigheid kwam al vlak na zijn aantreden in 1960 tot uiting, toen hij zijn geboorteplaats -een gehucht van enkele hutten- tot hoofdstad van het land uitriep en er vervolgens zijn paleis, het hoofdkantoor van zijn partij, énkele hogescholen en een veertien verdiepingen hoog hotel liet neerzetten. ; De president hoopt de kathedraal nog dit jaar aan paus Johannes Paulus II te kunnen schenken. „Als de paus de basiliek accepteert, zal hij een datum bepalen voor de inwijding", zegt Boigny. „Dan heeft Afrika iets om trots op te zijn".

Nabootsing

Een bezienswaardigheid zal de Notre Dame zeker zijn. Nu nog mag niemand de bouwplaats zonder vergunning betreden. Aan de bouw wordt nauwelijks ruchtbaarheid gegeven. Het eindresultaat moet een verrassing blijven, vindt de president van Ivoorkust.

Een echte verrassing zal het niet worden. De basiliek is een nabootsing van de imposante Sint Pieter in Rome. Alleen de koepel zal een metertje lager worden. Dat is gedaan op speciaal verr zoek van de paus, die een exacte kopie van de Sint Pieter te veel van het goede vindt. Op de 119 meter hoge koepel komt een aluminium kruis, en dat is wel weer hoger dan het kruis van de Sint Pieter.

De basiliek wordt gesierd door 36 gebrandschilderde ramen met een totale oppervlakte van bijna acht vierkante kiflometer. Het glas is besteld in Frankrijk. Momenteel zijn er zestig ambachtslieden zoet mee. Het glaswerk bestaat uit vijftienduizend delen. Voor de ingewijden onder ons: de ramen met bijbelse afbeeldingen, waarvan twaalf rond de koepel met daarop de apostelen, zijn gemaakt naar het voorbeeld van de kathedraal van Chartres, alleen anderhalf keer zo groot.

Kerkkloken

De galerij van de basiliek bestaat uit 276 Grieks-Romeinse zuilen met een hoogte van 31 meter, vervaardigd uit wit cement, grind en rose zand. In sommige ervan is een lift gemaakt om het platform in de koepel te kunnen betreden.

 In de koepel worden zeven luidklokken opgehangen, die per stuk zeker 1200 kilo wegen. De klokken zullen straks de katholieken tot in een straal van twintig kilometer oproepen ter kerke te komen. Zij die gehoor aan de oproep geven, zullen de laatste kilometer hun schreden moeten zetten op granieten en marmeren paden. In de basiliek kunnen in totaal achttienduizend mensen plaatsnemen. Buiten, op het plein, is plaats voor een kwart miljoen personen.

Veel last van hitte zullen de parochianen niet hebben. Ondanks het open karakter van de Notre Dame de la Paix, heeft Boigny in de basiliek een groot luchtkoelingssysteem aan laten brengen, De luchtkoelingsmachines zijn geplaatst in ondergrondse ruimten van 30 m. diep. Daar bevinden zich ook de installaties voor de luchttoevoer naar het gigantische orgel.

Raadsel

 Wie het superproject in Yamoussoukrou moet financieren, is een raadsel. Alleen al de maquette van de basiliek kostte 55.000 gulden. Voor de bouw van de basiliek zijn sinds 19861500 arbeiders dag in dag uit werkzaam. Ze worden begeleid door 25 buitenlandse deskundigen, in dienst van 21 ondernemingen, vooral Franse, Israëlische en Italiaanse. De hoofdaannemer, een Frans bedrijf, schijnt gouden tijden te beleven.

De bouw staat onder leiding van de Fransman Antoine Cesaro. Volgens zijn zeggen is het budget tot nu toe nog niet overschreden. Waarnemers geloven er echter weinig van en beweren dat de 280 miljoen gulden die president Houphouët- Boigny voor de basiliek heeft uitgetKjfcfceny veel te weinig iSi-Htó totale bedrag zou bij de half miljard gulden liggen.

De president zelf zegt dat het geld geen rol speelt. Hij zou de bouw uit eigen zak betalen. „Ik ben niet met lege handen in de politiek gekomen. Ik ben in rijkdom geboren". Rijk is Boigny zeker. Zijn ouders waren welgestelde planters. Boigny is nog altijd in het bezit van hun omvangrijke koffie- en cacaoplantages. Het staatshoofd heeft een collectie schilderijen waar je u tegen zegt. Zijn verzameling goudsmeedwerk, Perzische tapijten en kunstwerken is tientallen miljoenen guldens waard.

En toch gelooft niemand in Ivoorkust dat de president de bouw van de kathe-. draal zelf bekostigt. Toen Boigny onlangs werd gevraagd om meer duidelijkheid te geven omtrent de financiering, zei hij: „Ik ben niemand verantwoording schuldig. Het is met het geld van-mijn familie, van mijn zuster en mij, dat ik de basiliek,fjnancier. En als ik de middelen had, zou ik nog groter bouwen'';V-#«,JJ: ''

Kritische waarnemers hebben voor het project geen goed woord over. Pure geldverspilling noemen ze het. Daarbij wijzen ze naar het gat in de begroting, dat meer dan twee en een half miljard gulden groot is. Het land steekt tot aan de nek toe in de schulden (in totaal 13 miljard gulden).

 Jaloers

 De economische welvaart in Ivoorkust is verleden tijd. Voor het bouwen van scholen èn woningen is steeds minder geld beschikbaar. De gezondheidszorg verslechtert en de wegen worden niet meer onderhouden. Het salaris van de ambtenaren wordt onregelmatig uitgekeerd. De armoede onder de bevolking neemt onmiskenbaar toe en dat maakt de bouw van de basiliek juist zo controversieel. Boigny haalt bij het horen van zulke kritiek zijn schouders op. „De blanken willen niet dat wij, de zwarten, mooie dingen maken; de blanken zijn jaloers". De kritiek van de Fransen  is  huichelachtig. „Waarom kan een volk dat trots is op Versailles, dit niet begrijpen? Versailles is ook niet goedkoop geweest

 Vooral de geestelijken in de omgeving van Yamoussoukrou zijn fel gekant tegen de bouw van de basiliek. „Wel 280 miljoen voor een basiliek, maar geen geld voor een hospitaaltje om de hoek". Waarop Boigny antwoordt: „Moeilijke economische tijden hebben de gelovigen nooit verhinderd hun God te dienen".

Krokodillen

Kritici wijzen er bovendien op dat de omvang van de basiliek in geen verhou- | ding staat tot het aantal katholieken in 1 het land. Hooguit 10 procent van de 10 miljoen Ivorianen is katholiek, 25 procent van de bevolking is islamiet en 63 procent hangt een Afrikaanse godsdienst aan.

Overigens gaat Boigny handig om met de religieuze verschillen onder zijn volk. Van alle wegen kiest hij voortdurend de gulden middenweg. „We zijn allemaal broeders in de ogen van God. Er is slechts één God", heeft hij ooit gezegd. Vanuit die oecumenische visie is het verklaarbaar dat de president enkele jaren geleden speciaal voor de islamieten een grote moskee in Yamoussoukrou liet bouwen.

 En de aanhangers van de Afrikaanse godsdiensten wist Boigny te paaien door in de vijvers van zijn paleistuin tientallen krokodillen los te laten. „Het is vooral vanwege die krokodillen dat de Ivorianen de president het geldverslindende karakter van Yamoussoukrou vergeven. Door de verering van dat heilige dier zet hij het geloof van de voorvaderen voort", aldus een Ivoriaan. De reptielen krijgen volgens traditie elke middag om vier uur levende kippen.

Nobelprijs

Alle kritiek ten spijt, gaat de bouw van de tweede Sint Pieter door, de kranen draaien op volle toeren. Er wordt met man en macht gewerkt om de kathedraal op tijd klaar te hebben. Boigny hoopt vurig dat de paus de basiliek zal inwijden.

Vlak na de inwijding wil de president nog de Nobelprijs voor de Vrede ontvangen. Dat zou voor hem dé bekroning op zijn religieuze en politieke loopbaan zijn. Van een ambtsoverdracht wil de 86-jarige leider echter niets weten.

De leider wil als president sterven en niet als een seniel, afgezet staatshoofd, zoals destijds Bourguiba van Tunesië. „Ik ben jeugdig door mijn ervaringen, maar ik ben niet kinds of gek", verzekerde hij het volk onlangs. Zijn laatste wens is om als eerste begraven te worden in de basiliek van Yamoussoukrou. Boigny heeft de begraafplaats, zelf al aangewezen: onder de spil van de imposante koepel.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen