Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Nujoma weet interne verdeeldheid van zijn organisatie (nog) te verdoezelen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Nujoma weet interne verdeeldheid van zijn organisatie (nog) te verdoezelen

Kwanyama-mafia niet meer weg te denken uit structuren in Zuidwest-Afrika

5 minuten leestijd

De Namibische 'bevrijdingsorganisatie' Swapo vormt tegenover de buitenwereld een hecht blok. Symbool van de schijnbare eenheid, die de organisatie naar buiten toe portretteert is Sam Nujoma, de man die 29 jasjr geleden uit zijn land wegvluchtte om de gewapende strijd tegen de Zuidafrikaanse autoriteiten aan te binden.

Nujoma is lid van het Ovambo-volk, dat ongeveer 50 procent van de totale Namibische bevolking uitmaakt. De Swapo is in feite onder een andere naam begonnen, namelijk de Ovambo Peoples Organisation. Een jaar na de oprichting besloten Nujoma en de zijnen de beweging een meer algemeen Namibisch karakter te geven door de naam te veranderen in de South West African Peoples Organisation, Swapo.
Het is interessant hierbij aan te tekenen dat de koloniaal aandoende naam Zuidwest-Afrika zelfs door Zuid-Afrika niet meer wordt gebruikt en dus nu eigenlijk alleen nog voortleeft in de naam Swapo.

Mafia

Het hoogste gezagsorgaan binnen de organisatie, het politburo, bestond aanvankelijk hoofdzakelijk uit Ovambo's, maar dezen zijn thans hun meerderheid daar kwijt. Slechts vijf van de vijftien leden zijn Ovambo's. Ook in andere leidinggevende functies treft men niet-Ovambo's aan.

Toch weten insiders dat de organisatie wordt beheerst door Ovambo's en dan in het bijzonder door leden van dé Kwanyama-stam, de grootste stam in Ovambo-land. Het gezaghebbende tijdschrift African Confidential, dat in Londen wordt-uitgegeven, spreekt zelfs van de Kwanyama-maffia, die de Swapo van onder tot boven beheerst en leidt.

Minst succesvol

Niet-Kwanyama's worden weliswaar op prominente posten gezet en in de publiciteit naar voren geschoven, maar het zijn uiteindelijk de Kwanyama's die het laatste woord hebben. Nujoma is een Kwanyama, zijn mogelijke opvolger is de secretaris voor voorlichting en publiciteit, Hidipo Hamutenia, die volgens African Confidential aan het hoofd van de Kwanyama-stam staat. Hamutenia is een jonge, goed opgeleide intellectueel die het in het verleden vaak niet eens was met de oudere minder opgeleide garde rond Nujoma.
Naast de vertegenwoordigers van de jongere en oudere generatie is er nog een derde element in de Swapo-hiërarchie, namelijk de militaire vleugel, bekend onder de naam PLAN, de Engelse afkorting van het volksbevrijdingsleger van Namibië.
Het PLAN is wel eens de minst succesvolle guerrilla-organisatie aller tijden genoemd. Het heeft deze slechte reputatie te danken aan het feit dat het nimmer een vierkante centimeter van het Namibische grondgebied heeft weten te 'bevrijden'. De guerrillastrijders van het PLAN hadden na het oversteken van de grens een gemiddelde levensduur van drie dagen. De Zuid-Afrikaanse en Namibische strijdkrachten waren dermate efficiënt dat het PLAN zich voor een hopeloze taak zag geplaatst.
Massale injecties van wapens, gedegen guerrilla-opleidingen in de SowjetUnie, Angola, Cuba en andere communistische landen mochten niet baten. Het PLAN bleek niet opgewassen te zijn tegen de militaire en morele macht van de Zuid-Afrikaanse en Namibische militairen.

Loyale commandanten

Geen wonder dat de bevelhebbers van het PLAN niet in hoog aanzien staan bij de niet-militaire leden van de Swapo. De, gehele top van het PLAN bestaat uit Kwanyamas, waardoor de echte leiders van de Swapo zich omringd weten door loyale commandanten. Dat Twee vrouwen van de Ovambo-stam. is een veilige gedachte en een verzekering voor de toekomst.

Tegelijkertijd hoeft de Swapo-top geen PLAN-leden in de regering op te nemen aangezien de militairen in de strijd om de onafhankelijkheid nauwelijks iets hebben bijgedragen. Ook dit is een veilige gedachte, want de kans op een militaire staatsgreep is daardoor kleiner geworden. 
Zoals gezegd zijn de bevelvoerende officieren allen Kwanyama's, terwijl de secretaris van defensie van de Swapo eveneens uit die stam afkomstig is. Interessant hierbij is het feit, dat de opperbevelhebber en de defensiesecretaris in het Zuiden van Angola zijn geboren en in feite Portugees-sprekend zijn. De Kwanyama-stam spreidt zich over beide landen uit.

Vakbeweging

De vakbeweging van Namibië wordt eveneens door Kwanyama's geleid, met als bekendste aanvoerder Ben Ulenga, die als guerrilla-strijder gevangen werd gemaakt en tien jaar lang als politiek gevangene van Zuid-Afrika op het Robbeneiland heeft doorgebracht.

Van de niet-Kwanyama's in de Swapo is de secretaris van buitenlandse zaken Theo-Ben Gurirab een vooraanstaand man, alsook de administratief secretaris Moses Garoeb, beiden lid van de Damara-stam. Deze mannen maken deel uit van het politburo en dus van de externe vleugel. Vooraanstaande interne Swapo-leiders zijn onder andere Nico Bessinger en Anton Lubowski. Bessinger is een architect die in Amerika heeft gestudeerd. Hij is een kind uit een gemengd huwelijk.
Lubowski is de eerste blanke, dié zich bij de Swapo aansloot. Hij is een bekende advocaat in Windhoek en maakt grote kans minister van justitie in een Swapo-kabinet te worden.

Oppervlakte

In het bovenstaande artikel wordt de nadruk gelegd op de politieke verschillen in de top van de Swapo. Daar gaat het tussen aanhangers van de marxistisch-leninistische lijn en het 'democratisch centralisme' van Nujoma en de minder radicale opvattingen van de jongere interne leiders, die een gematigd socialisme in een vrije economie voorstaan.
Maar onder de naar buiten toe geprojecteerde eenheid sluimeren ook etnische verschillen. Beide, politieke en etnische scheidingen, worden op dit moment verdoezeld omdat de Swapo eerst de strijd om de macht moet zien te winnen. Pas als de Swapo in de regering zit, zullen de onderlinge meningsverschillen aan de oppervlakte komen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 19 augustus 1989

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Nujoma weet interne verdeeldheid van zijn organisatie (nog) te verdoezelen

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 19 augustus 1989

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken