Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Taal verdeelt Gorbatsjovs aanhangers in Moldavië

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Taal verdeelt Gorbatsjovs aanhangers in Moldavië

5 minuten leestijd

KISJINEV - De Baltische republieken hebben er in hun streven naar meer politieke en economische onafhankelijkheid een 'concurrent' bij: de Sowjetrepubliek Moldavië, waar begin deze week in de hoofdstad Kisjinev honderdduizenden de straat op gingen om te demonstreren voor de invoering van het Moldavisch als officiële taal. De demonstranten liepen vooruit op een nieuwe taalwet, waarvan het ontwerp vandaag wordt behandeld in het parlement, de Moldavische Opperste Sowjet.

De nieuwe wet wordt door het Moldavische Volksfront gezien als eerste stap op weg naar onafhankelijkheid en door zijn politieke tegenstanders van Jedinstvo (Eenheid) als eerste stap op weg naar de achterstelling van de Russische, Oekraïense, Bulgaarse, joodse en christen-Turkse minderheden in Moldavië, na jaren van achterstelling van de Moldaviërs zelf.

De waarnemend voorzitter van het Volksfront, Michai Ghimpoe, zei onlangs in een interview dat het belang van de taalwet voor de Moldaviërs „alles te maken" heeft met „overleven". „Als een taal verdwijnt, dan verdwijnt een volk", zei hij. „We zijn nu op dat punt aangeland. Elke dag en overal horen we alleen maar Russisch". De Moldaviërs maken 64 procent uit van de 4,2 miljoen inwoners van de Sowjetrepubliek, maar in veel van de belangrijkste steden vormen ze een minderheid.

Pjotr Sjornikov, een van de leiders van Jedinstvo, poneert: „Wat onze groepen verdeeld houdt, is het verschil in opvatting over democratie. Zij willen bevoorrechting, wij gelijkheid".

Zowel het Volksfront als Jedinstvo zegt te streven naar ingrijpende economische hervormingen. Beide groepen zien echter wel in dat hun totaal uiteenlopende standpunten over de taalwet en wat daar zoal mee samenhangt, samenwerking in de weg staan.

Monddood

„We lezen over dé apartheid in Zuid-Afrika, waar mensen worden uitgesloten van allerlei soorten arbeid alleen omdat zé de verkeerde huidskleur hebben", vertelt Pjotr Zalozjnikov, een 45-jarige Russische arbeider. „Iets dergelijks gebeurt hier, als de taalwet wordt aangenomen, met iedereen die geen Moldaviër is. Van de ene dag op de andere zouden we monddood worden gemaakt en onze kinderen worden beroofd van hun toekomst".

Proteststakingen

Het Volksfront bestrijdt dergelijke opvattingen door erop te wijzen dat het Moldavisch geleidelijk zal worden ingevoerd, over een periode van vijf jaar, om iedereen de gelegenheid te geven voldoende Moldavisch te leren om zich te kunnen redden.

De wet heeft de steun van de leider van de communistische partij in Moldavië, Semjon Grossoe, en daarmee is de goedkeuring door het parlement zo goed als zeker.

Omdat wel duidelijk was hoe gevoelig de wet onder de bevolking lag, werd met de bekendmaking van de ontwerptekst zo lang mogelijk gewacht, tot 20 augustus. Onmiddellijk na de publikatie onderbraken niet-Moldaviërs uit protest tegen de inhoud op tal van plaatsen demonstratief hun werk. Ze eisten dat de behandeling van het wetsontwerp zou worden uitgesteld, om tijd te sch'eppen voor een publieke discussie.

In Tiraspol, waar 90 procent van de 200.000 inwoners Russisch spreekt, lag volgens Vsevolod Jampolsky, een lid van het stakingscomité, die dag in bijna alle fabrieken het werk plat. Ook in andere steden sloten • volgens hem tientallen bedrijven hun deuren.

Stalins fouten

De 37-jarige leider van het Volksfront en jurist Ghimpoe ziet de taalwet als eerste stap "op weg naar het verminderen van de invloed van niet-Moldaviërs, die moet worden gevolgd door grotere economische onafhankelijkheid en strengere vestigingsvoorwaarden.

Het Volksfront ziet in de taalwet de mogelijkheid bij uitstek om twee door Stalin gemaakte historische fouten te herstellen- de inlijving in 1939 van het gebied, dat tot dan toe bij Roemenië hoorde, op grond van het Molotov-Ribbentrop-pact, dat ook leidde tot de annexatie van de Baltische staten, èn de gedwongen vervanging van het Latijnse alfabet door het Cyrillische.

Vietnamese boeken

Nadat Roemenië in 1968 weigerde deel te nemen aan de inval van het Warschaupact in Tsjechoslowakije, werden in Roemenië uitgegeven boeken uit Moldavië geweerd. Pas nu begint er langzamerhand weer een aantal te verschijnen, maar in de boekwinkels zijn veel meer Vietnamese boeken te vinden dan Roemeense.

Onder de twaalf Roemeense boeken die' worden verkocht door een boekwinkel in Kisjinev bij voorbeeld, bevinden zich een kleurboek zonder tekst, een naai-leerboek, een Duits-Roemeens woordenboek en de vertaling van een Frans boek. Tot de Moldavische wensen behoort ook de terugvordering van de noordelijke streek Boekovina en van een zuidelijke kuststreek aan de Zwarte Zee, die nu behoren tot de Oekraïne.

Volgens de Moldavische historicus Valery Matei hebben drie van de zes districhten van Boekovina nog altijd een Moldavische meerderheid. „De meerderheid beschouwt ze niet als Oekraïens grondgebied", aldus Matei.

Dat binnen het Volksfront tot op heden geen stemmen opgaan om Moldavië weer bij Roemenië te voegen, heeft alles te maken met het feit dat de leider van dat land Nicolae Ceausescu is, die door Ghimpoe „de Roemeense Stalin" wordt genoemd. in de hoofdstad Kisjinev voorde

Jedinstvo wil niet-Moldaviërsi best aanmoedigen de Moldavische taal te leren, zegt Sjornikov. Zelf spreekt de 39-jarige historicus van Russische afkomst de taal vloeiend'. Hij wijst er echter op dat een taalwet niet-Moldaviërs die de taal nief spreken, zal uitsluiten van alletëff! overheidsfuncties. „De economie zal daaronder te lijden hebben", stelt hij. 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 29 augustus 1989

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

Taal verdeelt Gorbatsjovs aanhangers in Moldavië

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 29 augustus 1989

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

PDF Bekijken