Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Gemeente en NS in de clinch over monumentale stationskap Zwolle

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Gemeente en NS in de clinch over monumentale stationskap Zwolle

5 minuten leestijd

ZWOLLE — De monumentale overkapping van het NSstation in Zwolle schreeuwt om een grondige opknapbeurt. Roest krijgt steeds meer greep op de 121 jaar oude staalconstructie van de halfronde kap. Omdat ons land slechts twee van deze stationskappen kent, willen het gemeentebestuur en de Rijksdienst voor Monumentenzorg het 'dak' restaureren en voor het nageslacht bewaren. De Nederlandse Spoorwegen voelen daar echter weinig voor.

Vorig jaar onderzochten de Nederlandse Spoorwegen de staat van twintig stationskappen in ons land. Daarbij bleek dat de Zwolse perronkap dringend aan vervanging toe is. Volgens de NS is de kap niet zo slecht dat er direct gevaar bestaat voor instorting, maar voor 1992 moet er wel iets gebeuren. Hoewel de Zwolse kap regelmatig een onderhoudsbeurt krijgt, luidde de conclusie van het bewuste NS-onderzoek: Herstel heeft weinig effect meer; vervanging van de monumentale kap is noodzakelijk.

Omdat de perronkap op de monumentenlijst staat, mogen de NS het dak niet zo maar slopen om er een moderne overkapping voor in de plaats te bouwen. Voor afbraak is toestemming vereist van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg. Maar de beheerder van 's lands monumenten vindt sloop van de kap uit den boze. De stationskap zou volgens Monumentenzorg voor de somma van 12 miljoen gulden in oude luister hersteld moeten worden.

Dat vinden de Nederlandse Spoorwegen een beetje te veel van het goede. Om tegemoet te komen aan de wensen van Monumentenzorg, zijn de Spoorwegen wél bereid een gloednieuwe replica van de halfronde kap te vervaardigen, voor de prijs van 9 miljoen gulden. Monumentenzorg wijst dit NS-voorstel echter resoluut van de hand. Nederland telt slechts twee van deze stationskappen en de Zwolse kap betreft een bijzonder exemplaar van grote historische waarde, meent de rijksdienst.

„Die oplossing van Monumentenzorg schoot de NS een beetje in het verkeerde keelgat", bekent een woordvoerder van de Spoorwegen. Het verschil in kosten tussen vernieuwen of opknappen is voor de NS te groot om zonder meer voor het laatste te kiezen. „Twaalf miljoen gulden is een fors bedrag, terwijl de kap in zo'n geval dan nog niet ideaal zou zijn".

Precies een week geleden zaten gemeente, NS en Monumentenzorg rond de tafel om van gedachten te wisselen over de toekomst van de stationskap. Men is het nog niet eens over de vraag of er gerestaureerd of vernieuw^ moet worden. ,Het getouwtrek over de kap zal nog geruime in «beslag nemen, zo voorspelt een ambtenaar van de afdeling Monumentenzorg van de gemeente Zwolle. „De Rijksdienst voor de Monumentenzorg houdt haar poot stijf'.

Wanneer de partijen niet tot een vergelijk komen, zal een architect van de Spoorwegen binnen een jaar een aanvraag voor een bouwvergunning voor een nieuw dak indienen. Daarbij sturen de NS een tekening mee, zodat „de gemeente kan zien dat het Zwolse station ook met die nieuwe overkapping mooi wordt". De woordvoerder yan de NS benadrukt dat de Spoorwegen de huidige kap zoveel mogelijk willen nabootsen.

Markant

Het gemeentebestuur van Zwolle heeft in het geschil over de stationskap de zijde van Monumentenzorg gekozen. Alvorens een standpunt in te nemen over-de stationskap, heeft de gemeente advies ingewonnen bij de Technische Universiteit Delft, de Rijksdienst voor de Monumentenzorg en het ministerie van WVC. Tegen de afbraak van de huidige stationskap voert de gemeente diverse argumenten aan. In een brief aan de NS zette de gemeente onlangs deze overwegingen uiteen. De kap is markant in samenhang met. het stationsgebouw en bovendien heeft de kap op zichzelf een grote historische, culturele en voor vele Nederlanders immateriële waarde, aldus het stadsbestuur. „Volgens de Technische Universiteit is de unieke ijzerconstructie uit de vorige eeuw goed te restaureren".

Er kleven vele praktische nadelen aan restauratie van de kap, vinden de NS. Naar de mening van de Spoorwegen zullen de treinreizigers vrijwel zeker hinder ondervinden van de werkzaamheden. Eveneens willen de NS de nieuwe kap groter maken, omdat het station er sinds 1868 twee perrons heeft bijgekregen. De gemeente toont in een brief aan de NS begrip voor deze situatie. „Het college is zich bewust van de ongemakken, maar wil dit kostbare bezit indien enigszins mogelijk bewaren".

Damessalon

Wie teruggaat in de geschiedenis van de stationskap, komt terecht in 1859. In dat jaar startte het college van de Overijsselse hoofdstad een onderzoek naar de mogelijkheden van een spoorrails van Zwolle naar Utrecht. De eerste stap in die richting werd gezet toen de gemeente 800 aandelen a 250 gulden investeerde in de Centrale Spoorwegmaatschappij. Hoewel de eerste treinen reeds in 1864 over de spoorbrug over de IJssel reden, kwam het stationsgebouw pas vier jaar later gereed.

Met een perron van 125 meter lengte kon Zwolle zich destijds beroemen op het grootste station van Nederland. Samen met Dordrecht had Zwolle een "station der eerste klasse", het meest luxe type in een klassensysteem waarvan de Staatsspoorwegen gebruik maakten bij het ontwerpen van hun treinstations. De klassen varieerden van één tot vijf en deze werden verleend volgens belangrijkheid en inwonertal van de plaatsen.

Omdat het Zwolse station tot de hoogste klasse behoorde, kreeg het een grote kap over het perron. Tot de standaarduitrusting van een station eerste klasse behoorde ook een aparte damessalon met eigen kabinet, een postkantoortje en een bergplaats voor heet water, om de stoven te vullen die dienden ter verwarming van de rijtuigen. De kap heeft in de loop der jaren slechts summiere veranderingen ondergaan. Zo werd de constructie rond de eeuwwisseling voorzien van glazen uiteinden. Het halfronde dak staat -evenals het in neo-classicistische stijl gebouwde stationsgebouw— sinds 1978 op de landelijke lijst van beschermde monumenten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 6 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Gemeente en NS in de clinch over monumentale stationskap Zwolle

Bekijk de hele uitgave van woensdag 6 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken