Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Amerikaanse onderneming schiet raket vanuit vliegtuig ruimte in

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Amerikaanse onderneming schiet raket vanuit vliegtuig ruimte in

Bedrijf probeert te concurreren met lanceerders vanaf aardoppervlak

6 minuten leestijd

Op het eerste gezicht ziet het hoog in de lucht vliegende gevaarte er angstaanjagend uit. Onder een van de vleugels van een reusachtige Amerikaanse B-52-bonimenwerper hangt een vijftien meter lang projectiel, dat veel gelijkenis vertoont met een intercontinentale atoomraket. Het lijkt een militaire oefenvlucht. Maar niets is minder waar. Als binnenkort een dergelijk vliegtuig boven de Amerikaanse luchtmachtbasis Edwards wordt waargenomen, dan zitten daar geen militaire bedoelingen achter, maar gaat het om een vlucht die wordt uitgevoerd in opdracht van een particuliere onderneming. Orbital Sciences Corporation.

Tot nog toe zijn alle ruimtevaartuigen vanaf een zich op de grond bevindend lanceerplatform de ruimte in geschoten. Als alles volgens plan verloopt, zal daar echter zeer binnenkort verandering in komen. In de Verenigde Staten worden momenteel namelijk de laatste voorbereidingen getroffen voor een ruimtevlucht waarvan de lancering niet zal plaatshebben vanaf het aardoppervlak, maar vanuit een vliegtuig dat zich hoog in de lucht bevindt. Daartoe wordt gebruik gemaakt van een B-52-bommenwerper, een van de zwaarste vliegtuigen waarover de Amerikanen nu beschikken.
Onderaan de rechtervleugel van deze achtmotorige reuzenvogel is een circa vijftien meter lange drietrapsraket gemonteerd, die is voorzien van een kleine deltavleugel en enkele staartvinnen. Na verschillende keren te zijn uitgesteld, staat de eerste lancering van deze raket nu gepland voor oktober aanstaande. Waar het bij die eerste vlucht vooral op aankomt, is te kijken of de "Pegasus"-raket op de juiste wijze aan de vliegtuigvleugel is bevestigd.

Satellieten

Tussen twee haakjes: voor deze maiden-vlucht zal gebruik worden gemaakt van dezelfde B-52-bommenwerper die ook is ingezet toen meer dan twintig jaar geleden-het Amerikaanse raketvliegtuig-K-$Svöpr het eerst werd getest. De X-15 {ftêstéerde'hét'na losgekoppeld te zijn van de B-52 een hoogte te bereiken van maar liefst 106 kilometer. Daarbij werd een snelheid gehaald van acht keer die van het geluid. Maar aan dit project kwam in de jaren zeventig een eind toen alle aandacht van de Amerikanen zich concentreerde op de bemande vluchten naar de maan en er om financiële redenen prioriteiten moesten worden gesteld. Degenen die de stoot hebben gegeven tot de bouw van de Pegasus —de Orbital Sciences Corporation en de Herculus Aerospace Company— streven ernaar te kunnen gaan concurreren met andere 'lanceerders'. De markt waar ze op mikken is die voor kleine(re) satellieten tot een maximumgewicht van 400 kilo. Lukt het hun een goedkopere en even goede lanceermogelijkheid aan te bieden dan degenen die vanaf het aardoppervlak raketten lanceren, dan is een ruim aanbod verzekerd. Weliswaar zijn de precieze cijfers nog niet bekend, vast staat dat met de lancering van een zogenaamde Scout-raket, waarmee doorgaans de wat kleinere satellieten in een baan om de aarde worden gebracht, een bedrag gemoeid is van ongeveer 10 miljoen dollar.

Kosten

Wordt de Pegasus een succes, dan schatten haar ontwikkelaars de kosten var een lancering op vijf a zeven miljoen dollar, dus aanmerkelijk lager. Met 20 Pegasus-lanceringen zouden de totale ontwikkelingskosten, die rond de 50 miljoen dollar belopen, er uit zijn.
Op dit moment hebben zich al twee klanten voor een Pegasus-start aangemeld. Het gaat in beide gevallen om de Amerikaanse luchtmacht, die nog dit jaar twee keer van de diensten van de Pegasus gebruik wil maken. Gegadigde is ook het Amerikaanse bureau voor lucht- en ruimtevaart NASA. Ook deze gerenommeerde instantie ziet wel wat in een lancering vanuit de lucht. NASA heeft voor midden november van dit jaar de lancering op het programma staan van zeven kleine satellieten tussen de 300 en 500 kg, die elk in een baan van 600 kilometer hoogte gebracht moeten worden. Het lijdt geen twijfel dat NASA, zeker nu ook zij op de kleintjes moet gaan letten, de beste en goedkoopste lanceermogelijkheid uit zal zoeken. De OSC gaat ervan uit dat zij goede kansen maakt de lanceerorder in de wacht te slepen.

Vrije val

Hoe werkt de Pegasus? Eenmaal opgestegen, moet de B-52 naar een hoogte klimmen van meer dan dertien kilometer. Daar zal de bommenwerper dan een zo recht mogelijke vluchtpositie in moeten gaan nemen. Met een eenvoudige druk op de knop wordt de Pegasus dan van de bommenwerper losgekoppeld. Met een 'rol' naar links verwijdert de B-52 zich vervolgens van de raket, die zelf gedurende drie a vijf seconden een vrije val maakt voordat haar eerste trap tot ontbranding komt.

Het ligt in de bedoeling dat de Pegasusraketten gelanceerd zullen worden boven de Grote Oceaan, op ongeveer 100 kilometer uit de Amerikaanse westkust. Die locatie is gunstig, omdat een lancering vanaf die plaats het mogelijk maakt dat de eerste start nauwlettend kan worden gevolgd vanaf de vliegbasis Vandenberg in Calfornië. Voor de eerste zes lanceervluchten zal, zoals vermeld, gebruik gemaakt worden van een bommenwerper van het type B-52. Daarnaast stelt men zich voor in de toekomst ook een Boeing 747 (de bekende Jumbo-jet) in te schakelen of een L-1011 van Lockheed.

Europa

Inmiddels zitten Europese ruimtevaartdeskundigen en belanghebbenden op het gebied van de ruimtevaart op het vinketouw. Zij zijn nieuwsgierig naar de resultaten van de eerste vlucht, die ook voor hen, als ze tenminste slaagt, niet oninteressant is. De Europese ruimtevaartmaatschappij Arianespace, die zo succesvol opereert met de ruimteraket Ariane, heeft reeds een contract afgesloten met de Pegasus-fabrikanten. In dat contract heeft Arianespace weten vast te leggen dat wanneer Pegasus op de Europese markt wordt gebracht, alle rechten die daaruit voortvloeien aan haar toekomen. Europese geïnteresseerden in een goedkope lancering moeten dus bij Arianespace aankloppen.
Intussen blijven ondernemingen en consortia druk bezig met het zoeken naar nog veiliger en goedkoper lanceermogelijkheden. Bij onze oosterburen in de Duitse Bondsrepubliek liggen al plannen op tafel voor de bouw van een vliegtuig dat twee keer zo snel kan vliegen als de B-52 ep enkele kilometers hoger kan klimmen. De ontwikkeling van dit vliegtuig vindt plaats bij de firma's Messerschmitt-Bölkow-Blohm (MBB) in München en OHB-Systems in Bremen. Ook vanaf dit vliegtuig moéten te zijner tijd satellieten het luchtruim kunnen kiezen. Of deze inspanningen beloond zullen worden met een resultaat dat het op kan nemen tegen de Amerikaanse tegenhanger, valt nog niet te voorspellen. Daarvoor is nog te weinig bekend. Maar duidelijk is dat de ontwikkelingen op ruimtevaartgebied niet stilstaan en dat ruimtevaart niet meer een aangelegenheid is van regeringen alleen, maar dat ook steeds meer particuliere ondernemingen er brood in gaan zien.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 8 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Amerikaanse onderneming schiet raket vanuit vliegtuig ruimte in

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 8 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken