Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

„Het enge is, dat je de kwaden niet ziet

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

„Het enge is, dat je de kwaden niet ziet

Sipiu, een toonbeeld van de activiteiten van Ceausescu's moordmachines

8 minuten leestijd Arcering uitzetten

SIPIU - „Kijk", zegt een Roemeense voorbijganger en trekt me spontaan aan de mouw, „daar zaten Ceausescu's terroristen. Het leger heeft ze compleet uitgerookt. Wij wensen ons een even vrije samenleving als die bij jullie".

waardig is daarbij de voorkomendheid en de dienstverlening van Sipiu's hotelpersoneel. Met inachtneming van verstandige veiligheidsmaatregelen, is men buitenlandse hulpverleners en pers zeer ter wille.De man met beremuts -hoe kan het anders in , deze wintertijdschudt me ontroerd de hand en maakt tegelijk het onmisbare V-teken: „Lang leve het vrije Roemenië! Geweldig dat jullie Nederlanders zo met ons meeleven. Dat zal het Roemeense volk niet vergeten". We bevinden ons op de laatste zaterdag van 1989 zo ongeveer in het hart van het land, in Sipiu, de voormalige residentie van Nicolae Ceausescu's zoon en kroonprins Nicu.

De zwartgeblakerde restanten van de bureaus van politie en Securitate (de gehate geheime dienst van het omvergeworpen schrikbewind) spreken voor zich: in deze sad is vorige week hard gevochten nissen de „criminelen van de Conaucator" en het leger. De bewoners van de omliggende flatgebouwen moeten doodsangsten hebben uitgestaan. Tientallen zware kogelinslagen ontsieren hun onderkomens. «We hebben nachtenlang onder ons bed geslapen", vertelt een wijkbewoner.

En het is geen wonder. Recht tegenover het bolwerk van de Securi|ate ligt Sipiu's kazerne. Een directere confrontatie tussen leger en veiligheidsdienst was nauwelijks denkbaar. „Ja, we hebben erg veel makkers verloren in deze strijd", informeert een wachtpost óns aan de rand van de stad. „Om verder bloedvergieten te voorkomen hebpen we de Securisti vanuit de lucht moeten bombarderen". | De jonge dienstplichtige schakelt moeiteloos over op het soldatenleven van alledag: „Hebben jullie soms wat sigaretten of chocolade voor me?"

zwembad
Dank zij een introductie van Nejjlerlandse medewerkers van Artsen Èonder Grenzen, gaat de plaatselijKe kazernepoort voor ons open. Collega Verboom en ik hebben vernomen dat op dit terrein Sipiu's gearresteerde Securisti in een leeggepompt zwembad gevangen zitten. „Dat klopt", zegt een wachtlopende soldaat op de trap van dit wel heel bijzondere huis van bewaring. „We hebben natuurlijk wel eerst het water weg laten lopen. De meeste Securisti zijn hier door burgers heen gebracht of hebben zich pas na fel verzet aan ons overgegeven. Slechts heel weinigen legden uit eigen beweging de wapens neer. Nu worden ze door rechters aan de tand gevoeld over hun zwarte verleden. Vanmorgen nog probeerde er een. te vluchten. Die is prompt doodgeschoten. Sommige verdachten zijn inmiddels op vrije voeten gesteld. Die zijn inmiddels allemaal weer razendsnel teruggekomen. Het zwembad is voor hen momenteel een veiliger verblijfplaats!"

Zo kort na de opmerkelijke en bloedige politieke omwenteling in Roemenië straalt Sipiu een tweeslachtige sfeer uit. Alles lijkt weer normaal in de stad en toch is de spanning onderhuids nog volop aanwezig. In het centrum schalt weliswaar vrolijke muziek uit luidsprekers, is zelfs feestverlichting aangebracht, zijn duizenden kooplustigen op de been, maar rijden ook nog tanks af en aan tegen een somber decor van uitgebrande en beschoten gebouwen èn wordt een politieke verdachte na een korte volksoploop door een soldaat bij de kraag gevat en opgebracht. „Ja, de rust is gelukkig weergekeerd", verzucht een vriendelijke hotelreceptioniste. „We zijn echter bang dat nog vrij rondlopende Securisti de jaarwisseling zullen aangrijpen voor een nieuwe reeks van terreuraanslagen .

Ontmaskerd

Over de ongelooflijk misdadige activiteiten van Ceausescu's moordmachines kan verpleegkundige Sylvia van den Ende uit Zaandam meespreken. Als hulpverleenster van Artsen Zonder Grenzen arriveerde zij op de avond voor Kerst in een sinister Sipiu. „Op die dag was er nog vreselijk gevochten in de stad. Er liepen vrij weinig mensen op straat en die we tegenkwamen, begonnen onmiddellijk te klappen en te roepen. Ze waren heel bl/j. Er heerste een buitengewoon emotionele sfeer. Onder zware militaire begeleiding zijn we gelijk doorgereden naar het districtsziekenhuis om twee trucks met hulpgoederen te lossen. Binnen in het hospitaal hing een enorm gespannen sfeer. Wat wil je, de Securitate was overal vertegenwoordigd

Het hoofd van de intensive care" is deze dagen ontmaskerd en gearresteerd als een hoge Securitate-funcionaris.Wij werden gewaarschuwd dat de geheime politie met behulp van zeer moderne apparatuur er niet voor terugdeinsde 's avonds het ziekenhuis onder vuur te nemen. De vorige avond hadden zij een RodeKruiskonvooi bij het uitladen beschoten. We moesten 'daarom onze wagens onder de bon^h zetten, zo dicht mogelijk aan de kant. Met een tank vlak bij ons en omringd door militairen, hebben we vervolgens onze trucks gelost. Er is gelukkig niets gebeurd. De Roénfëi nen waren buitengewoon dankbaar. Ze hebben al zo weinig en nodigden ons toch uit voor een etentje".

Om zich medisch zo goed mogelijk té oriënteren, ging Sylvia de volgende dag terug-naar het, ziekenhuis. De verschrikkelijke realiteit van de Roemeense revolutie, het vele wrede bloedvergieten, drong toen pas goed tot haar door: „Ik heb de mensen gezien die overleden waren aan schotwonden. Dat was een afschuwelijk gezicht. Ze lagen gewoon op de grond, er was voor hen geen plaats meer. In twee kamers lagen ze naakt onder lakens naast elkaar, hun kleren op stapeltjes ernaast. Ik zag ook een doodgeschoten kindje. Op de koude vloer, apart van de burgerslachtoffers, lagen ongeveer vijftien dode terroristen".

„Al die tijd kende ik geen angst, tot op deze verschrikkelijke aanblik. Natuurlijk wist ik bij mijn vertrek dat er geschoten werd, maar ik was niet echt bang. Op het moment • echter dat ik al die dode mensen zag en de lichamelijke ravage die een kogel kan aanrichten... De Securisti moeten dumdum-kogels hebben gebruikt. Dat kan niet anders. Er zaten zulke grote gaten in de dode lichamen. Toen realiseerde ik me pas wat hier aan de hand geweest was".

Souvenir

 Even later levert orthopedisch chirurg A. B. M. Rietveld uit Heemstede, eveneens voor Arsten Zonder Grenzen in Sipiu als huiverlener werkzaam, het bewijs. Hij toont me een in serie vervaardigde afgeslepen kogel. „Die heb ik operatief uit de rug van een Roemeen verwijderd. Ik mocht 'm als souvenir houden van deze patiënt".

Aan de gewonden te zien, zo stellen dokter Rietveld en Sylvia van de Ende vast, heeft de Securitate heel gericht geschoten. Sylvia: „Dorpelingen rondom Sipiu hadden voedsel en kleding verzameld voor de kinderafdeling van het ziekenhuis. Dat is allemaal in een truck geladen en naar de stad gebracht. De wagen stopte voor de kinderdependance en tijdens het uitladen heeft de Securitate al die hulpvaardige mensen met mitrailleurs neergemaaid. Je zag dat aan de wonden van de slachtoffers. Het borst- en buikgedeelte was steeds geraakt. Doden was de doelbewuste opzet van de Securisti. Zij wilden geen gewonden maken".

 Onmiddellijk na het luwen van de verbitterde strijd in Sipiu reden legertanks door de straten om de burgers op te roepen af te zien van wraakacties en gewoon weer aan het werk te gaan. De patrouilles van het leger rondom en in Sipiu, wijzen evenwel op een situatie die nog altijd gespannen is. Prijzenswaardig is daarbij de voorkomendheid en de dienstverlening van Sipiu's hotelpersoneel. Met inachtneming van verstandige veiligheidsmaatregelen, is men buitenlandse hulpverleners en pers zeer ter wille.

Beangstigend'

Rietveld: „Het enge van deze oorlog is dat je de slechten, de kwaden, niet ziet. Dat is beangstigend. Je weet niet waar de Securisti zitten, wat ze van plan zijn en wanneer ze weer toeslaan. Iedereen loopt met de idee rond dat ze zich hergroeperen om nog hardere klappen uit te delen. Duizenden Securisti zijn nog niet gepakt en ze beschikken over helikopterbases met bergen munitie. Ik vind het echt een enge situatie. Deze angst leeft bij iedereen een beetje. Ik hoop dat de optimisten, die zeggen dat het echt afgelopen is, gelijk krijgen". De Nederlandse arts is goed te spreken over de eerste Roemeense geneeskundige opvang van de slachtoffers van de Securitate. „Toen ik hierheen ging dacht ik acuut allerlei zwaargewonden te moeten gaan opereren, maar dat bleek redelijk geregeld. Van groter belang is het lange-termijnprobleem van een geweldig tekort aan materiaal en een geweldige achterstand in de medische ontwikkelingen. Dat vraagt een jarenlange hulpverle-' ning. Ze lopen gewoon twintig tot dertig jaar achter en bij sommige zaken waan je je terug aan het begin van de twintigste eeuw. Ze kennen bij voorbeeld het gipsverband nog nietten kampen met een groot tekort aan schroeven om botbreuken te verhelpen. Dan hebben ze wel een paar heel lange of heel korte schroeven voorradig, maar alle gangbare tussenmaten zijn op. Je mag dan kiezen tussen een schroef die drie centimeter te lang of een die anderhalve centimeter te kort is. En bij ons wordt er al bedenkelijk gekeken bij een paar millimeter verschil". Vanaf 1982 zijn de Roemeense medici voor 100 procent geïsoleerd geweest van hun buitenlandse collega's. Daarvoor was het trouwens ook al nauwelijks mogelijk enig contact met hen te hebben. Dit isolement !zit hun het meeste dwars. Deze achterstand in uitwisseling van vakkennis hopen de Roemeense medici nu zo snel mogelijk in te halen".

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 2 januari 1990

Reformatorisch Dagblad | 11 Pagina's

„Het enge is, dat je de kwaden niet ziet

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 2 januari 1990

Reformatorisch Dagblad | 11 Pagina's