Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Bombardement op Middelburg 50 jaar geleden

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Bombardement op Middelburg 50 jaar geleden

Historie uit stad en streek

5 minuten leestijd

MIDDELBURG - Het is 17 mei 1940. De middagstilte boven de stad Middelburg wordt wreed verstoord door het geluid van een Duits eskader Heinkel 111-bommenwerpers. Boven de stad gekomen werpen de bommenwerpers hun vernietigende vracht uit. Het bombardement op weerloze burgers en steden heeft na Warschau en Rotterdam opnieuw bewezen een effectief middel te zijn om de strijd te winnen. Zeeland capituleert diezelfde dag; drie dagen later dan de rest van Nederland.

Dit jaar op 17 mei 1990 krijgt Middelburg zijn eigen monument dat aan de verwoesting van de stad herinnert. Rotterdam, dat verhoudingsgewijs niet meer geleden heeft dan Middelburg, heeft reeds jaren een monument. Ook Middelburg verloor in mei 1940 haar stadshart. Doch deze geschiedenis is minder bekend dan het bombardement op Rotterdam.

In het standaardwerk "Bericht over de Tweede Wereldoorlog" staat niets over Middelburg beschreven. Andere herdenkingsboeken doen het soms met een paar regels af. De catastrofe deed echter niet onder voor die van Rotterdam. Op 17 mei onthult prinses Juliana op de Nieuwe Burg in Middelburg het herdenkingsmonument.

Toen generaal Winkelman op 14 mei, na vijf dagen strijd, aan de bevolking van Nederland in een proclamatie bekendmaakte dat „ter sparing van de burgerbevolking en ter voorkoming van bloedvergieten" de daarvoor in aanmerking komende troepen bevel te geven de strijd te staken, stond in dezelfde proclamatie, „de strijd in Zeeland wordt nog voortgezet". Dat Zeeland niet capituleerde hield verband met het feit dat in Zeeland Franse troepen gelegerd waren. Commandant in Zeeland was de schout bij nacht H. J. van der Stad. In een proclamatie aan de bevolking van Zeeland zegt hij, „dat de strijd in Zeeland door onze weermacht onversaagd zal worden voortgezet. Onze bondgenoten staan ons ter zijde met een nog steeds toenemende krijgsmacht". Hoewel er hard gevochten werd duurde het niet lang of de Nederlandse en Franse verdedigers worden in Zuid-Beveland teruggedrongert. Op 17 mei staat de Duitse Waffen-SS Divisie "Standarte Deutschland" voor de beruchte Sloedam.

Hobbel

De Sloedam is echter nog niet genomen. Het vormt een geduchte hobbel om Walcheren te veroveren. Al dit oponthoud was niet opgenomen in de plannen van hét Duitse opperbevel. Het besluit werd dan ook genomen dat Middelburg hetzelfde lot als Rotterdam moet ondergaan. Deze zelfde dag wordt door de commissaris van de Koningin Quarles, de burgemeester van Middelburg J. van Walré en gedeputeerde mr. Dieleman naar London een telegram gezonden met de volgende inhoud: „Middelburg en vele gemeenten van Walcheren verkeren in het uiterste gevaar slagveld te worden der strijdende partijen. Stop. Enige mogelijkheid om burgerbevolking te redden achten wij onmiddellijke sluiting wapenstilstand voor het treffen van maatregelen. Stop. Zoudt gij Hare Majesteit kunnen verzoeken dit te willen bevorderen. Stop. Commissaris der Koningin Quarles". Helaas was dit voor Middelburg te laat.

Op de 17e mei verschenen in de ochtend enkele bommenwerpers die het op Middelburg hadden voorzien. Het is slechts een voorproefje van wat de stad 's middags te wachten staat. Terwijl iedereen nog verlicht adem haalt, verschijnen om ongeveer 13.00 uur 's middags een eskader Heinkel Hl-bommenwerpers die boven de stad een grote hoeveelheid bommen, waaronder vele brand- en brisantbommen, uitwerpen. De grond trilt van het tomeloze geweld. De ramen in de huizen springen kapot. Onophoudelijk vallen de bommen neer om hun verwoestend werk te doen. Rookwolken stijgen omhoog. De stad brandt. Het weerloze Middelburg wordt gebombardeerd om het taaie verzet aan de Sloedam te breken. Bovendien werd de stad ook vanuit Zuid-Beveland beschoten. Rond vijf uur in de middag wordt op het stadhuis de witte vlag gezien. Rond deze tijd neemt ook het bombardement af. Hoewel veel inwoners de raad van de burgemeester hadden opgevolgd om de stad te verlaten, bleef het grootste deel in de stad. Zij zaten tijdens het bombardement in schuilkelders of andere gewelven. Om 18.00 uur 's avonds werd de capitulatie van Walcheren een feit.

Branden

De grote verwoesting moest toen nog beginnen. Door het bombardement was reeds veel schade aangericht, maar de meeste monumentale gebouwen zoals het stadhuis en het Abdijcomplex stonden nog overeind. Men was echter niet bij machte de vele branden die uitbraken te blussen. De ene vuurhaard groeide als het ware naar de andere toe. Dit mede door het droge weer en de sterke oostenwind. De lucht boven Middelburg werd die avond en nacht rood gekleurd. Als een brandende fakkel stond de 88 meter hoge Lange Jan tussen de andere gebouwen. Midden in de nacht stort de Abdijtoren met donderend geweld in elkaar. En de branden bleven, ondanks de pogingen van de Middelburgse brandweer, die werd bijgestaan door alle korpsen van Walcheren, en de inwoners zelf. Zes weken na het bombardement laaiden nog steeds brandhaarden op.

Vrijwel de gehele binnenstad werd verwoest. Een schat aan historische gebouwen ging verloren. Dat het aantal slachtoffers beperkt is gebleven tot 22 is te danken aan het feit dat veel inwoners 16 mei een onderkomen hadden gezocht in een van de dorpen op Walcheren. Toen zij terugkeerden naar de stad zagen zij met ontzetting wat er van hun mooie stad was overgebleven. De Markt, eens het brandpunt van leven en gezelligheid, was een rokende woestenij geworden. Winkelstraten waren puinhoop en huizen verwoest. Meer dan 570 percelen werden door bomexplosies of door brand vernield.

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 28 februari 1990

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Bombardement op Middelburg 50 jaar geleden

Bekijk de hele uitgave van woensdag 28 februari 1990

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken