Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Uitzicht

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

Uitzicht

5 minuten leestijd Arcering uitzetten

Eeuwen geleden was het Egelmeer een veengebiedje. Het meer is ontstaan door het turfsteken. Vóór het jaar 1780 is daarmee begonnen. Op een oude kaart van dat jaar staat het Egelmeer al ingetekend. De bosarbeiders die_ in het begin van deze eeuw in de 'vijf hutjes aan de hoge kant van het Egelmeer woonden, waren de laatste turfstekers. Om de turf af te voeren, konden zij gebruik maken van een pad over een hoge zandrug. Ook nu nog loopt deze rug door het gebied van het Egelmeer.

Het komvormige meertje kan alleen door regenwater gevuld worden. Het is op deze plaats aan de rand van de Amerongse Berg acht meter boven NAP. „Het Egelmeer kwam droog te staan doordat de waterafvoer toenam via sloten die in de omgeving werden gegraven. Ook denken we dat het ontrekken van drinkwater in Veenendaal een rol heeft gespeeld", aldus de boswachter.

„Het Egelmeer is een woonplaats voor veel reptielen en amfibieën geweest. Ringslangen, hagedissen en salamanders vonden hier de juiste omstandigheden. Hoogstwaarschijnlijk hebben hier ook vele libelle- en vlindersoorten rondgevlogen. Deze dieren en ook zoogdieren en vogels vonden hier een rijkdom aan planten. Zo'n grote variatie kreeg je door het open water met diepe en ondiepe plekken en door de vele overgangen naar droge plaatsen". laging van de bodem staat er nu weer water.

Een ander probleem is dat de grond te rijk is aan voedingsstoffen. Een gebied wordt pas echt rijk aan plantesoorten, als het arm is aan voedsel. De voedingsstoffen zijn afkomstig van de begroeiing van de laatste tientallen jaren en van de zure regen. Het verarmen van het milieu wordt bereikt door te maaien en het gras af te voeren.

De paarden en de koeien die bij het Egelmeer grazen hebben dezelfde taak. De hoefafdrukken zijn bovendien een goede kiemplaats voor zaden. De boswachter droomt er zelfs van dat de paarde- en koeiemest dassen naar het gebied zou kunnen lokken. Dassen halen graag deze mest uit elkaar om insecten te zoeken. houdende zaden van dit plantje kunnen tientallen jaren goed blijven in de grond. Ook de vochtminnende dopheide is terug. Het is niet bekend welke planten hier vroeger verder groeiden. Andere zaden kunnen van elders door de wind of door dieren aangevoerd worden. Dat wachten we met spanning af. Nieuwe planten zijn belangrijk, want die trekken nieuwe vogels aan. Er zijn inmiddels kievitten, watersnippen, bokjes, wilde eenden, gorsen en diverse roofvogels op en rond het Egelmeer gesignaleerd. Vooral de vogels zijn een teken dat een gebied voldoet aan natuurlijke kwaliteitseisen. We hopen eveneens verschillende muizesoorten in het gebied te krijgen. Maar dan moet het pijpestrootje het veld ruimen voor het oorspronkelijke buntgras". ren die er vroeger woonden", zo verwacht de natuurbeheerder.

Hij weet overigens te vertellen dat de naam Egelmeer niet afgeleid van het bekende stekelige zoogdier. Heel vroeger kwamen in het meertje veel bloedzuigers voor. Deze diertjes werden in de Middeleeuwen egels genoemd. Zij hebben waarschijnlijk voor de naam Egelmeer gezorgd.

De boswachterij Amerongse Berg is niet alleen bekend vanwege het Egelmeer, maar ook door de uitgestrekte bossen met de wisselende vergezichten. In dit prachtige gebied ligt ook het hoogste punt van de Utrechtse Heuvelrug: De Amerongse Kop, op 69.2 meter boven NAP. Vanaf de Amerongse Berg heeft men in zuidelijke richting uitzicht op Amerongen, de Rijn en de Betuwe. Wie het uitzicht vanaf de noordkant bekijkt, heeft overzicht over de Gelderse Vallei met Overberg.

„Aan het begin van deze eeuw waren er veel heidevelden op de Amerongse Berg. Ook waren er een aantal driestgronden. Op die plaatsen heeft de landbouw het verloren van de natuur. Dat kwam vroeger vaak voor, omdat er nog geen kunstmest was. Achter restaurant "Het Berghuis" bij Amerongen is een dennenbos, dat in 1780 is aangeplant. ' De oudste restanten van menselijke beschaving zijn echter de grafheuvels bij Eist. Deze zijn uit de middenbronstijd, 1500 jaar voor Christus. Voor fietsers hebben we een grafheuvelroute uitgezet", aldus De Groot. De rijke historie van de Amerongse Berg blijkt ook uit de namen voor allerlei terreinen, zoals Koepelbos, Prinsen veld, Ra ven veld en Domineesstreek.

Op de Amerongse Berg heeft de jacht vroeger een grote rol gespeeld. Een stenen paal is daarvan nog de stille getuige. Deze paal staat midden in de bossen en geeft de grens van een oud jachtrecht aan. Het wapen en de inscriptie "Hooge heerlijckheid Amerongen, Ginkel en Eist. Jagtregt" staan er nog duidelijk op vermeld. Als de boswachter de grenspaal laat zien, ontdekt hij dat de stormen van de laatste tijd ook hier een slachtoffer hadden gemaakt. Een omgevallen boom heeft de paal scheefgetrokken. fing". De oerbanken en de grintlagen moesten losgemaakt worden om produktiebossen te kunnen aanplanten. Ongeveer de helft van 880 hectaren Amerongse bossen zijn in die tijd ontstaan.

De Groot kan de huidige aanblik van het Amerongse bos verklaren: „ De meeste naaldbossen zijn uit de tijd van de werkverschaffing. Gelukkig is er toen geselecteerd zaad gebruikt voor deze dennen, sparren en lariksen. Dat levert rechte bomen op. Aan de oudere dennenbossen is nog te zien dat deze bomen uit verkeerd zaad zijn gegroeid. Dat zijn kromme, zwaarbetakte dennen, ongeschikt voor produktiebos. Dat 'verkeerde' zaad werd gehaald uit de appels van grillige vliegdennen die op heidevelden voorkomen. Dat was gemakkelijker plukken dan uit rechte, hoge bomen. Maar van deze kromme dennen kun je geen recht grenehout maken. Landschappelijk zijn deze vliegdennen uiteraard wel zeer waardevol".

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 7 maart 1990

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Uitzicht

Bekijk de hele uitgave van woensdag 7 maart 1990

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's