Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

„Ze zijn bang vanwege de grens

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

„Ze zijn bang vanwege de grens"

Polen langs Oder-Neisse vrezen hereniging BRD en DDR

4 minuten leestijd

ZGORZELEC - In 1946 werden de ouders van Zbigniew Szadkowski uit de Poolse Oekraïne verdreven nadat dit gebied door de Sowj'et-Unie was geannexeerd. Zij zochten hun toevlucht in het westen van het land, een voormalig Duits gebied, dat na de Tweede Wereldoorlog aan Polen was toegewezen.

Nu bekruipt de voormalige vluchtelingen en hun 'kinderen het onaangename gevoel dat ze mogelijk opnieuw hun biezen zullen moeten pakken. Dit keer omdat een verenigd Duitsland zijn voormali' ge gebieden op zou eisen.

„Ze zijn bang vanwege de grens", zegt Szadkowski. „Dit zijn mensen die ooit in het Oosten al hun bezittingen hebben verloren. Nu zijn ze bang dat hun kinderen alles opnieuw zullen verliezen. Dit is Poolse geschiedenis", zo stelt hij schouderophalend. rfl'-A' Gedeelde stad

Het gesprek met Szadkowski vindt plaats op de Brug van de Vriendschap. Achter ons ligt de Oostduitse stad Görlitz, voor ons de Poolse stad Zgorlzelec. Onder ons stroomt de rivier de Neisse, die samen met de rivier de Oder de grens vormt tussen Polen en de DDR. Na de Tweede Wereldoorlog werd bepaald dat de twee rivieren als natuurlijke scheidslijn moesten dienen en werd de voormalige stad Görlitz gedeeld.

In 1950 ondertekende de Oostduitse regering een akkoord waarin ze de nieuwe Poolse westgrens erkende. Twintig jaar later deed de Bondsrepubliek hetzelfde, al heeft Bonn een ratificatie van dit akkoord altijd vermeden. Het verlangen om de verloren Duitse gebieden in een verenigd Duitsland op te nemen, ligt nog steeds in de harten van een groot aantal Duitsers verankerd. Nu de eenwording van de beide Duitslanden steeds dichterbij komt, lijkt de Oder-Neisse-grens plotseling een dunne en kwetsbare scheidslijn.

De Poolse regering eist dat de Poolse westgrens formeel wordt erkend voordat de Duitse eenwording een feit is, maar bondskanselier Kohl weigerde tot voor kort te beloven dat hij niet aan de grens zal tornen. In de Bondsrepubliek worden-in december verkiezingen gehouden en opiniepeilingen hebben uitgewezen dat de voorsprong van de CDU op de Sociaal-Democraten steeds kleiner wordt. Kohl vreesde wellicht de stemmen van de conservatieve aanhangers van de CDU te verliezen, mogelijk aan de extreem-rechtse Republikaner, en heeft een officiële erkenning van de grens voorlopig steeds opgeschoven. Geschiedenis

Tegenover hem stonden vele Westduitse politici, zelfs vooraanstaande leden van de CDU/FDPcoalitie, die de Oder-N,eisse-kwest)e wilden oplossen voordat de Duitse hereniging tot stand komt. Een van hen is de Westduitse minister van buitenlandse zaken, Hans-Dietrich Genscher.

Door de halsstarrige houding van Kohl is de bezorgdheid van de oudere bewoners langs de Poolse westgrens de laatste tijd sterk gegroeid. „Het leven leert dat de geschiedenis zich herhaalt", zegt Zbigniew Daniluk, een econoom en leider van het vakverbond Solidariteit in Zgorzelec.

Na de Tweede Wereldoorlog moesten niet alleen de inwoners van de voormalige Poolse Oekraïne hun biezen pakken, maar werden ook meer dan 12 miljoen etnische Duitsers gedwongen zich westwaarts te begeven.

„De mensen die langs de Poolse westgrens leven, hebben zich altijd al afgevraagd of ze hier voor altijd kunnen blijven wonen of niet", vertelt Walery Wysoki, een van de Polen wiens ouders zich in 1956 in Zgorzelec vestigden.

„Zowel de kathedraal als het oude stadscentrum bevindt zich in Görlitz. Wij in Zgorzelec hebben ^niet eens een stadskern", aldus Wysoki, De brug over de Neisse zorgt er nog steeds voor dat de inwoners van de gedeelde stad toch nog contact met elkaar hebben.

Vorig jaar stonden de inwoners van Zgorzelec de Oostduitsers nog aan de oever van de Neisse met handdoeken en warme thee op te wachten toen zij via de rivier een vluchtpoging naar Polen ondernamen. Eenmaal in Zgorzelec aangekomen, reisden de DDR-burgers door naar Warschau, waar ze in de Westduitse ambassade op hun emigratie naar het Westen wachtten. Oorlog

Maar aan deze gastvrijheid lijkt een einde te zijn gekomen. Zo staat op een muur in het Poolse plaatsje: „Duitsers, ga naar huis". In Görlitz is de ommezwaai ook duidelijk te merken. In een restaurant in Görlitz worden Polen niet bediend en voor het raam van een speelgoedwinkel hangt een bordje: „Speelgoed alleen voor Duitse kinderen".

De pogingen van bondskanselier Kohl om de grenskwestie voorlopig voor zich uit te schuiven, deden de emoties in Polen steeds hoger oplaaien. De yoorzittter van Solidariteit in het Poolse parlement, Bronislaw Geremek, zei onlangs nog in Parijs dat er een oorlog nodig zou zijn om het verloop van de grens te veranderen. Ook Walery Wysoki maakt duidelijk de Poolse westgrens te willen laten waar hij ligt: „Wij zullen het de Duitsers gewoon niet toestaan er iets aan te veranderen".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 7 maart 1990

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

„Ze zijn bang vanwege de grens

Bekijk de hele uitgave van woensdag 7 maart 1990

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken