Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

„Het liefst zou ik direct naar de boerderij teruggaan"

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

„Het liefst zou ik direct naar de boerderij teruggaan"

Akkerbouwers zetten politiek wekenlang onder druk

7 minuten leestijd Arcering uitzetten

„Het liefst zou ik direct naar de boerderij teruggaan. Je mag daarom van me aannemen dat het ons menens is, dat we niet zomaar voor de flauwekul een nacht in een fabriekshal doorbrengen", zegt Wim Ritsema, akkerbouwer te Delfzijl, terwijl hij in de grote hal van het aardappelverwerkende bedrijf Agrico in Wezep donderdagavond zijn provisorisch bedje spreidt.

Evenals dat van de meeste van zijn collega's, bestaat het bed van Ritsema slechts uit enige pallets en een slaapzak. „Zacht is anders, maar ik denk wel dat ik kan slapen. Ik ben moe, want ik ben al voor vijf uur vanochtend van huis vertrokken", vertelt Ritsema.

Sommige akkerbouwers slaagden erin hun slaapplaats met enig stro en karton comfortabeler te maken. Anderen volgden de reportages van hun acties en het kamerdebat over de akkerbouw op een televisietoestel dat speciaal voor hen in de bedrijfshal was opgesteld.

Trekvogel   

De boeren uit het noorden van Groningen waren donderdagochtend reeds om half drie met hun trekker vertrokken om aan de actie Trekvogel deel te nemen. Ter hoogte van het verkeersknooppunt Hoogeveen voegden de Groninger landbouwers zich bij hun Drentse collega's. Er ontstond op dat moment een dubbele rij trekkers met een lengte van ongeveer vijftien kilometer.   De politie was met honderd mensen, auto's, motoren, vliegtuigen en een helikopter paraat om het stapvoets rijdende boerenprotest te begeleiden: opritten moesten worden afgesloten, verkeer worden omgeleid. Vooral in en rond Zwolle, waar de trekkers tijdens het spitsuur arriveerden, had de verkeerspolitie handenvol werk.  

De akkerbouwers brachten de nacht door in de gebouwen van Agrico. Dit bedrijf had de ruimten beschikbaar gesteld uit solidariteit met de boeren. „Wij maken deel uit van een coöperatie van boeren", zo lichtte directeur A. Soulman van Agrico toe. De boeren sliepen in lege aardappelcellen, in slaapzakken die hun actiecomité donderdag in Groningen had ingezameld. Een horecabedrijf uit Wezep leverde de benodigde porties nasi voor de boeren. Ook werd voor koffie en frisdrank gezorgd.  

Leger   

„We hopen dat er nu eindelijk eens een doorbraak komt", klonk het overal. Er wordt echter steeds aan toegevoegd dat er eigenlijk weinig reden is voor optimisme. Akkerbouwer Wim Ritsema: „Voor boeren zoals ik, die geheel afhankelijk zijn van de graanbouw, is het eigenlijk afgelopen. Ik denk er sterk over te gaan emigreren".

Gistermorgen besloten de boeren weer naar huis te gaan. De opvattingen onder de wachtende boeren waren aanvankelijk nogal verdeeld. Er was een groep die vond dat er nu uitzicht was op een oplossing van het conflict, terwijl anderen tot de conclusie kwamen dat ze nog weinig waren opgeschoten.   

Om 10.35 uur maakte W. Schaap van het actiecomité een einde aan de onzekerheid. Hij deelde mee dat was besloten de actie te beëindigen en terug te keren naar huis. Het besluit was genomen omdat premier Lubbers aan het instellen van bemiddelaars, die het akkerbouwconflict moesten helpen oplossen, de voorwaarde had verbonden dat de demonstraties stoppen. „We hebben er alle vertrouwen in dat onze onderhandelaars erin slagen een beter akkerbouwbeleid te bewerkstelligen", zo stelde Schaap.   

Voortzetting van de protesttocht was overigens onmogelijk geworden, aangeVier jaar geleden mochten buitenlanders voor het eerst naar de stembus bij de gemeenteraadsverkiezingen. Omdat het Turkse gezin niets van het stembiljet begreep, kregen zij uitleg van een tolk. land eèn moskee wil bezoeken, trek ik ook m'n schoenen uit", werpt hij tegen. Maar hij voegt er aan toe dat twee autochtone (Nederlandse) raadsleden eveneens blijven zitten. Hoedemakers: „Dat vind ik net zo goed storend". In een brochure van het Nederlands zien de boeren niet in de Randstad zouden worden toegelaten. Volgens Schaap stonden in Utrecht al tanks en ander zwaar materieel van het leger klaar om de landbouwtrekkers tegen te houden. „Wij zijn beslist niet uit op een confrontatie", zo liet Schaap weten.   

Onder druk    

Zelden heeft een beroepsgroep de laatste tien jaar de politiek zo onder druk gezet als de Nederlandse akkerbouwers dat de afgelopen weken met .hun trekkeracties hebben gedaan. Ook zijn nauwelijks voorbeelden te noemen van maatschappelijke groeperingen of bewegingen die in omvang en intensiteit zo lang achtereen actie voerden als de boeren nu.    De boerenacties eind vorige en begin deze maand zijn wat dat betreft wellicht alleen te vergelijken met de stakingen van de ambtenaren in 1983. Net als de ambtenaren toen, leggen de akkerbouwers dezer dagen een deel van het openbare leven in Nederland stil.     

Het actiedoel van de akkerbouwers is helder: zij willen een zo groot mogelijke politieke druk uitoefenen op het kabinet Lubbers-Kok, om een nog grotere inkomensachteruitgang te voorkomen en de Nederlandse samenleving duidelijk maken dat er een toekomst moet zijn voor de Nederlandse akkerbouw. Want als er niets gebeurt, zal de sector in ons land verdwijnen, zeggen de actievoerders.

Actiemiddelen   

Concrete eis op de eerste actiedag, 20 februari, was dan ook een herstel van de graanprijs naar het niveau van 1988, neergelegd in een motie van het D66kamerlid Ter Veer. Honderden boeren met tractoren trokken naar het Binnenhof en hoopten met hun aanwezigheid een positieve uitkomst van het kamerdebat af te dwingen. Die protestactie leverde niets op; Ter Veer
kon een kamermeerderheid er niet toe bewegen minister Braks van landbouw op te dragen zich tijdens de EG-onderhandelingen in Brussel in te zetten voor het graanprijsniveau van 1988, wat een stijging van de graanprijzen zou betekenen met 6 procent.    

De Groningse en Friese boeren lieten -liet er niet bij zitten en blokkeerden de volgende dag het kantoor van het Landbouwschap in Den Haag en diverse grensovergangen. De acties breidden zich al snel uit en werden gesteund en overgenomen door akkerbouwers uit andere regio's, die het aanvankelijk bij een protest van één dag hadden willen laten.    

De drie centrale landbouworganisaties verklaarden van begin af aan begrip te hebben voor de problemen van de akkerbouwers, maar hun actiemiddelen wezen zij af. Het zou enkele dagen duren voordat de standsorganisaties zich solidair verklaarden met de 'spontane' acties van dé akkerbouwers, die in 1989 ook al twee keer de straat waren opgegaan voor een beter inkomen.     

De woede      

Blokkades van grensovergangen, verkeerswegen, tunnels en rijkskantoren achtten de CLO's niet de geëigende weg om het doel van de protesterende  boeren te bereiken. Bovendien, zo luidde de visie van de standsorganisaties, de Tweede Kamer staat achter Braks.      

Door bemiddeling van de CLO's kwam wel een gesprek met de minister van landbouw tot stand, maar dat leverde niets op. Een onderhoud met Lubbers, die „zonder schone beloftes" het gesprek was aangegaan met protesterende boeren en de voorzitters van de drie CLO' s, leidde tot niets. De premier hield de actievoerders voor dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid van de EG niet omver kon worden gekegeld en dat van hun eis van een hectaretoeslag van 500 gulden geen sprake kon zijn.      

De acties van de boeren dreigden uit de hand te lopen toen het huis van de CDA-landbouwspecialist Van Noord werd omsingeld en de politie hem adviseerde onder te duiken. Het kamerlid —en voormalig agrariër— haalde zich de woede van zo'n beetje de hele vaderlandse boerenstand op de hals door te suggereren dat de politie de boerenblokkades maar moest breken.      

Morele overwinning       

Met de blokkade van onder meer de vuilafvoermaatschappij in Wijster (VAM) verhoogden de boeren eind februari hun politieke en maatschappelijke druk. De actie zorgde ervoor dat enkele dagen later tientallen gemeenten moesten stoppen met de inzameling van huisvuil. De VAM probeerde de blokkade te breken via een kort geding tegen het Drents Landbouwgenootschap (DLG) en dertien individuele boeren. De uitspraak van de rechter leidde echter niet tot het beoogde resultaat. De president van de rechtbank in Assen, mr. E. J. Anneveldt, duidde de blokkade weliswaar als „onmiskenbaar onrechtmatig" aan, maar meende dat de betrokkenheid van de gedagvaarde boeren en het DLG bij de acties niet bewezen kon worden. De boeren verwelkomden de uitspraak vaii de rechtbankpresident als een morele overwinning.      

De blokkade van de VAM, die tot dan toe al meer dan vier miljoen gulden had gekost, werd op dinsdag 6 maart toch onverwacht opgeheven, na een bemiddelingspoging van burgemeester Nauta van Beilen en op basis van een -vermeende— toezegging van premier Lubbers. Ook de bedreiging van de volksgezondheid —delen van Nederland kwamen om in het huisvuil— speelde voor de boeren mee om een eind te maken aan de blokkade.  










Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 10 maart 1990

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

„Het liefst zou ik direct naar de boerderij teruggaan

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 10 maart 1990

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's